Đọt Chuối Non |
- Summer of ’42
- Cơ hội Biển Đông
- Bông, Rong và Tiăng – Sử thi thần thoại Mnông
- Khi thương nhân Việt bị Trung Quốc ‘hớt tay trên’ – Cần nắm kỹ việc Trung Quốc mua nông sản VN
- Hải quân Việt-Mỹ bắt đầu hoạt động chung
- Mỹ quan ngại việc Malaysia trấn áp biểu tình
| Posted: 15 Jul 2011 02:55 PM PDT
Cuốn phim và quyển kịch bản của phim thành best seller ngay lúc ra đời, với tinh thần lãng mạn hippy của thời 1970′s. Sau 2 thập niên ngủ yên, đến 2001, cuốn phim được hồi phục do một nhạc kịch Broadway, Summer of ’42. Bản nhạc nền của phim cũng lấy tên Summer of ’42 là một trong những bản nhạc nhẹ được yêu chuộng từ 1971 đến nay. Trong video dưới đây ta có nhạc nền Summer of ’42 trong cuốn phim nguyên thủy, cùng một số hình ảnh lấy từ cuốn phim.
Filed under: Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa Tagged: Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa | ||||
| Posted: 15 Jul 2011 02:55 PM PDT Chào các bạn, • Đại đoàn kết dân tộc: Toàn dân, mọi người, mọi tầng lớp, mọi sắc tộc, mọi nơi trên thế giới, cùng một lòng bảo vệ đất nước. • Cải tiến guồng máy quản lí quốc gia để chính phủ và nhân dân gần nhau hơn, hiểu nhau hơn. tr• Học phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận nhà nước và các tổ chức và thành phần nhân dân. • Học rành các yếu tố lịch sử và pháp lýliên quan đến chủ quyền của Việt Nam trên Hoàng Sa và Trường Sa. • Phát triển kỹ năng vận động quốc tế và liên minh quốc tế cho chính nghĩa Việt Nam. • Xét lại bất quân bình cán cân ngoại thương với Trung quốc và lỗ hổng bội chi 13 tỉ đô la một năm. • Gia tăng năng lực quốc phòng và ngoại giao của Việt Nam. • Gia tăng phát triển kinh tế để cũng cố quốc phòng. • Tạo được ý thức cho mỗi người dân từ già đến trẻ: Mỗi người chúng ta là một chiến sĩ giữ nước và dựng nước. Các bạn, thử thách lớn luôn mang lại cơ hội lớn. Thử thách Biển Đông rất lớn, vậy chúng ta hãy biến nó thành cơ hội rất lớn cho đất nước. Chúc các bạn một ngày tích cực. Mến, Hoành © copyright 2011 Filed under: Kỹ năng lãnh đạo, Trà Đàm Tagged: kỹ năng lãnh đạo, trà đàm | ||||
| Bông, Rong và Tiăng – Sử thi thần thoại Mnông Posted: 15 Jul 2011 02:54 PM PDT Người kể : N'Yu – Đăm Pơ Tiêu Sưu tầm & Biên dịch : Điểu Kâu – Đỗ Hồng Kỳ Chỉnh lý tiếng Việt : Đỗ Hồng Kỳ Tóm tắt cốt chuyện :
Họ đi lên vùng cao , ở đó chỉ toàn là bãi đá. Đi tới đâu hai người đắp đất kiến tạo sông núi, thuần dướng thú vật, gieo trồng cây cối. Đên bon Bu Prâng ( nay là xã Quảng Trực, huyện Đăk Rlăp, Đak Nông) thì họ làm nhà để sinh sống. Lúc đó Tiăng sau nhiều lần đầu thai vẫn chưa thực hiện được ý muốn trở thành người giàu có, danh tiếng . Biết chi đầu thai vào Rŏng mới làm được việc ấy, Tiăng đã dùng bùa ngải làm cho Bong và Rŏng, hai anh em ruột, quan hệ với nhau như vợ chồng . Điều cấm kỵ này xảy ra khiến nữ thần Bầu Trời và thần nữ Nrĭ bị bệnh, làm đất trời rung chuyển. Tiăng mang theo lễ vật lên trời và xuống lòng đất cúng cho hai nữ thần. Hai vị khỏi bệnh, đất trời trở lại bình yên . Tiăng có trí tuệ hơn người, chỉ dẫn xây dựng thêm nhiều bon làng, truyền dạy trí thức cho mọi người. Cuộc sống đông vui, no đủ. Tiăng trở nên có uy tín và giàu có.
1. Từ thời xa xưa Có con bướm soi mình trên đá Có con bướm quan hệ với đá Con chuồn chuồn quan hệ với đá nước
Dòng thác sinh ra một ngàn con người Nước biển sinh ra trứng và nở ra Tiăng Đầu tiên sinh ra Sét Săt đẻ ra Săt 10. Săt đẻ ra Sang Sang đẻ ra Grên, Grăn Grên, Grăn ấp ra đất đai. Sét đi xuống hướng nam Săt đi lên hướng bắc 15. Sơ đi lên vùng cao Tiăng và Rơ Khê đi xuống Phan Gloi và Glai theo chồng là Briang Phŭt Ndu con com Gut ở lại xứ Dron Bong và Rŏng đi khai phá vùng cao 20. Nguyên do Bing , Bai giành chống với Rŏng Bing Bai và Rŏng cãi cọ nhau Họ thử thách nhau tài nghệ. Họ thi nhau đắp bông. Thi nhau kéo chỉ. 25. Thi nhau nhuộm sợi Một gói bông, Bing dệt thành chăn Một nắm bông, Bing dệt thành áo. Bây giờ đếm lượt Rŏng Rŏng bắt đầu thử tài nghệ 30. Những đồ nghề không theo ý muốn Một gói bông khôgn ra được chăn Một nắm bông không ra được áo. Cuối cùng Bing đắp đồ nghề Rŏng xấu hổ và tức giận 35. Tức đến nỗi như không còn thở được Tức đến nỗi không còn ra lời Tức đến nỗi tim như ngừng đập. Cơn giận trào lên như dòng nước mùa mưa. Mặt đỏ như quả Rmăng glơng 40. Rŏng định chết bằng khăng nhưng sợ chết bằng khăng Định chết bằng rìu nhưng sợ chết vì rìu. Định dùng ống nấu thuốc nhưng sợ chết vì ống Định dùng sợi dây thắt cổ nhưng không dám. Lúc này Rŏng ăn cơm không trôi. 45. Uống nước không vào Một mảnh cũng không còn dính thân Tiếng nói của Rŏng không phát thành lời Rŏng nghĩ mãi hướng đi Chắc mình phải đi khỏi nơi này. 50. Đi thật xa, đến các xứ khác. Đi vào rừng cho cọp nó vồ. Ra bãi cỏ cho hổ nó ăn Cho tiêu tan thân xác như tro, như muối. Cho mất tích như vòng như cườm. 55. Rŏng bắt đầu chuẩn bị các thứ Những chiếc vòng bạc thường đeo Cả khay đựng trầu cau Và bình đựng vôi ăn trầu Rŏng mang theo những con dao nhỏ. 60. Những con dao có cán bằng sừng và bằng lồ ô Rŏng không quên mang theo bánh gạo rang Và những gói cơm nếp ăn đường Phòng khi bị đói trong rừng Rŏng mang theo chiếc gùi nhỏ của mình 65. Chiếc gùi nhẹ nhất của nàng Chiếc gùi có đan hình bông hoa Rŏng bước ra khỏi nhà Bước ra khỏi sân Quan bụi nứa đi về hướng con suối 70. Đi theo con đường đất đỏ nứt nẻ Rŏng đến nhà Bông, anh ruột của nàng Rŏng lên tiếng nhỏ nhẹ : - Anh Bông ơi anh hãy thương em Anh đi theo em , giúp em mang gạo 75. Anh đi theo em, giúp em mang cơm Anh đi theo em, luôn luôn cạnh em Rŏng dứt lời Bông liền lên tiếng Giọng Bông nhẹ như tơ con nhện Giọng Bông êm như tiếng goong giăng 80. Giọng Bông thanh như tiếng gõ bát đồng - Rŏng định đi đâu bây giờ? Em định đi đường nào Em định đi hướng nào Định đi thăm chị em bạn nơi nào 85. Hay em định đi đánh nhau với ai Bông dứt lời ,Rŏng nói rằng - Em cũng không biết nữa anh Bông ơi Em định đi đến nơi đất gặp trời Đi đến nơi thật xa xôi 90. Em muốn qua xứ khác ở thôi Bông nghĩ không thể bỏ Rŏng, Nếu Rŏng chết Bông cũng khổ sở Mất em Rŏng, Bông cũng nghèo khó Nếu Rŏng bỏ đi bông sẽ vất vả 95. Không có ai tuốt lúa, giã gạo Không có ai bổ củi cho Bông Không có ai nấu cơm cho khách Bông đành theo ý của Rŏng Bông cần phải chiều Rŏng mới nên 100. Bông cần phải đi theo sát bên Rŏng Để mang giúp đồ đạc cho Rŏng Bông chuẩn bị các thứ cần dùng Cả cối đồng giã trầu cau Và bình đựng vôi ăn trầu 105. Bông mang theo con dao hộ thân Một chiếc lao tùy thân chớ quên Một chiếc khiêl gỗ phòng thân chớ quên Bông mang chiếc gùi có nắp bằng đồng Chiếc gùi quay làm bằng cườm có treo thêm lục lạc 110. Bông bới tóc quấn thêm lông chim Quấn quanh đầu mấy vòng vải đỏ Quấn thêm khăn quanh mình mấy vòng Bông mặc khố cầm thêm dao gươm 115. Trên cổ Bông đeo vòng bạc Bông bới tóc buộc thêm chỉ màu Cắm thêm lông chim Rling Cắm thêm đuôi chim Mrông Cắm cả đuôi chim cu lưa thưa. 120. Bới tóc búi cắm thêm chỉ đỏ Bông mặc một lớp áo dày Ba lớp áo đá Khóac thêm áo giáp bằng sắt Thân che kín chỉ hở lỗ mũi 125. Thân che kín chỉ trừ cái mồm Bông bước ra khỏi nhà Bước ra khỏi sân Đi qua bụi tre, qua nơi bổ củi Qua nơi phơi lúa, kéo chỉ 130. Qua nơi đàn bà phơi vải Bông đi trước, Rŏng bước theo sau Rŏng luôn luôn đi sát bên Bông Rŏng vừa đi vừa ngắm anh Bông Bông và Rŏng cùng đi về hướng trên 135. Họ đi về phía có các đồi trọc Rŏng vừa đi vừa nói với Bông - Anh Bông ơi anh có biết không ? Xứ trên kia toàn là tảng đá Xứ trên kia bằng phẳng trống không 140. Không có một bụi cây che nắng Không có một bụi tre cho người núp Cũng không có một bụi cỏ tựa lưng Người trên kia gieo lúa vào kẽ đá Rŏng dứt lời Bông đáp lại ngay 145. – Thế ư em, anh đã biết rồi Em để anh lo cho là xong Bông nghĩ đến việc đắp đất trồng cây trên đó. Trồng các loại cây cỏ Trồng các loại cây ăn cỏ 150. Bông mang theo các loại ong và chim muông Bông mang theo giống cây trồng làm hàng rào. Đem giống cây tre giúp nghề đan gùi Đem cây prôˇ lấy vỏ bó người chết Giống cây gòn gai để đục quan tài 155. lá cây jrăng để nhử các loại cheo Bông và Rŏng bắt đầu lên dốc Đùi Rŏng trắng như cây chuối non Tranh và mây dùng làm chòi Bông mang theo mỗi thứ một cây 160. Con chim cu dùng mổ hạt thóc Bông mang theo một trống một mái Con chim án sinh sống trên biển Cần để hút những giọt mưa Bông mang theo một trống một mái 165. Các loại chuột dùng để cắn rễ tre Bông mang theo một đực một cái Loài nòng nọc để thả dưới nước Bông mang theo một đực một cái Loại gấu để ăn mật ong 170. Bông mang theo một đực một cái Chồn và ó thường bắt gà Bông mang theo một đực một cái Loài ma quaí ăn thịt người già Bông mang theo một đực một cái 175. Loại cọp beo để cắn chân trâu Bông mang theo một đực một cái Còn Rŏng mang theo một bầu đất Bảy con giun, một thanh củi Nước một sừng trâu, đất một khieo 180. Rŏng còn mang theo một khieo đất đỏ Một nắm đất Rŏng đắp núi Nâm Brah Một nắm đất Rŏng đắp núi Nâm Veng Một nắm đất đắp Rma yau ung Một lưỡi rìu đắp dãy Glung jơl. 185. Bông kéo cây mây thành khe suối Kéo cây Nrông ho thành con sông Đổ nước cơm hóa thành biển cả Bông phóng lao hóa thành dòng thác Bông nấu canh, Rŏng gieo hạt 190. Rŏng trồng bưởi bên bờ con sông lớn Cây bưởi này Kônh, Krŭng cai quản Cây bưởi này Kônh, Srai cai quản Cây Nduăt Ting, Rŭng cai quản Ăn cơm xong Bông, Rŏng lại đi 195. Chưa có đường Bông, Rŏng tự tạo Chưa biết hướng họ tự định ra Khi qua núi họ chăng dây mây Chưa có đất đai họ tự tạo nên Đi một đoạn đường họ lại nhìn trời. 200. Đi xa rồi họ đếm các vì sao Sao trên trời làm sao đếm nổi Đếm lá cây trong rừng dễ hơn Sao đếm nổi tua rua đuôi khố hoa Vùng Bông, Rŏng qua toàn sỏi đá. 205. Xứ này trơ trọi trống không Không có một cây che nắng Không có một bụi tre ngồi nghỉ Không có một bụi cỏ tựa lưng Trười nắng chang chang 210. Nóng phỏng da, hạn hán quanh năm Nóng đến khó thở, lở da Mùa khô nắng gắt, đi mệt lả người Bông, Rŏng đã đến Bu Huch, Bu Rtung Đến Bu Glung, Bu Rtiăng 215. Đã đến bon Jiăng Mih, Jiăng Brau Đã đến bon người Đip của Yơng Ntâng Đing Họ vừa đi vừa nói chuyện Vừa đi vừa ngó nhìn Bông và Rŏng đi sát bên nhau. 220. Họ đã đi xa lắm rồi Họ đã đến xứ sở Bu Pruh, Bu Prâng Đến đó họ dừng lại làm nhà Làm nhà xong Họ đem đồ đạc vào nhà 225. Rồi hai người sống trơ trọi ở đó. Ta tạm dừng chuyện Bông ở đây. Ta tạm dừng chuyện Rŏng ở đây. Bây giờ ta kể đến chuyện Tiăng Ấy là Tiăng con Trứng 230. Lúc đầu dòng nước phun lên mặt trời Lửa mặt trời phun xuống đất Hai bên gặp nhau giữa không trung Cuối cùng rớt xuống hồ một quả trứng to Biôn, Biăn đi xúc tôm tép 235. Lúc đầu đi xúc tại suối Đăk Dir Qua xúc tại suối Đăk Ret Rồi họ đến xúc ở Klong Bong Khi đến hồ nước họ thấy là lạ Họ nhìn kỹ mới nhận ra đó là quả trứng 240. Một quả trứng to tướng ở dưới đáy hồ. Vừa nhận ra Biôn liền nói - Đó không phải trứng chim óch Không phải trứng thằn lằn cũng không phải trứng ó Đó là quả trứng có màu sắc sặc sỡ. 245. Hai người xuống khiêng quả trứng lên bờ Họ đem quả trứng về ấp Mền đỏ ấp trứng đĩa, mền đen ấp trứng ó Dùng mền có hoa ấp trứng Tiăng Bion, Biăn vừa ấp, em Kong đòi luộc ăn 250. Đòi nướng trứng Tiăng để ăn Kong khóc suốt ngày đêm. Biôn, Biăn phải dỗ kong bằng củ khoai môn Bằng củ khoai mỡ Luộc trứng gà, trứng vịt dỗ Kong 255. Biôn, Biăn ấp trứng liên tục bảy ngày đêm. Đúng bảy ngày đêm thì trứng nở Buổi sáng nở ra Tiăng Buổi chiều nở ra Klang Lúc gần sang hôm sau nở ra Dam Nhông 260. Bion, Biăn đến mừng Tiăng Họ bồng Tiăng lên Họ túm bằng áo Họ cõng bằng vải Đứa trẻ sơ sinh cũng có đủ chân tay 265. Biôn vuốt ve đứa trẻ Biăn cũng vuốt ve đứa trẻ Họ tắm rửa cho nó sạch sẽ Biôn nói rằng : - Chúng ta nên đặt tên nó là gì đây? 270. Bây giờ thử đặt tên nó là Lêng con Trứng ( 1) Họ vừa đặt tên nó là Leng con Trứng Vừa đặt tên xong nó bị bệnh Vì nó không thích đặt tên là Lêng con Trứng Tên đó không hợp với nó 275. Tên đó không vừa lòng nó Vì cái tên đó không phải là tên của nó Nó khóc suốt ngày Nó khóc suốt đêm Biôn, Biăn đêm không ngủ được 280. Sáng không ăn được Ban ngày không đi làm được Họ dùng vải cõng nó sau lưng Nó vùng vẫy Làm rách cả vải cõng nó 285. Nó rơi, vùng vẫy trên đất Nó khóc la lăn lộn Bây giờ chẳng biết đặt tên nó là gì Đặt tên nó là Ndu con Trứng Nó càng giận thêm 290. Nó khóc liên tục bảy ngày đêm Họ thử đặt tên nó là Ting con Trứng Cũng không được Biôn, Biăn hết đường tính Họ chịu thua nó rồi 295. Họ lấy mbuăt đồng tặng nó Làm cúng cho nó Đừng đau bệnh nữa Ôm mbuăt đi Chơi với mbuăt đi 300. Lớn mau mau để thôi mbuăt này Và họ đặt tên nó là Tiăng con Trứng Từ đó Tiăng bắt đầu cười Nó cười như cá thoát đơm Như khố cười đùi 305. Như ché rượu cười cần Nó vừa lòng, không khóc nữa. Tiăng một ngày một lớn Nó lớn lên rất nhanh Không bao lâu Tiăng đã thành người lớn 310. Nhưng Tiăng không phải là người bình thường Nó biết làm cho người khác đau ốm Làm cho người khác chết, nó ăn thịt người. Họ bắt nó làm phục dịch cho Kong con Bân Kong dùng nó để chăn dê 315. Chăn trâu, chăn bò Hàng ngày nó ở bãi cỏ với trâu bò Nó vui với tiếng nhạc của lục lạc trâu bò Ngày này qua ngày khác Tháng này qua tháng khác. 320. Thời gian trôi đi đã nhiều Tiăng nghĩ về mình Nghĩ phận mình khổ quá Không thể để mình khổ mãi thế này được Bây giờ tính thế nào đây 325. Tại sao họ đặt tên mình là Tiăng con Trứng? Tại sao chỉ có một mình là ma lai ? Cái đó không hợp với mình đâu Không thể để cho họ gọi mình là Tiăng ma lai mãi được Bây giờ mình phải trốn đi 330. Trốn vào rừng cho hổ có ăn Trốn vào bụi cho cọp nó vồ Đi vào bon khác cho người ta giết Đi cho chết bỏ Chết cho yên thân 335. Chết cho đáng đời Chết cho hết đời làm phục dịch Đến một ngày kia Tiăng đi chăn trâu bò như bình thường Nó cho trâu bò ăn bên bờ Klong bong 340. Tất cả trâu bò của Kong con Bân Tất cả bày dê mà Kong giao chăn Tiăng đều bỏ lại Tiăng lặng lẽ ra đi Nó ra đi như khố rời lưng 345. Như cườm rời cổ Thế là Tiăng đã đi rồi Nó đi về hướng nam Không biết đường nó cũng cứ đi Không biết lối nó cũng chẳng sợ 350. Nó đi qua khe, qua suối Nó băng qua núi, qua rừng Đi xa xa nó nhìn bầu trời cao Đi xa xa nó đếm các vì sao Ti ăng đi đến bon Ting con Gâr 355. Tiăng đi đến bon Mbông con Gâr Ting con Gâr rất nổi tiếng Mbông con Gâr cũng rất nổi tiếng Tiăng muốn được sống gần Ting, để được như Ting Sống gần Mbông, để được như Mbông 360. Tiăng chui vào bụng mẹ Gâr Để được làm con mẹ Gâr Để người ta gọi nó là Tiăng con Gâr Làm anh em với Ting con Gâr Và nó trở thành Tiăng con Gâr 365. Sống ở đây một thời gian Tiăng cũng chán Tiăng tiếp tục ra đi Nó đi cả ngày lẫn đêm Trước khi đi nó để lại một chiếc mbuăt Cho Ting , Mbông con Gar 370. Tiăng tiếp tục băng rừng băng núi Có lúc nó chui qua đá Mấy ngọn núi Tiăng đã đi qua Mấy dòng thác Tiăng đã vượt qua Tiăng chẳng có ai biết 375. Tiăng đến bon Ndu con Trôk Tiăng đến bon Dong con Trôk Ndu con Trôk đầu đội mũ bằng ché Dong con Trôk đầu đội mũ bằng gong Kong con Trôk đầu đội mũ bằng ching 380. Mưng, nghĕ con Trôk lửa đeo ở chân Ndu con Trôk rất nổi danh Tiăng nghĩ mình muốn bằng Ndu con Trôk Sống gần Ndu để được dnah tiếng Sống chung với Ndu để được như Ndu 385. Tiăng liền chui vào bụng mẹ Trôk Sống ở đây một thời gian Tiăng nghĩ Người ta gọi mình là Tiăng con Trôk Cũng không hợp với mình lắm Rồi Tiăng lại bỏ đi 390. Nó tiếp tục đi cả ngày lẫn đêm Bây giờ Tiăng chui dưới lòng đất đá. Nó bỏ lại một thanh gươm Cho Ndu con Trôk Gươm quý này về sau Manh, Mang giữ. 395. Tiăng tiếp tục đi đến bon Ting con Puh Đi đến bon Mbông con Puh Ting con Puh rất nổi tiếng Mbông con Puh rất nổi tiếng Tiăng lại chui vào bụng mẹ Puh 400. Người ta gọi nó là Tiăng con Puh Nó được làm anh em với Ting, Mbông con Puh Như vậy vẫn không hợp với Tiăng Nó cũng không thích người ta gọi là Tiăng con Puh nữa Tiăng tiếp tục ra đi. 405. Nó càng đi sâu dưới lòng đất Và bỏ lại nơi đây một ống sáo cho Ting con Puh Tiăng băng qua suối Nó chui qua đá Qua bụng các con vật 410. Tiăng chui vào bụng con rái cá sợ gặp con cua Nó sợ người ta gọi nó là Tiăng con cua Tiăng định chui vào bụng con chim sợ gặp quả Nó sợ mình thành quả cây Tiăng định chui vào bụng con trâu rừng 415. Sợ bên cạnh cỏ nó trở thành cỏ Tiăng định chui vào lòng đá Nó sợ trở thành hòn đá Tiăng cứ đi mãi Nơi nào nó cũng đi qua 420. Nó ghé thăm Vĕ con Trôk Ti ăng bỏ lại đây một cái ché con dê Nó để lại cái ché này cho Vĕ, Vơm Đó là cái ché quý nhất của Tiăng Tiăng lại tiếp tục đi 425. Nó đi ngày không ăn, đêm không ngủ Tiăng đến bon Ting con Jri Tiăng đến bon Mbông con Jri Nghỉ ngơi một lúc Tiăng chui vào bụng mẹ Jri 430. Người ta gọi nó là Tiăng con Jri Tên này cũng không hợp với nó Nó không thích gọi bằng Tiăng con Jri Tiăng lại tiếp tục đi Nó đi về hướng dưới 435. Nó để lại một con dao có cán hình sừng trâu Dao này để cho Ting, Mbông con Jri Tiăng lại ra đi Nó đến bon Ting con Bong Nó đến bon Mbông con Bong 440. Ting con Bong là người danh tiếng nhất Mbông con Bong cũng rất danh tiếng Họ nổi tiếng khắp mọi nơi Tiăng muốn sống chung với Ting Tiăng muốn sống chung với Mbông 445. Muốn danh tiếng như họ Tiăng liền chui vào bụng mẹ Bong Người ta gọi nó là Tiăng con Bong Nó được làm anh em với Ting, Mbông con Bong Tên này cũng khôgn hợp với nó 450. Nó không thích gọi bằng tên này Đặt tên Tiăng phải sát với ching Đặt tên Tiăng phải gắn với gong. Tiăng lại tiếp tục ra đi Nó bỏ lại cho Ting, Mbông con Bong 455. Ruột con mối, vẩy con chuột Dấu chân con thằn lằn, mỏ con châu chấu Ngà con sóc, răng con truk Đôi chân ngược con gà rừng, tay rắn, chân trăn Một bộ chỉ vàng bạc độ nửa ống tre 460. Một bộ đồ nghề kéo chỉ bằng bạc Một cây đã bằng bạc bằng đồng Tiăng lại tiếp tục ra đi Nó qua hết lòng đất và tới thế gian Tiăng đến bon Ting con Liăng 465. Đến bon Mbông con Liăng Nó chui vào bụng mẹ Liăng Người ta gọi nó là Tiăng con Liăng Tên này cũng không hợp với nó Tiăng lại đi tiếp 470. Nó bỏ lại con dao đục đá cho Ting, Mbông con Liăng Tiăng đã đi đến tận cùng chân trời Đã đi đến tận cùng mặt đất Tiăng đã qua một thời gian rất dài Con gà từ lúc đẻ trứng nay đã thành gà lớn rồi 475. con dê từ lúc nhỏ nay đã thành dê già Măng từ khi mới nhú nay đã thành tre già Mặt trăng từ lúc như chiếc lá cong nay đã tròn Lúa từ lúc mới tra hạt nay đã tuốt hết rồi. Con trâu từ lúc mới đẻ nay đã thành trâu lớn 480. Ti ăng mất một thời gian quá dài Nhưng chí phí thời gian không mang lại ích lợi gì Tiăng nghĩ đường nào cũng thế Đi lối nào cũng bí Lúc đó Tiăng rất lúng túng. 485. Ti ăng chợt nghĩ ra Nó nghĩ tới một nơi xa xôi khác Có Bông và Rŏng làm nhà sống lẻ loi trên hoang mạc Hai người này đã lập bon giữa đồi trọc Tiăng biết Bông, Rŏng có công khai phá 490. Tiăng suy nghĩ một lúc Nó tính đi tính lại Rồi Tiăng tự quyết định lấy Dứt khoát tên mình phải là Ti ăng con Rŏng Như vậy mới hay mới đẹp. 495. Sau này mình mới danh tiếng Ti ăng phải gọi Rŏng bằng mẹ, Bông bằng cha Ndu phảu gọi Bŭng bằng mẹ Phang bằng cha Lêng, Yang phải là con Dŭm và Rung Suối khe phải gọi thác là mẹ 500. Bây giờ phải ghép Bông và Rŏng Bông và Rŏng hai anh em ruột phải thành vợ chồng Như Lô và Lâu – hai mẹ con phải thành vợ chồng (2) Nhưng Tiăng sợ kỵ làm hỏng trời đất Rồi Tiăng lại nghĩ 505. Không sao, chẳng có ai hơn ta được Tiăng bắt đầu bỏ con ma lai trôi theo dòng sông Con ma lai này chui vào người Rôch, Rông Tiăng đã bỏ tất cả các oại ác trong mình Chuyền cho anh em Rôch, Rông 510. Cho nên Rôch, Rông thành người ma lai Rôch, Rông biết làm cho con người chết Rôch, Rông biết ăn thịt người Việc Tiăng làm không ai biết gì Bây giờ Tiăng trèo lên cây đa 515. Nó nghỉ ngơi trên đó Nó biến hình không ai thấy được Ta tạm dừng chuyện Tiăng ở đây Bây giờ ta nói đến Bông và Rŏng Lúc đó tại bon Bông, Rŏng đang buổi chiều 520. Chiều xuống dần chim bay về tổ Mặt trời sắp lặn chim Rlang đã quay về Mặt trời nấp sau rừng cây , con trâu đã về Trời sắp tối đàn bà giã lúa Chim Rklech đã về ngủ 525. Chim Vik đã bắt đầu bay Khi nào con gái Ndu về là biết trời tối. Khi nào Song đi chăn trâu về là biết trời tối. Bon làng Bông, Rŏng trời đã tối đen Bóng đêm đã phủ 530. Cảnh vật im lìm trong màn đêm Bon Bông, Rŏng vào lúc nửa đêm Trời đêm lành lạnh Ngoài kia tiếng chuột kêu chút chít Mọi người đã ngủ yên giấc 535. Còn Tiăng thì đang mưu tính Tiăng chặt một ống Pro Nó chặt thêm một ống Krêng Rồi bỏ ngải vào ống giã Tiăng có nhiều ngải lắm 540. Nào là ngải cơm, ngải lúa Nào là ngải khiến đánh nhau mạnh Ngải chữa mù mắt Ngải làm cho cô gái mê Ngải chữa bệnh cũng có 545. Ngải bắt con sóc cũng có Ngải đánh cá sấu cũng có Mỗi loại ngải lá khác nhau Mỗi loại ngải củ khác nhau Củ ngải có màu sắc khác nhau 550. Hình dáng cũng khác nhau Ngải gŭn sut có từ cậu Bôt Ngải gŭn sot có từ cậu Đe Ngải rtah có từ Khir con Liăng (3) Tiăng bỏ các loại ngải vào ống giã nát 555. Ti ăng bắt đầu khấn : - Củ ngải, mày phải thiêng Củ ngải, mày phải nghe theo ta Nếu không nghe ta đem bỏ đi Nếu không linh thiêng ta bỏ vào lửa. 560. Củ ngải mày phải chui vào người Bông Phải sai khiến Bông Hồn ngải phải quấy rầy Bông Làm cho Bông không ngủ được Làm cho Bông buồn bã 565. Làm cho Bông suy nghĩ vẩn vơ Ăn không được, ngủ không được Làm cho Bông thấy ai cũng xấu Thấy ai cũng ghét Bông chỉ nghĩ đến Rŏng 570. Bông và Rŏng phải lấy nhau Như Lô và Lâu hai mẹ con lấy nhau Nếu củ ngải không nghe lời ta Ta sẽ vứt bỏ Ta sẽ đốt đi 575. Nói xong Ti ăng cầm ống ngải ném đi Hồn ngải biến thành hai người phụ nữ là Vah, Vănh Vah, Vănh cũng biết đeo gùi Chúng mang những chiếc gùi nhỏ Gùi của chúng cũng có hoa 580. Vah, Vănh cũng đeo vòng ở cổ chân Khi bước đi cũng nghe tiếng vòng vang lên Tai Vah, Vănh cũng đeo lục lạc Đầu Vah , Vănh cũng đội mũ hoa bạc Cũng cầm hoa trắng 585. Mỗi người đeo một chiếc vòng ở cổ tay Hai người mặc váy ngắn đến nửa đùi Văh , Vănh nói với Tiăng rằng : - Như vậy Tiăng nhé Chúng tôi là khách qua đường 590. Chúng tôi chỉ biết chặt gốc cây thôi Còn ngọn và cành là do anh làm Vah, Vănh bắt đầu bay đi Chúng bay đến nhà Bông Bay sát bên Bông 595. Đậu vào đuôi khố Bông Vah, Vănh bắt đầu biến dạng Chúng hóa thành con ong ruồi Bay qua bay lại Rồi đậu lên mặt Bông 600. Bông lấy tay phủi đi Ong ruồi hóa thành hòn đá Bông tin đó là hòn ngọc quý Bông bỏ vào mồm nuốt đi Thế là hồn ngải vào trong bụng Bông 605. Bông bắt đầu làm theo hồn ngải Làm theo ý muốn của Tiăng Lúc đó đã hơn nửa đêm Bông lăn lộn mãi Lăn lộn mãi vẫn không ngủ được 610. Hình như có ai quấy rầy Người Bông ngứa như có bụi đất Ngứa như dính bụi thóc Ngứa như qua bụi tong ya Bông đi tắm vẫn không hết ngứa 615. Bông ngồi trên giường lại muốn xuống đất Khi xuống đất, lại muốn ra sân Ngồi không yên ngủ không được Người Bông như bị gió xoáy Có lúc như bị kéo đi nhẹ tựa nứa khô 620. Bông nghĩ chẳng biết tại sao Tại sao mình lại thế này Hay là có ai muốn giết ta Có ai sắp đánh ta Có ai sắp đến cướp bon ta? 625. Bông suy nghĩ vẩn vơ Cuối cùng Bông chợt nghĩ đến Rŏng Bông đốt đuốc lên Đuốc của Bông to bằng cái ché Đuốc của Bông to bằng cái ché Rlung 630. Đuốc của Bông thắp bằng dầu rái Đuốc sáng tỏa khắp nhà Bông cầm đuốc đi Chàng đến nơi Rŏng ngủ Buồng Rŏng có vách hoa 635. Vách có hình con trăn Bông vào buồng Rŏng Rŏng đang yên giấc Nàng ngáy nho nhỏ Tiếng ngáy của Rŏng rất êm 640. Nghe rất êm tai Tiếng ngáy vọng ra như hoa Rsi Sạp ngủ, Rŏng trải mấy lớp chiếu lá Trải thêm mấy lớp chiếu hoa Nàng đắp chăn đỏ mới tinh 645. Bông định cất tiếng gọi Nhưng lòng cứ đắn đo Cuối cùng Bông quyết định: Bông thò tay nhè nhẹ Cầm chăn Rŏng đắp lật lên 650. Rồi Bông lên tiếng Bông gắng mãi mới thành lời: - Em Rŏng ơi, em ngủ hay thức? Anh Bông đang đánh thức em đây Rŏng tỉnh giấc, sửng sốt 655. Rŏng ngồi dậy sợ hãi Rŏng lấy tay dụi mắt Rŏng lên tiếng hỏi: - Cái gì xảy ra Ai đến phá bon ta 660. Ai đến làm hại bon ta Hay là ai muốn cướp bụi mía của ta Ai muốn hái quả dừa của ta? Rŏng lớn tiếng hỏi tiếp Người từ bon nào đến? 665. Rŏng dứt lời, Bông đáp lại ngay Lời Bông buồn bã: - Sao em hỏi như vậy Em không nhận ra anh Bông đây sao Em tưởng là ai xa lạ ư? 670. Không có ai xa lạ đâu em ạ Rŏng nhìn kỹ và nhận ra Bông Rŏng mừng rỡ nói: - Anh Bông đi đâu thế này Anh đến đây có chuyện gì không 675. Anh định đi đâu Định đi thăm ai Anh định đi đáng nhau với ai Hay là anh sắp đi đâu xa Tại sao anh lại đi lúc đêm khuya? 680. Đêm đã khuya lắm rồi Chim chăt chang đang kêu ngoài kia Lũ chuột đùa nhau chút chít Mọi người đang ngủ yên giấc Bông trả lời: 685. – Anh cũng không biết nữa Rŏng ơi! Đầu óc anh đang rối đây Để anh kể cho Rŏng nghe Trong người anh bây giờ lạ lắm Nằm trên giường mà như ngứa bụi đất 690. Xuống dưới đất ngứa như ở bụi lúa Ngứa như chạm vào cây tông ya Anh lấy nước tắm cũng không hết Không biết chuyện gì đã xảy ra 695. Rŏng thản nhiên nói rằng: - Làm gì có chuyện hở anh Mình có chuyện gì với ai đâu, Mình không có thù oán với ai cả Mình chẳng có nợ ai 700. Như vậy chẳng việc gì! Bông lấy con dao trong gùi bày ra Bông bày ra những lưỡi dao Bày ra những chuỗi cườm Bày ra những đồ trang sức 705. Bày ra nraih cài đầu Kể cả chiếc lược chải đầu bằng bạc Bông đặt các thứ đó trước mặt Rŏng Bông mới nói rằng: - Bây giờ anh nói cho em nghe 710. Anh không có điều gì giấu diếm nữa Người Preh tỏ tình bằng nhông rơ he Người Ra đê tỏ tình bằng nhong njang Tiăng và Tang tỏ tình bằng net nke Anh và em tỏ tình bằng lục lạc 715. Bông chưa dứt lời, Rŏng liền lên tiếng Giọng Rŏng gắt gỏng Rŏng bực tức run cả chân tay Lưỡi cứng khó phát thành lời; - Anh Bông đừng nói bậy 720. Chắc anh điên rồi Anh bây giờ biến thành con chó sao Tại sao anh lại tỏ tình với em Anh không sợ kiêng kỵ à ? Anh đừng có thử trời nhé ! 725. Rŏng vừa dứt lời, Bông nói tiếp: - Em Rŏng không nên nói như vậy Không phải anh xin em làm vợ đâu Nếu em và anh thành vợ chồng mới kỵ chứ Đây chỉ là nhờ qua đường 730. Nhờ đêm nay ngày mai lại thôi Cho anh mượn như mượn rìu mượn cào Mượn xong anh lại trả cho em Rŏng cứng rắn không chịu Vùng vẫy chân tay 735. La hét kêu gào Rŏng tức giận Bông lắm Bông làm gì cũng bị Rŏng phản ứng Bông càng nói Rŏng càng quay lưng Rŏng như người cấm khẩu 740. Có gọi ăn cũng không thèm Có đưa thuốc hút cũng không lấy Cuối cùng Bông đành thôi Bông bước xuống đất Trở về nơi ngủ của mình 745. Bông đắp chăn nằm ngủ Nhưng không làm sao ngủ được Bông cảm thấy sức mình rất yếu Bông nói không thành lời Bông nghĩ phải dùng bùa ngải 750. Bông thổi ngải và nói: - Củ ngải phải nghe ta Phải khiến cho Rŏng thương ta Một lúc sau đó Rŏng đổi ý liền 755. Nàng nghĩ mình đã nặng lời với Bông Sợ Bông buồn chết cũng nên Sợ Bông chết bằng dao, bằng rìu Nàng sợ Bông tự tử bằng lá nghe Sợ Bông dùng dây thắt cổ 760. Nếu Bông chết Rŏng khổ lắm Rŏng ra khỏi giường Đi đến chỗ Bông nằm: - Anh Bông ơi! Anh thức hay ngủ ? Ngồi dậy đi anh Bông ơi ! 765. Rŏng vừa nói vừa cười Nàng nói cười ròn rã Tiếng cười như gạo thơm Tiếng cười trong như gạo trắng Nghe Rŏng gọi, Bông lên tiếng: 770. – Anh không ngủ được, Rŏng ơi! Người anh như bị gió xoáy Như bị ai lôi đi giống ống nứa khô Bông chưa dứt lời, Rŏng đã nói ngay: - Như vậy anh Bông nhé! 775. Anh đã quyết yêu em Anh hãy tặng em một chiếc vòng Chiếc vòng thật mới Một chuỗi cườm thật mới Như vậy là em bằng lòng với anh 780. Trong nhiều con dao của Bông Rŏng chỉ chọn lấy một con dao xinh nhất Trong nhiều rnaih của Bông Rŏng chỉ lấy một cái đẹp nhất Chuỗi hạt cườm của Bông một ống 785. Và lược bằng bạc của Bông thật nhiều Rŏng chỉ lấy mỗi thứ một chiếc Xong xuôi rồi Hai người trò chuyện Tại giường của Bông 790. Hai người ôm nhau Họ bắt đầu đắp chăn Tay Bông bắt đầu mơn man Bông bắt đầu gỡ áo Rŏng ra Chân Bông từ từ choàng vào đùi Rŏng 795. Bông nghĩ thầm: – Đùi Rŏng trắng như cây chuối non Thân Rŏng đẹp như hoa trắng Háng nàng đen như đám mây u ám Sờ dưới rốn như sờ tóc đứa trẻ Con voi có muốn qua cũng không qua được! 800. Hôn đầu nàng thơm như hoa gai Hôn tóc nàng thơm như nấm lang ai Hôn răng nàng thơm như hoa krai mới nở Hôn hông nàng thơm hơn nước nhuộm vải Bông và Rŏng bốn chân choàng nhau 805. Đùi người này sát vào đùi người kia Hai người vuốt ve nhau Hôn hít nhau Họ đè lên nhau không hề mỏi mệt Hai người ôm nhau không biết mỏi tay 810. Hai người rất vừa nhau Chân tay họ dài ngắn như nhau Thân hình họ to bé như nhau Rất bằng nhau như ống đổ rượu Mẹ đẻ ra như là sinh đôi 815. Rŏng nói rằng: - Em muốn chúng ta thành vợ chồng Chúng ta sống bên nhau Thành vợ chồng đẻ con cái Đi đâu về Bông mang lao 820. Đi đâu về Bông đeo gươm Đi đâu về Bông mang con cho em Bông là chồng em mãi mãi Bông run sợ trả lời: - Không được đâu em ơi! 825. Nếu chúng ta là bà con xa mới được Anh và em một mẹ đẻ ra Ta không thành vợ chồng được đâu! Nói chuyện xong Bông và Rŏng nằm ngủ 830. Bây giờ ta kể đến Nar con Jray Nar bắt đầu lau chùi vòng đeo ở chân bằng tro Lau chùi vòng đeo ở tay bằng tro Vòng chân, vòng tay sáng chói Keng, Kăng con Nar 835. Bắt đầu mở cửa, mở cổng Mở những cánh cửa bằng đá Dọn dẹp sân nhà xong Nữ thần mặt Trời bắt đầu mang gùi Nữ thần bước ra khỏi nhà 840. Lúc đó bon Bông, Rŏng gà bắt đầu gáy Tiếng gà gáy từ suối vang lên Con trâu kêu từ trên nguồn suối Con voi nhỏ hú từ ngoài rừng xa Con gà to của Bông cựa dài ba sải 845. Quả trứng to bằng chiếc ché Gà bới một cái, đu đủ gãy ngang Bay một cái gió bẻ gãy ngang cây bằng lăng Gà gáy một tiếng vang đến nguồn Krông Gáy một tiếng vang đến suối Bông pah 850. Gáy một tiếng vang đến suối Bông pai Gáy nhiều tiếng vang đến suối Bong glung Gà trống ăn vùng Ra đê, gà mái bới vùng người Rơ ong Con gà gáy sớm quá Các cặp vợ chồng ngủ chưa chán 855. Mong gà bị chồn ăn sạch Mong gà bị cọp ăn hết Trời bắt đầu sáng Ánh mặt trời tỏa khắp nơi Ánh mặt trời tỏa khắp các rừng cây 860. Mặt trời đến suối Klông bong Tiăng thấy Bông và Rŏng đã làm theo ý mình Nó mừng như cá thoát đơm Tiăng tiếp tục dùng bùa ngải: - Củ ngải này phải làm theo ta 865. Khiến Bông, Rŏng hết sạch thức ăn Cá khô một con không có Một miếng thịt khô cũng hết Rŏng rủ Bông đi xúc tôm tép Họ định đến suối Klông bong 870. Rŏng mang gùi nhỏ Hai người đi về hướng suối Đi qua bãi cỏ Đến chỗ đất bằng có cây lưa thưa Họ nghe sóc kêu dưới hang đất 875. Rŏng nói với Bông: - Chúng ta đào hang đất bắt sóc đi Bông lấy cây vót nhọn để đào Đào mãi vẫn không thấy con sóc đâu Bông đào bên này, Rŏng chắn bên kia 880. Những cục đất văng vào háng Rŏng Tiăng hóa thành ruồi thành muỗi Bay theo cục đất rồi chui vào bụng Rŏng Bây giờ Ti ăng đã ở trong bụng Rŏng rồi Sau đó không bao lâu 885. Rŏng đã mang thai Nàng đã mang thai như con trâu, con thỏ Bon làng Bông bắt đầu u ám Bắt đầu mưa gió Bắt đầu sấm sét. 890. Mưa từ đâu cũng kéo về bon làng Bông Gió từ đâu cũng kéo về bon làng Bông Tạm dừng chuyên Bong, Rŏng từ đây Ta kể chuyện mẹ trời Lúc này mẹ Trời đang lâm bệnh nặng lắm 895. Đã mấy ngày không ăn được cơm Không uống được nước Vòng đeo tai đã tuột ra Khố ngang lưng đã tuột xuống Trời sắp sáng mây càng u ám 900. Lúc trời sáng trời càng tối tăm Trời và đất chỉ còn cách nhua một cần câu Mặt trời mặt trăng chỉ còn cách nhau một cần vó Đá trên trời bắt đầu đổ xuống 905. Trăng trên trời bắt đầu rơi xuống Vũ trụ bắt đầu tối tăm lạnh lẽo Đá rơi vào chân người hóa thành cây đa Rơi trúng ta hóa thành cây jrang Một bên mưa một bên nắng 910. Một bên đen một bên trắng Một bên lạnh buốt một bên nắng gắt Tiăng bắt đầu chui ra khỏi bụng Rŏng Tiăng thấy trời đất bốc lửa Thấy những hòn đá trên mặt đất bắt đầu rung rung 915. Tiăng rất lo ngại Tiăng sợ trời đất tiêu tan Tiăng bay gấp lên trời Mang ba con heo, ba con dê, một cái cào để cúng bà Trời Cúng xong bà trời lành như cũ 920. Mặt trời, Mặt trăng đứng im một chỗ Tiăng trở lại mặt đất Ti ăng lại chui vào bụng mẹ Rŏng Bây giờ kể đến Nrĭ, Nrĕ dưới kia Nrĭ, Nrĕ cũng đang lâm bệnh nặng 925. Họ đang hấp hối Chỉ còn thở ít thôi Lời nói tiếng còn tiếng mất Linh hồn sắp xuống phao Những hòn đá trên mặt đất đã bắt đầu rung rung 930. Có những hòn đá bắt đầu sụp xuống Mặt đất bắt đầu nứt ra Trái đất bắt đầu vỡ ra từng mảnh Khắp nơi ầm ầm tiếng động Trời và đất chỉ còn cách nhau bằng chày giã gạo 935. Mặt trời, Mặt Trăng chỉ còn cách nhau một cần câu Tiếng động trên trời tưởng là dưới đất Tiếng động dưới đất tưởng là trên cây Tiếng động trong rừng tưởng là trong bon Ti ăng lại chui ra khỏi bụng mẹ Rŏng 940. Tiăng nhìn khắp nơi Thấy mặt đất lõm khắp nơi Tiăng mặc áo dur làm cánh Mặc áo djăr làm lông Thắt khố trắng hóa thành chim 945. Tiăng bay xuống dưới kia Nơi Nrĭ, Nrĕ ở Đem ba con heo, ba con dê và một cái cào Đến nơi Tiăng làm cúng cho Nrĭ, Nrĕ Trái đất bắt đầu lành lại 950. Tiăng trở lại mặt đất Tiăng lại chui vào bụng mẹ Rŏng Ti ăng ở trong bụng mẹ Rŏng rất lâu Rŏng thèm khát quả chua Bông đi kiếm quả chua 955. Quả chua đã hết mùa Quả nduăt ở suối Glung, và Jơl cũng hết Một gùi quả Rŏng ăn được đến nửa đêm Một bó quả mới đủ ăn đến sáng Bông không còn cách nào khác nữa. 960. Không biết tìm đâu ra quả chua Bông rất lo cho sức lực của Rŏng Bông đi ăn cắp quả cam của người Drôn Mới đến vườn cây đã bị người ta bắt Bông kể lại nguồn gốc của cây cam 965. Bông kể chuyện xưa cho người Drôn nghe Người Drôn cho Bông hái quả mang về Bông trở về nơi ở của mình Bây giờ lại nói về Rŏng Rŏng mang thai to như con trâu mang thai. 970. Rŏng mang thai đẹp như con thỏ mang thai Nàng mang thai như gái không chồng Khi Rŏng đẻ Tiăng nó khóc oa oa Đẻ lúc sáng đã cầm ngay con dao chặt chân con dê Qua ba ngày đã chặt chân con trâu 975. Buổi sáng Tiăng đi đánh nhau với Briăng Buổi chiều đánh nhau với Klang Gần sáng đi đánh nhau với khỉ Bà Dŭm đẻ ra hai mươi sáu con gái Bà Dŭm đẻ ra sáu mươi bảy con trai 980. Chỉ có Lêng và Yang nổi tiếng Chỉ có Lêng là giỏi hơn cả Chỉ có Lêng khỏe hơn cả Chỉ có Lêng mới ngăn được kẻ thù Việc nội trợ chỉ có Kông và Glơng 985. Bah đẻ ra hai mươi sáu con gái Đẻ ra sáu mươi bảy con trai Nổi tiếng nhất là Yong và Kong Chỉ có Kong là hơn cả Nghề nội trợ chỉ có Jrah và Jrai 990. Nghề làm ăn có Yơng và Kong Sinh con gái cùng bằng cào Đẻ con trai cúng bằng rìu Bing con Lông cúng bằng gùi bạc Yang con Rŭng cúng bằng dao bạc 995. Klôp vừa ra đời đòi đeo lục lạc Tiăng cướp lục lạc của Jong, Bang con Pah Họ đánh nhau suốt mấy mùa trăng Nhông nói ra đời đã đòi cái sừng Yang mới ra đời đã đồi khiêl mây 1000. Đi ăn cắp cây bung của Bư, Bưi để làm khiêl Tiăng đánh nhau với Bư, Bưi mấy mùa trăng Breh, Brăng sinh ra sa quay chỉ Tiăng cướp sa quay chỉ của Brah, Brăng con Măch Tiăng đánh nhau với họ suốt mấy mùa quả chín. 1005. Dôt , Dôi lớn lên lại đòi thoi dệt Từ đó bon Tiăng thành đông Người đứng, người ngồi tấp nập Ở đâu cũng có người Người nhiều như khiêl, như ná. 1010. Con Ting, con Rŭng nằm chật ních nhà Con Ting, con Rŭng nhộn nhịp đầy nhà Bây giờ nói về Ti ăng Ti ăng chỉ dẫn mọi người từ sáng đến tối - Hỡi các em ! 1015. Núi Gung Juch , Gung Ju là bon Ndu con Kler Chỗ khe đá là con Chứt con Krông Chân núi dài là bon Krong con Jah Núi Nâm Brah là bon Krah con Rŏng Núi Nâm Riăng là bon Ti ăng con Rŏng 1020. Chỗ rừng sâu là bon Ndu, bon Kông Cuối rừng già là nhà cậu Djut Đầu bon phải là nhà Lêng Nhà em Brih dài một đoạn sợi mây Nhà Breh dài bằng một cây mây to 1025. Nhà Ti ăng, tang dài bằng dây diều Nhà dài nhất là nhà Lông, Măng Cuối cùng là nhà Yai con Kam Tiăng không ngớt lời răn dạy : - Người sứt tai mẻ đầu ở riêng một bên 1030. Người bị lác, bị ghẻ đứng riêng một bên Người đui mù ở riêng một bên Người ốm yếu ở riêng một bên Yơng đẹp trai phải ở chính giữa. Yang đẹp trai phải ở chính giữa. 1035. Nhà bon Tiăng nhiều đến một trăm Nhìn đâu cũng thấy có nhà Ti ăng tiếp tục răn dạy Từ nương rẫy đến bon làng - Thằng Yơng mày phải trồng cây gòn gai 1040. Yăng phải trồng cây kriăng Tôi là Ti ăng phải trồng cây nkŏ Mẹ Rŏng phải trồng cây tre gai Cho tre gai mọc quanh bon làng Xứ này trước đây toàn là tảng đá 1045. Mặt đất trơ trọi Hạt cây của Tiăng nhiều đến ba gùi Tiăng nói với mọi người Các loại cây cối phải gọi đất là mẹ (4) Cây mây phải gọi cây song là mẹ 1050. Cây tre phải gọi cây van dung là mẹ Bầu, bí phải gọi cây dưa là mẹ Sợi bông phải gọi hoa bông gòn là mẹ Cây tung và cây gòn gai phải gọi cây vông là mẹ Cây kuai njoih phải gọi khâng là mẹ 1055. Con gà glơng rgă phải gọi gà rừng là mẹ Bông gòn phải gọi rdet là mẹ Con chim xanh phải gọi chim cu là mẹ Cây rlô, rla phải gọi rkĕ bằng mẹ Loại sóc nhỏ phải gọi châu chấu là mẹ 1060. Cái ching, cái ché phải gọi Rlă dơng là mẹ Con nai, con mang phải gọi cây mây là mẹ Cá trấu phải gọi brŭ là mẹ Cá trầu phải gọi brŏ là mẹ Loại cá trắng phải gọi đơm là mẹ. 1065. Con đỉa sinh ra cậu Kră Manh sinh ra con sau Dăm Nhông Ta phải gọi Rŏng là mẹ, Bông là cha Yơng, Yang làm mấy lớp rào Một lớp họ rào bằng tre 1070. Ba lớp rào bằng gỗ chau Sáu lớp rào bằng nứa khô Rào bằng nứa khô cao đến chọc trời Các lối họ đều cắm chông Họ cắm đủ các loại chông 1075. Chông lớn, chông nhỏ con chó vào không lọt Họ cắm chông ngầm dưới đất Họ chặt cây chặn các ngõ hẻm Chặt cây gai chặn đầu thác Chặt cây kriăng chặn đầu suối. 1080. Bên ngoài vậy quanh hàng rào lửa Bên ngoài bon ánh mặt trời vậy quanh Bên trái cũng có hàng rào lửa Bên phải cũng có hàng rào lửa Lửa cháy bùng bùng khắp núi đồi 1085. Con beo chực sẵn ở bãi cỏ Con cọp chực sẵn ở đầu đưòng Đàn ong canh giữ ở cổng đá Đàn ong có bảy con to Đàn ong bay rào rào. 1090. Nọc ong to bằng ché rlung Bon Tiăng bên trái trồng tre rìa Bên phải trồng cây rngâm Phía dưới trồng cây cọ gai Trồng cọ gai để chắn gió 1095. Họ dựng bon ở trong hang đá Bon trong hang Briăng không phá được Trên cao có nhiều trái cây Trái cây to bằng cái gùi cũng có Có cả trái như gùi nhỏ có hoa 1100. Luồng gió làm rung cây đa Quả và hoa đung đưa thật đẹp Giữa bon có một cây đa to Cây đa nảy cành lá xum xuê Một cành lá tỏa hướng nhà Jrai con Nghe 1105. Một cành tỏa hướng nhà Sre con Liăng Một cành tỏa hướng nhà Tiăng con Lŏm Một cành tỏa hướng nhà Ndu Nhành bên trái có tổ Klang rya Nhành bên phải có tổ Klang Ndăng 1110. Cành trụi lá có tổ chim Rling Bầy chim xanh bu ăn trái đa Bầy chim tét bu ăn trái đa Bầy chim nhông bu ăn trái đa Chim xanh đạu nhánh, phượng hoàng đậu cành 1115. Phượng hoàng kêu lúc tảng sáng Họ lấy nhựa bẫy chim từ bon Bu Ja Lấy nhựa bẫy chim từ bon Bu Dâng Lấy dầu rái từ Prăng ngong Để nấu keo bẫy chim ăn trái đa 1120. Yơng chỉ bắt chim Rlang Yang chỉ bắt chim Rling Bắt chim Rling ba đuôi cho Bing nuôi chơi Để Rling ca vang trời cho Bing nghe chơi Chân chim Rling được bịt bằng bạc 1125. Thân chim Rling được bịt bằng vàng Khi chim xòe cánh chỉ thấy toàn bạc, toàn vàng Cây đa cao mà cành xòe sát đất Dưới gốc đa có con rắn to Con rắn hổ mang, con rắn màu xanh lá cây 1130. Và những con ếch nấp trong gốc cây Bến nước của Yơng, Yang được lát bằng bạc Bến nước của Lêng, Kong được lát bằng vàng Bến nước của Mbông con Tiăng lót bằng ching hoa Đường lên rẫy của họ cũng vẽ hoa 1135. Đường đi xuống suối họ cũng vẽ hoa Trâu bò đi ăn cỏ cũng có lối riêng Bầy gà bới đống trấu cũng có bãi riêng Dân bon Ti ăng tấp nập làm ăn Con gái nhiều như cây chuối non 1140. Con trai nhiều như ngọn cây Jok Con gái tóc dài như cây rơ tiăng Nhiều con gái kéo chỉ giữa bon Nhiều con trai thả diều giữa bon Đàn bà đeo vòng đồng ở chân 1145. Đàn ông bới tóc, cài chỉ đỏ Đeo vòng bạc ở ngực Buổi sáng họ đi hái bông chau để ăn Buổi chiều họ đi hái quả gòn gai để lấy bông Đất giữa bon họ trồng chuối để nuôi heo 1150. Phía dưới nhà trồng cây nứa để múc nước Họ nuôi rất nhiều khỉ Họ nuôi công nhìn rất đẹp mắt Nuôi dĭ để giã lúa Bon làng tập trung rất đông người 1155. Tập trung tất cả con của Ting Tập trung tất cả con của Rung Quanh đầu họ đeo vòng kach Hai đầu kach đều treo lục lạc Hai bên tai đều đeo lục lạc 1160. Trên đầu còn cài hoa bạc Cánh hoa bạc trắng như bông Họ đeo vòng đồng lên đến đầu gối Đeo vòng đồng lên đến khuỷu tay Họ mặc váy dài đến gót chân 1165. Bụng hở thon như con dế Tóc sau gáy nhọn như con ba ba Sống mũi đẹp như ai nắn Đôi mắt đẹp như ai đẽo Hàm răng nhọn như gai cây mây 1170. Đuôi tóc quắp như vỏ bắp chuối Cổ đeo chuỗi cườm uốn như cần rượu Khi họ ngồi xuống đẹp như bụi nứa Con phượng hoàng vàng còn chưa bằng Bọt thác còn đẹp chưa bằng 1175. Mặt trăng có lúc còn bị lu mờ Chân họ đeo vòng sáng như lửa tỏa Tay họ đeo vòng sáng như lửa tỏa Tay sà xuống như dây đuổi chim Đôi vú nhú lên như bắp chuối 1180. Búi tóc đẹp như đầu con chim én Khi họ cười như gà rừng cục tác Trên đầu họ cài thêm hoa bạc Có người để tóc dài Có người đeo vòng 1185. Có người đeo chuỗi cườm Có người mặc áo vỏ cây Có người đen như nhựa bắp chuối Có người bụng thon như bụng ong Có người chân tay dài như con cào cào 1190. Có người vú sà xuống giữa bụng Có người bụng xẹp như miếng thịt kỳ đà thái mỏng Bing dệt mền nhỏ đổi được chiếc ché Dệt mền to đổi được con trâu Dệt mền hoa đổi được con voi 1195. Buổi sáng Bing dệt Buổi trưa thêu hoa Đi suối nước về thêu cái khố Dệt mền lơ ving Bing dệt mền to có hình mặt trời 1200. Khi dệt mền dệt từ dưới dệt lên Thoi dệt kéo ngược đằng sau Nói năng thường ví von Chăm chỉ làm như heo ủi đất Bing làm gì cũng được 1205. Có lần đi với người Chĭn, người Lào Bing, Jông là khéo tay nhất Ai không biết thêu thì đến học Bing Ai chưa biết gấp gấu áo thì đến học Bing Nhà Bing lúc nào cũng đầy khách 1210. Không chen chân được Nhiều đến nỗi không còn chỗ cho con nằm Đông đến nỗi con voi cũng không qua được ! Có người đen như nhựa bắp chuối Có người đen như con chim Răch 1215. Bụng thon như bụng con ong Chân tay dài như châu chấu Vú sà xuống đến nửa bụng Bụng xẹp như mỏ con kỳ đà Có người chỉ lấy lá cây che một bên đùi 1220. Lấy lá tranh che một bên đùi Làm như vậy để khỏi xấu hổ khi đi giã lúa Mặc lá cây để khỏi xấu hổ khi đi tắm Mặc lá trŭn để xuống tắm cho con Bọn Tiăng dựng nhà bằng đá 1225. Mái nhà bằng thác Trên mái nhà có giăng chuỗi cườm Trước cửa nhà là nơi cột voi Dưới đất đặt ché Cha rung Trước cửa nhà có treo ngà voi 1230. Hai bên hiên nhà là hai con trâu đực Trong truồng có nhiều bò Đầu đường cuối đường có nhiều bầy dê Ché Rlung con trúc đổi từ vùng người Drôn Ché xanh đổi từ bon Dir con Kuăch 1235. Ché yang ndach của Băch, Bai vợ Knanh Ché yang con kring đổi của Bing Buổi sáng là ché buổi chiều thành con phượng hoàng Lúc tảng sáng bay đi ăn quả đa Kêu buổi sáng, báo có người mang ché đến 1240. Kêu buổi chiều, báo có người mang ché Rlung đến Kêu buổi trưa, báo có người mang ché Rla đơng đến Họ mang người phục dịch đến Họ mang trâu đến bon Tiăng trao đổi Người Preh thường mang dê đến đổi cho Tiăng 1245. Người Ra đê thường đến đổi cồng chiêng Người Rơ ong thường đến đổi mbuăt Người Đip thường đến nhờ Tiăng dạy mpring Người Đing đến nhờ Tiăng dạy rma Bon Bong ja đến nhờ Tiăng dạy rma doih 1250. Tiăng dạy họ rằng: - Muốn có lúa phải làm rẫy Muốn có thịt sóc phải làm ná Muốn có cá phải đan đơm Muốn có con dơi, con chim phải chăng bẫy 1255. Muốn có muối ăn phải đi đổi từ xa…. Filed under: Văn Hóa Tagged: Văn Hóa | ||||
| Khi thương nhân Việt bị Trung Quốc ‘hớt tay trên’ – Cần nắm kỹ việc Trung Quốc mua nông sản VN Posted: 15 Jul 2011 02:54 PM PDT Khi thương nhân Việt bị Trung Quốc ‘hớt tay trên’Tác giả: TRẦN MINH QUÂN Thương lái và các doanh nghiệp kinh doanh hàng nông sản thực phẩm của Việt Nam đang bị thương nhân Trung Quốc hớt tay trên. Đó là một thực tế cay đắng khi mà trong thời gian qua, từ Bắc chí Nam, nơi đâu cũng thấy bóng dáng người Trung Quốc đến tận nơi lựa chọn và thu gom nông sản từ chính tay những người nông dân. Có lẽ sẽ không quá lời khi nói rằng thương nhân Việt Nam đang bị "thủng lưới" ngay trên sân nhà.
Trong thời gian qua, tình trạng thương nhân Trung Quốc đang ráo riết thu gom các loại nông sản, thực phẩm như cao su, thủy hải sản, trứng vịt, tiêu, điều, sắn lát,… với giá cao hơn giá thị trường đã khiến không ít doanh nghiệp sản xuất trong nước phải lên tiếng kêu cứu vì thiếu nguyên liệu đầu vào. Theo ông Trần Văn Lĩnh, tổng giám đốc công ty cổ phần thủy sản Thuận Phước ở Đà Nẵng thì “Thương nhân Trung Quốc tới tận ao mua tôm, tới tận cảng cá chờ tàu cá cập bến và hình như luôn luôn lúc nào họ cũng mua cao hơn một vài giá so với doanh nghiệp chúng ta”. Đồng thời, ông cho biết các doanh nghiệp thủy sản ở miền Trung đang bị thiếu nguyên liệu trầm trọng mà một phần là do cạnh tranh không lại với thương nhân Trung Quốc. Không riêng gì những mặt hàng trên mà một số sản phẩm nông sản, nguyên liệu khác như gỗ, giấy, hồ tiêu,… vẫn trong tình trạng tương tự. Việc người nông dân bán được giá cao là điều đáng mừng. Tuy nhiên, trước tình trạng này cũng nên nhìn lại một thực trạng khác đã tồn tại từ rất lâu. Đó là nếu không có sự xuất hiện ồ ạt của các thương nhân đến từ Trung Quốc trong thời gian qua thì người nông dân Việt Nam vẫn mãi bị các thương lái chèn ép, phải bán sản phẩm do chính mồ hôi nước mắt của mình làm ra với giá rẻ mạt. Giờ đây có thể nhận ra rằng, điệp khúc “được mùa, mất giá” không phải do sản phẩm làm ra quá dư thừa mà do tâm lý lo sợ ế ẩm, do bị ép giá, và không chủ động tìm đầu ra của các doanh nghiệp Việt Nam đã khiến không ít nông dân đã phải đành đoạn bỏ nghề, bỏ ruộng, bỏ đồng. Cách đây không lâu, hàng loạt nông dân trồng rau ở Lâm Đồng đã phải ngậm ngùi khi sản phẩm do họ làm ra bị “rớt giá” thảm hại. Nhiều người đành phải bán đổ bán tháo để gở gạt phần nào vốn liếng, công sức do mình bỏ ra. Một số người khác thì mặc kệ, bỏ cho rau quả chết rụi, rơi rụng ngoài đồng bởi giá bán không đủ trả tiền thuê nhân công thu hoạch. Trong tình cảnh này, người nông dân chỉ biết ngồi nhìn “thành quả” lao động của mình trôi ra sông, ra biển. Trong khi đó, giá bán các sản phẩm này tại các thành phố lớn không hề giảm. Có nhiều sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng thì giá đã được nâng lên đến 11 lần. Khi “một mình một chợ” thì giá các loại nông sản như rau, củ, quả, lúa, gạo, … thường do thương lái và các nhà phân phối định giá. Lợi nhuận được làm ra từ những giọt mồ hôi và công sức của nông dân đang bị một nhóm nhỏ những người nắm quyền chi phối thị trường thụ hưởng. Và không ai khác, người chịu thiệt thòi nhất trong quy trình sản xuất, phân phối hàng hóa nông sản vẫn là người nông dân đang phải “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” để có được những sản phẩm cung cấp cho thị trường. Nay bán được số lượng lớn với giá cao, phương thức thu mua nhanh gọn, nông dân Việt Nam đang rất vui mừng. Mặc dù vậy, vẫn có nhiều ý kiến cho rằng nên cẩn trọng với tình trạng các thương nhân Trung Quốc đang lùng sục khắp nơi thu mua nông sản, thực phẩm của Việt Nam. Đây là những ý kiến rất đáng để những người nông dân cảnh giác với nhu cầu bất thường đến từ Trung Quốc bởi trong quá khứ đã không ít lần người nông dân Việt Nam phải nhận nhiều “trái đắng”. Nhưng dù sao đi nữa, đây cũng là cơ hội tốt để các doanh nghiệp trong nước nhìn lại cái cách mà họ đã từng đối xử với các sản phẩm do người nông dân phải rất cực khổ mới làm ra trong thời gian qua như thế nào. Khi người tiêu dùng đã bỏ tiền mua những sản phẩm do chính những người nông dân Việt Nam làm ra tức là họ đang góp phần tạo điều kiện cho sự tồn tại và phát triển của nghề nông, một nghề truyền thống và còn rất phổ biến ở Việt Nam hiện nay. Đóng góp ấy là để người nông dân nhận được đúng giá trị, công sức của họ bỏ ra chứ không phải chỉ để làm giàu cho những người trung gian. Giờ đây, muộn còn hơn không, các doanh nghiệp Việt Nam hãy xích lại gần hơn và hãy biết chia sẻ với người nông dân, nếu không, sự ưu ái của họ dành cho những thương nhân Trung Quốc là điều khó tránh khỏi. Và đáng buồn hơn, nguồn nguyên liệu hay các sản phẩm chất lượng cao do chính tay người nông dân Việt Nam làm ra sẽ lần lượt “chảy” sang Trung Quốc. (Theo SGTT)
Cần nắm kỹ việc Trung Quốc mua nông sản VNTác giả: Ngọc Hà (VEF.VN) – Nếu thương nhân Trung Quốc mua và kinh doanh nông sản theo đúng luật pháp thì là bình thường, song, đối với nguồn nguyên liệu cho chế biến xuất khẩu, cần phải nắm kỹ tình hình. Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát đã chỉ đạo như vậy tại cuộc họp khẩn về tăng cường kiểm soát giá cả, nhất là giá lương thực thực phẩm, theo Công điện của Thủ tướng Chính phủ ngày 9/7. Người dân bỏ chăn nuôi Theo ông Phạm Xuân Dương, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), giá thịt lợn trong nước tăng cao là do nguyên nhân khách quan. Cụ thể, giá thức ăn chăn nuôi nếu tính về đầu vào, tính bình quân từ tháng 6/2010 đến 6/2011 đã tăng 30-40%, giá thực phẩm tăng 40-60%, thịt lợn tăng tới 70%. 3 tháng trở lại đây, giá cả còn tăng cao. Thịt hơi heo công nghiệp ở miền Bắc có giá 65.000-67.000 đồng/kg, tại miền Nam là 62.000 đồng/kg. Trong khi đó, giá thịt ở Thái Lan, Trung Quốc cũng có giá 65.000 đồng/kg, bằng giá thịt lợn hơi ở miền Bắc. Các nước khác ở Đông Nam Á cũng đều quanh mức giá 60.000 đồng/kg. Giá tăng là tình hình chung nhưng về cung cầu, ông Dương cho hay chúng ta đang có vấn đề. Một bộ phận các hộ chăn nuôi nhỏ bỏ nhiều, từ 8 triệu hộ giờ chỉ còn khoảng 3 triệu. Có tới 50-60% các hộ chăn nuôi giờ không nuôi lợn. Lý do, theo ông Dương, là trong một thời gian dài chăn nuôi gặp rủi ro. Hai năm 2008-2009 và đầu năm 2010, hầu hết các hộ chăn nuôi gặp khó khăn. Họ đã phải trường kỳ chống dịch bệnh, chống thiên tai và đối phó với giá đầu vào. Hiện nay người chăn nuôi đã tương đối có lợi, dịch bệnh được kiểm soát, giá đầu vào giảm, mức lãi khoảng 1,5 triệu đồng/con. Tuy nhiên, tại nhiệu địa phương, nhiều nơi không lấy chăn nuôi làm cơ hội duy nhất như trước, bởi công lao động ở nông thôn khoảng 150.000 đồng/ngày, nuôi vài ba con lợn dù lãi vẫn không hấp dẫn bằng. Các DN chăn nuôi lớn tuy không bỏ nuôi nhưng lại vấp phải vấn đề về vốn, lãi suất. Chưa kể, giá con giống cao, chi phí về thuốc thú y nhiều nên lãi ít.
Chẳng hạn, tại Vĩnh Phúc, tổng đàn lợn giảm hơn 4%, trâu bò giảm trên 5%, gia cầm cũng giảm. Năm ngoái, tổng đàn gia cầm của tỉnh này là 7,4 triệu con, hiện chỉ còn 6,8 triệu con, giảm 4,6% vào thời điểm 1/4. Tại Hà Nội, chăn nuôi không những không giữ được tăng trưởng mà còn tụt đầu con. Bình quân năm ngoái, tổng đàn lợn khoảng 1,7 triệu con, năm nay chỉ 1,5 triệu con. Nói chung, thực chất chăn nuôi đang giảm đàn. Nhiều trang trại đã bỏ trống, kể cả gà và lợn. “Rõ ràng là không có cơ sở để hạ giá thịt lợn trên thị trường xuống, chỉ có cách bỏ hàng rào thuế quan, nhập thịt phụ phẩm của Mỹ về nhưng đây là biện pháp không mong muốn”, ông Dương lo lắng. Trong khi đó, thời điểm này, số lượng thịt lợn xuất khẩu sang Trung Quốc giảm đáng kể. Ông Phạm Văn Đông, Phó Cục trưởng Cục Thú y (Bộ NN&PTNT), nói rằng, chỉ 3 tháng đầu năm chúng ta xuất khẩu lợn sống sang quốc gia này, với tổng lợn xuất tiểu ngạch 19.325 con. Riêng 3 tháng gần đây không còn xuất khẩu nữa. Thậm chí, theo báo cáo của Chi cục Kiểm dịch động vật cửa khẩu, cách đây vài tuần đã có vài xe nhập lậu lợn sống vào Việt Nam, với số lượng vài trăm con. Hiện Việt Nam xuất chính ngạch chủ yếu lợn sữa, lợn choai sang Malaysia, chiếm chỉ 3,7%. Như vậy, Bộ trưởng Cao Đức Phát đánh giá, giá thịt lợn tại Việt Nam cao chót vót mà thịt ngoại không vào nhiều chứng tỏ hàng rào của Việt Nam có hiệu quả cao. Ông cho rằng, trong chăn nuôi lợn, hiện đang rơi vào thời điểm cầu ở đỉnh và cung ở đáy. Cần điều hòa thị trường trong nước, hạ nhiệt những nơi nóng. Bộ trưởng yêu cầu lãnh đạo Cục Thú y, Cục Chăn nuôi ngay trong chiều 12/7, cập nhật giá bán tất cả các tỉnh thành, địa phương xem nơi nào cao nhất, nơi nào thấp nhất để điều hoà cho hợp lý. Đồng thời, tịch cực triển khai các biện pháp nhằm tái đàn để nhanh chóng có sản phẩm. Về thực phẩm, giá rau đợt này tăng rất cao. Một mớ rau muống ở quê là 2.000 đồng, còn Hà Nội là 6.000-7.000 đồng/mớ. Đây là thời kỳ giáp vụ, năm nào rau cũng lên chứ không riêng năm nay. Tuy nhiên, năm nay lên cao hơn bởi diện tích trồng rau của Hà Nội vẫn giữ nguyên là 13.000 ha. Đợt vừa qua do mưa nhiều quá, ảnh hưởng của cơn bão số 2, toàn bộ rau ăn lá hầu như hỏng. Sản lượng giảm quá nhiều. Sẽ mất nửa tháng để phục hồi lại, tức là khoảng 1 tuần đến 10 ngày nữa, giá rau sẽ ổn định. Nhóm tăng giá nhiều nhất là nhóm rau cải, cà chua, rau sống. Hiện cà chua chỉ có từ Lâm Đồng ra, từ Trung Quốc về. Mùng tơi, rau đay, mướp, nguồn cung tương đối đây đủ, không tăng nhiều. Hiện nhập khẩu rau, củ, quả từ Trung Quốc về cũng giảm khoảng 10%. Không phải do Trung Quốc “vét” hàng Bộ trưởng Cao Đức Phát nhận định, trước tình hình tăng giá đột biến của một số loại thực phẩm trên thị trường, đúng là có lợi cho người nông dân song lại ảnh hưởng đến đời sống của người làm công ăn lương và chỉ số giá cả. Tình trạng này sẽ gây tác động tiêu cực nếu mức giá tăng đột biến, thay vì tăng theo lộ trình. Do vậy, ông đề nghị tất cả các đơn vị liên quan nắm chắc lại tình hình các địa phương, các vùng miền, bao gồm cả phần sản xuất và tiêu dùng, số lượng, chất lượng và giá cả. Trong đó, đặc biệt lưu ý hai nhóm sản phẩm nóng bỏng hiện nay là chăn nuôi và rau. Về rau, có thể điều chỉnh nhanh, vấn đề chính là thông tin thị trường cho chuẩn để tự điều chỉnh trong thời gian sớm nhất. Về thịt thì nghiêm trọng hơn. Trước đây, ông Phát cho hay chúng ta cứ thông tin Trung Quốc mua vét hàng, nhưng rõ ràng là hiện không có nhập khẩu mà ngược lại, chỉ có nhập khẩu một số trâu bò vào. Như vậy, giá tăng đột biến hiện nay chỉ do cung cầu trong nước. Cầu tăng cao nhất, cung giảm thấp nhất. Ông yêu cầu Cục Chăn nuôi nắm, phân tích kỹ, đề phòng những vấn đề có thể xảy ra trung và dài hạn. “Nếu thông tin nguồn cung đủ, chỉ thiếu cục bộ thì người chăn nuôi không dám nuôi; nếu nói đang thiếu, giá các vùng đang thế này thì người dân sẽ dám đầu tư nuôi. Phải thông tin chuẩn xác cho nhân dân. Tất cả những câu chuyện vừa qua chúng ta căn cứ vào một số phán đoán tình hình với nhau”, ông Phát nói. Liên quan đến vấn đề thương nhân Trung Quốc ồ ạt gom hàng nông sản Việt Nam, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho rằng, nếu thương nhân Trung Quốc mua và kinh doanh nông sản theo đúng luật pháp thì là bình thường. Song, đối với nguồn nguyên liệu cho chế biến xuất khẩu, cần nắm thật kỹ thông tin doanh nhân Trung Quốc vào tranh mua. Chẳng hạn, vải thiều họ đâu có tranh mua? Vải thiều chủ yếu ăn tươi và sấy khô, sấy khô cũng chỉ là bất đắc dĩ. Thanh long còn không chế biến được. Sắn hiện có một số nhà máy đang làm ethanol. Dừa Bến Tre, sắn và một số loại thủy sản tranh chấp về nguyên liệu, cũng đặt ra vấn đề cho các nhà máy của chúng ta hiện mua với giá thế nào, liên kết với nông dân thế nào. “Không nên dùng các biện pháp hành chính ép, phải dùng biện pháp kinh tế hài hòa lại lợi ích”, ông Phát lưu ý.
Filed under: Phát triển kinh tế Tagged: Phát triển kinh tế | ||||
| Hải quân Việt-Mỹ bắt đầu hoạt động chung Posted: 15 Jul 2011 02:53 PM PDT Tin cho hay đợt hoạt động chung giữa hải quân Hoa Kỳ và hải quân Việt Nam đã bắt đầu sáng thứ Sáu 15/07 tại Đà Nẵng. Ba tàu hải quân Mỹ, bao gồm tàu khu trục USS Chung–Hoon (DDG 93), tàu USS Preble (DDG 88) và tàu Giải cứu và Cứu hộ USNS Safeguard (ARS-50) đã cập cảng Tiên Sa, Đà Nẵng, bắt đầu đợt hoạt động kéo dài tới ngày 21/07. Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội cho hay, tham gia các hoạt động giao lưu và tập luyện chung với hải quân Việt Nam bên cạnh ba chiến hạm nói trên còn có thủy thủ của Lực lượng Đặc nhiệm 73, Tư lệnh Lực lượng Hậu cần Tây Thái Bình Dương, và Đội lặn và Cứu hộ Lưu động. Riêng thủy thủ đoàn của ba tàu chiến đã là gần 700 người, kể cả dân sự. Đứng đầu phía Mỹ trong hoạt động này là Chuẩn đô đốc Tom Carney, Tư lệnh Lực lượng Đặc nhiệm 73 và Tư Lệnh, Lực lượng Hậu cần Tây Thái Bình Dương. Trước chuyến thăm, quan chức hai bên đưa ra các thông tin với lời lẽ cẩn trọng. Việt Nam nhấn mạnh đây chỉ là ‘hoạt động thường kỳ và đã được định sẵn’, cho dù nó diễn ra trong bối cảnh gia tăng bất đồng giữa Việt Nam và Trung Quốc tại khu vực Biển Đông, khiến nhiều người bình luận rằng đây là hành động ‘tìm đối trọng’ của Việt Nam. Các thông cáo từ phía Mỹ cũng chỉ gọi đây là “hoạt động giao lưu hải quân” và các cuộc huấn luyện như về cứu hỏa, hoa tiêu, lặn và cứu hộ… ngày 18/07-19/07 không cho báo giới tiếp cận quan sát và đưa tin. Trung Quốc đã từng chỉ trích hoạt động chung lần này giữa hải quân Mỹ và Việt Nam, nói đáng ra nó phải được lên kế hoạch lại vì tình hình phức tạp trong khu vực. Tăng cường quan hệThông cáo từ Đại sứ quán Hoa Kỳ hôm 15/07 nói chương trình hợp tác “sẽ tập trung vào các sự kiện phi tác chiến, các trao đổi kỹ năng trong lãnh vực điều khiển và bảo trì tàu”, cùng với các dự án hành động dân sự y tế và nha khoa, các chuyến thăm tàu, các buổi biểu diễn âm nhạc, các dự án cộng đồng và các sự kiện thể thao. Sẽ không có hoạt động tập trận hay bắn đạn thật. Dù vậy, sự hiện diện của ba tàu hải quân Hoa Kỳ, trong đó có khu trục hạm hàng đầu Chung-Hoon, ngoài khơi Đà Nẵng cũng gửi đi thông điệp rằng Mỹ vẫn duy trì vai trò cường quốc hải quân tại châu Á-Thái Bình Dương, đồng thời quyết tâm phát triển quan hệ quân sự với các nước nhỏ hơn trong khu vực. Chuẩn đô đốc Tom Carney nói với các nhà báo có mặt tại lễ đón ở cảng Tiên Sa sáng thứ Sáu: “Chúng tôi đã hiện diện ở Tây Thái Bình Dương và Biển Đông 50-0 năm nay, từ thời kỳ Chiến tranh Thế giới lần II”. “Chúng tôi sẽ duy trì sự hiện diện nhiều thập niên nay, và không hề có ý định từ bỏ các hoạt động như vậy.” Trong những năm gần đây, hải quân Mỹ đã có nhiều chuyến thăm đến Việt Nam. Năm 2009, các sỹ quan Việt Nam được mời ra thăm hàng không mẫu hạm USS John C. Stennis (CVN 74) đậu ở ngoài khơi. Tàu tiên phong của Hạm đội 7 USS Blue Ridge (LCC 19) và tàu khu trục USS Lassen (DDG 82) do hạm trưởng Lê Bá Hùng, một người Mỹ gốc Việt, chỉ huy đã thăm Việt Nam vào tháng 11/2009. Đại sứ quán Mỹ nói năm 2010, đoàn cán bộ Việt Nam đã thăm tàu sân bay USS George Washington (CVN 73) trong khi tàu USS John S. McCain (DDG 56) thăm Đà Nẵng. Tàu bệnh viện USNS Mercy cũng thăm Việt Nam vào tháng 5/2010 theo chương trình hỗ trợ nhân đạo đối tác Thái Bình Dương (Pacific Partnership). Tàu hải quân Mỹ cũng được sửa chữa tại Việt Nam, như tàu USNS Safeguard (T-ARS 50) đã được sửa chữa tại Sài Gòn vào tháng 8-9/ 2009; và tàu USNS Richard E. Byrd (T-AKE 4) đã được sửa chữa tại nhà máy đóng tàu Cam Ranh, cảng Quốc Tế Ba Ngòi, vịnh Vân Phong vào tháng 2-3/2010. Filed under: Biển Đông Tagged: Biển Đông | ||||
| Mỹ quan ngại việc Malaysia trấn áp biểu tình Posted: 15 Jul 2011 02:52 PM PDT Mỹ bày tỏ quan ngại về vụ trấn áp người biểu tình tại Malaysia hôm thứ Bảy tuần trước. Một người phát ngôn cho bộ ngoại giao Mỹ, Mark Toner, nói mọi người có quyền được "tự do bày tỏ nguyện vọng dân chủ của mình". Hôm thứ Bảy, cảnh sát Malaysia dựng rào cản ở trung tâm thành phố Kuala Lumpur dùng khí cay và vòi rồng nhắm vào hàng ngàn người biểu tình đang yêu cầu cải tổ bầu cử. Gần 1,650 người bị bắt giữ trong đám đông biểu tình, tuy nhiên cảnh sát nói đa số đã được thả ngay không lâu sau đó. Lãnh đạo đảng đối lập, ông Anwar Ibrahim là một trong số ít những người bị thương trong vụ biểu tình. Ông được đưa đến bệnh viện sau khi bị ngã trên vỉa hè sau khi cảnh sát tấn công bằng khí cay. Nhóm đối lập tự xưng là Liên minh Bersih 2.0 tổ chức cuộc biểu tình này cho rằng hệ thống bầu cử bị trò gian lận phá hoại. Họ muốn kéo dài giai đoạn tranh cử, tự động hóa việc đăng ký cử tri và có sự công bằng cho việc xuất hiện trên mạng lưới báo chí chính thống mà phần lớn có quan hệ với chính phủ. Trong cuộc họp báo chí thường lệ, ông Toner nói ông bày tỏ quan ngại tới vụ việc xảy ra vào cuối tuần trước. Ông nói: “Chúng tôi ủng hộ mọi người có quyền được tự do thể hiện nguyện vọng dân chủ và tự do thể hiện quan điểm của mình." "Tôi có thể nhấn mạnh rằng những hành động này phải là các cuộc biểu tình ôn hòa. Do đó, chúng tôi đã có một số quan ngại, chúng tôi sẽ tiếp tục quan sát tình hình cẩn thận hơn." Liên hiệp quốc UN và các tổ chức nhân quyền khác cũng lên tiếng báo động về việc hành xử với những người biểu tình. Tổ chức nhân quyền của Mỹ nói: "Chính quyền Malaysia nên khẩn trương tiến hành cuộc điều tra minh bạch, và công bằng về việc lạm quyền của các lực lượng an ninh và bẳt giữ vô cớ." Sắp tới, thủ tướng Anh David Cameron sẽ họp với người đồng nhiệm của mình thủ tướng Malaysia, ông Najib Razak. Tố chức ân xá quốc tế Amnesty International đã thúc đẩy ông đề cập đến vấn đề trên. Các nhà chức trách Malaysia đã biện hộ những hành động này của họ, nói rằng việc tụ tập biểu tình là bất hợp pháp và việc sử dụng lực lượng như thế là tương xứng. Filed under: Thế giới Tagged: Thế giới |
| You are subscribed to email updates from Đọt Chuối Non To stop receiving these emails, you may unsubscribe now. | Email delivery powered by Google |
| Google Inc., 20 West Kinzie, Chicago IL USA 60610 | |
No comments:
Post a Comment