Ai trong chúng ta lại không cảm thấy bi tráng với câu chuyện 10 Cô Gái Đồng Lộc. Mình có cơ duyên “gặp” các cô năm 1995 tại nghĩa trang Đồng Lộc. Cuộc viếng thăm làm mình buồn rất nhiều năm, và có lẽ là sẽ tiếp tục buồn suốt đời, mỗi lần nhớ đến.
Năm 2005, mình có cơ duyên được chị Diệu Ánh (Sài gòn) gửi bài thơ “Lời Thỉnh Cầu Ở Nghĩa Trang Đồng Lộc,” của anh Vương Trọng, lúc đó đã được khắc vào bia đá ở Nghĩa Trang, đã đổi tên thành Đài Tưởng Niệm Đồng Lộc. Mình dịch ra tiếng Anh.
Đây là bài thơ với một cách nói chuyện rất chân chất, từ tốn, bình thường—chết tan xác vì bom cũng chỉ bình thường—vì vậy nó vượt được lên trên tất cả màu sắc chính trị và nghệ thuật, và nói lên được tiếng khóc vượt biên giới, vượt thời gian, tiếng nói bi thảm của chiến tranh, không phải như một hành động chính trị, mà như một ung nhọt trong tâm thức con người.
Năm ngoái lại có cơ duyên, qua chị Diệu Ánh và chị Minh Lý (phóng viên Hà Tĩnh, hiện ở Vũng Tàu), bài dịch của mình đến anh Vương Trọng, rồi Sở Văn Hóa Thể Thao Hà Tĩnh. Sở quyết định khắc bài dịch của mình lên bia đá, cùng bài thơ nguyên thủy của anh Vương Trọng.
Ngày 17 tháng một, năm 2009 vừa qua, Sở Văn Hóa Thể Thao Hà Tĩnh đã làm lễ dựng bia mới. Câu chuyện về bài dịch này có trong 2 bài báo sau đây:
Báo Văn Hóa Thể Thao: Bài báo của Lê Phượng ở Thông Tấn Xã Việt Nam về bài dịch thơ Đồng Lộc
Báo Tuổi Trẻ: Dựng bia đá lời thỉnh cầu ở nghĩa trang Đồng Lộc
[caption id="attachment_1673" align="alignleft" width="300" caption="10 Cô"]
Sau đây xin chia sẻ cùng các bạn bài thơ của anh Vương Trọng và bài dịch của mình.
Chúc các bạn một ngày vui vẻ.
Mến,
Hoành
____________
[caption id="attachment_1674" align="alignleft" width="300" caption="10 Mộ"]
Lời thỉnh cầu ở nghĩa trang Đồng Lộc
Mười bát nhang hương cắm thế đủ rồi
Còn hương nữa hãy dành phần người khác
Ngã xuống nơi này đâu chỉ có chúng tôi
Bao xương máu mới làm nên Đồng Lộc
Lòng tưởng nhớ xin chia đều khắp
Như cỏ trong thung, như nắng trên đồi.
Hoa cỏ may khâu nặng ống quần, kìa!
Ơi các em tuổi quàng khăn đỏ
Bên bia mộ, xếp hàng nghiêm trang quá
Thương các chị lắm phải không, thì hãy quay về
Tìm cây non trồng lên đồi Trọ Voi và bao vùng đất trống
Các chị nằm còn khát bóng cây che.
Hai mươi bảy năm qua chúng tôi không thêm một tuổi nào
Ba lần chuyển chỗ nằm lại trở về Đồng Lộc
Thương chúng tôi, các bạn ơi, đừng khóc
Về bón chăm cho lúa được mùa hơn
Bữa ăn cuối cùng mười chị em không có gạo
Nắm mỳ luộc chia nhau rồi vác cuốc ra đường.
Cần gì ư? - Lời ai hỏi trong chiều
Tất cả chưa có chồng và chưa ngỏ lời yêu
Ngày bom vùi tóc tai bết đất
Nằm xuống mộ rồi mái đầu chưa gội được
Thỉnh cầu đất cằn cỗi nghĩa trang
Cho mọc dậy vài cây bồ kết
Hương chia đều trong hư ảo khói nhang.
Đồng Lộc, 5-7-1995
Vương Trọng
Chú thích
Đọc Lời thỉnh cầu của nhà thơ Vương Trọng
Ngày 19-8-1998. Tôi trồng 2 cây bồ kết tại nghĩa trang này.
Đại tá
Nguyễn Tiến Tuấn
Công an Hà Tĩnh
[caption id="attachment_1675" align="alignleft" width="300" caption="Cổng vào nghĩa trang"]
A Request at Dong Loc Cemetery
That's enough for ten bowls
The rest of incense, let's save for others
We're not the sole fallen ones
So much blood and bone was spent for Dong Loc
Memories, let’s spread evenly
Like grass in the valley, sunlight on the hill.
Look! Tongue-grass buds cling to the pants!
O you red-scarfed children standing straight by the tombs
You love us so much, don't you?
Then, go home, find little plants
Plant them on Tro Voi Hill and on these bare lands
We're so thirsty longing for some tree shades!
Twenty-seven years have passed, we haven't grown a day
Three times changing bed, we're now back in Dong Loc
Friends, if you love us, don't cry!
Go back and tend the rice for better harvest
The last meal we ten had no rice
Just a handful of cassava, then out with hoes we went.
Our needs? One afternoon someone has asked
We're not yet married and haven't got a chance to love
When the bomb buried us all, our hair was enmeshed in dust
Lying here in these tombs, we haven't got a chance to wash our hair
We ask that on the parched ground of this cemetery
Someone would grow some carob trees (*)
That spread fragrance evenly in the ethereal incense smoke…
Vuong Trong, Dong Loc July 5, 1995
Note: Having read Vuong Trong's Request, I plant two carob trees at this cemetery today, August 19, 1998.
Colonel Nguyen Tien Tuan, Ha Tinh Police
(*) Note by translator: Carob or locust tree is a kind of leguminous tree, the pods of which are boiled in water and the resulting liquid is used as hair shampoo.
Translated by Trần Đình Hoành
( A Vietnamese resident in USA)
[caption id="attachment_5383" align="alignleft" width="300" caption="Ô. Trương Tấn Sang, Bộ Chính Trị, trong lễ khánh thành bia đá"]
.
[caption id="attachment_5384" align="alignleft" width="300" caption="Học sinh trường THCS Đồng Lộc"]
No comments:
Post a Comment