Monday, September 5, 2011

Đọt Chuối Non

Đọt Chuối Non


Chanson d’Automne – Thu ca điệu ru đơn

Posted: 05 Sep 2011 01:08 PM PDT

 

Chuyện những bài thơ phổ nhạc là điều rất bình thường ở Việt Nam, thường là khi nhạc sĩ gặp một bài thơ cảm thấy “tâm đắc”, “ưng ý” là sẽ khoác cho nó một chiếc áo mới, thổi vào bài thơ một sức sống mới, một linh hồn và diện mạo mới.

Nhiều nhạc sĩ Việt Nam có khả năng sử dụng ngôn ngữ không hề thua kém các nhà thơ, nhà văn. Ví dụ như Trịnh Công Sơn chẳng hạn, chỉ là những tựa đề bài hát nhưng nó đã mang một sức sống lâu bền, thường được dùng trong các dịp hội hè đặc biệt hay trong các chuyên đề như: Nối vòng tay lớn, Tuổi đời mênh mông… và các quán cà phê cũng không bỏ lỡ cơ hội với những: Diễm xưa, Hạ trắng, Biển nhớ…tha hồ mà trưng làm bảng hiệu cho thêm phần… phong phú. :D

Hôm nay mình giới thiệu với các bạn một ca khúc mùa thu rất lạ, lạ bởi vì một nhạc sĩ Việt Nam (Phạm Duy) lại phổ thơ từ một bài thơ của thi sĩ pháp (Paul Verlain)

Nguyên tác:

Chanson d'automne

Les sanglots longs
Des violons
De l’automne
Blessent mon coeur
D’une langueur
Monotone.

Tout suffocant
Et blême, quand
Sonne l’heure,
Je me souviens
Des jours anciens
Et je pleure

Et je m’en vais
Au vent mauvais
Qui m’emporte
Deçà, delà,
Pareil à la
Feuille morte.

Bản dịch của Nguyễn Đăng Thường

Thu ca

Tiếng khóc than
Của vĩ cầm
Trong mùa thu
Xoáy tim ta
Nỗi chán chường
Tuy tẻ nhạt

Nhưng ngột ngạt
Và tái tê
Lúc giờ gõ
Ta hồi nhớ
Những ngày xưa
Và nhỏ lệ

Rồi ta bước
Theo gió chướng
Cuốn ta trôi
Trên phố phường
Như lá vàng
Bay lang thang

Một bản dịch khác (Nguyễn Viết Thắng) chuyển thành bài thơ bốn chữ:

Mùa thu nức nở
Rót ra nỗi buồn
Và tiếng vĩ cầm
Cho lòng đau thắt.
Chất đầy trong ngực
Nỗi buồn cô đơn.

Nỗi buồn nặng hơn
Khi tiếng chuông ngân
Trong đêm vắng vẻ
Xao xuyến ngập lòng.
Nhớ về ngày cũ
Nước mắt trào dâng.

Ta chạy ra đồng
Hỡi cơn gió độc
Bao nhiêu mơ ước
Mi hãy cuốn phăng
Vào đêm tối mịt
Như chiếc lá vàng.

Thật bất ngờ là lúc cuối đời, nhà thơ Tố Hữu cũng đã dịch bài thơ này. Mình sưu tầm được vài câu, cũng khá hay:

"Tout suffocant.
Et blême, quand.
Sonne l'heure,
Je me souviens.
Des jours anciens.
Et je pleure"
(Chao ôi, ngột ngạt
Tái tê
Khi lòng ta lại nhớ về ngày qua
mà sa nước mắt)

Bài thơ đơn giản trong từ ngữ tiếng Pháp, nhưng nó rất giàu nhạc điệu, diễn tả một nỗi buồn sâu sắc, triền miên của một trái tim đau, của một tâm hồn nhạy cảm.

Nhạc sĩ Phạm Duy chuyển bài thơ này thành một ca khúc đẹp như một bức tranh ấn tượng, mặc dù bài hát này ít người biết, nhưng với mình, nó là một trong những ca khúc tuyệt tác về mùa Thu…

Các bạn click và ảnh bên dưới để nghe danh ca Thái Thanh:

 
và Thái Hiền:


Filed under: Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa Tagged: Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa

Chữ thời

Posted: 05 Sep 2011 01:06 PM PDT

Chào các bạn,

Chữ thời là thời gian, thời tính. Có lẽ tất cả chúng ta đều biết và đều quan tâm đến thời tính của mọi vấn đề, từ thương mãi, chính trị, đến đời sống cá nhân. Mọi sự đều phải được làm đúng lúc, thì thành. Làm sai thời điểm, thì bại.

Làm tướng đánh trận thì thời điểm là một trong những yếu tố quyết định. Đúng thời điểm, tấn công thì thành. Tính sai thời điểm, có thể đại bại. Ngay cả việc rất nhỏ là mời chàng/nàng đi ăn trưa, mở miệng sai thời điểm—ngày người ta đang có chuyện bực mình—thì có thể nhận được chữ "No" mà còn có thể bị kết luận là vô duyên.

Cho nên biết tính thời điểm—lúc nào là lúc thuận thiện—là một nghệ thuật rất lớn. Biết thị trường, biết môi trường, biết tâm lý… biết tổng hợp tất cả các điều đó để đi đến kết luận khi nào là đúng lúc.

Đây là các bài học chuyên môn tùy theo từng lãnh vực mà có các tính toán thời điểm khác nhau, ta không thể nói chung chung trong bài này được. Nhưng có một yếu tố quan trọng về thời điểm mà rất nhiều người làm sai, mà ta có thể nói đến hôm nay.

Đó là kiên nhẫn để đợi "tới thời", tức là tới đúng thời điểm.

Thông thường thì người ta đợi thời mãi, lâu quá nên nóng ruột, bèn bỏ cuộc và làm liều, dù rằng thời điểm tốt mà mình mong đợi chưa đến.

Nói đến chờ thời thì người ta hay dùng chuyện Khương Tử Nha ngồi câu cá chờ thời, ở thế kỷ 12 trước công nguyên, thời cổ đại của Trung quốc. Tử Nha ngồi câu cá cho đến năm 80 tuổi mới gặp được minh quân là Chu Tây Bá Cơ Xương. Tử Nha theo Cơ Xương và giúp xây dựng nhà Chu kéo dài hơn 800 năm. Chẳng biết người ta có thổi phồng tuổi đợi của Tử Nha hay không, chứ thời đó đời sống trung bình của con người có lẽ vào khoảng 45 năm, ngồi đợi đến 80 tuổi, thì nói là già vẫn là nói quá nhẹ. :-)

Điểm chính là: Muốn làm việc đúng thời, thì phải kiên nhẫn đợi cho đúng thời. Đừng hấp tấp, nóng nảy.

Muốn mở tiệm ăn, thì dù các yếu tố khác tốt, cũng cần đợi lúc kinh tế lên thì tiệm ăn dễ sống hơn (trừ khi các yếu tố khác quá tốt, cho đến nỗi ta biết là dù kinh tế trong nước chưa lên thì cơ hội thành công cũng rất cao).

Muốn mời nàng nào đi uống cà phê, thì đợi khi nàng hay đi solo thì tốt hơn là lúc nàng ngày nào cũng có một chàng đưa đón. :-)

Muốn làm thầy tư duy tích cực cho người khác thì hãy thực tập tư duy tích cực một thời gian cho đến khi mình cảm thấy chắc chắn mình hiểu nó như thế nào, thay vì chỉ đọc đâu đó vài bài rồi ra ngoài lập lại để làm thầy người khác.

Muốn được người ta tin mình, thì mình hãy nói thật, nói thật, nói thật rất lâu ngày, lâu năm, cho đến khi những người quanh mình đều biết là lời nói của mình đáng tin cậy.

Những đổ vỡ tình cảm là những vết thương lòng, muốn hàn gắn thì cố gắng cư xử với nhau bằng thân tình, và cho thời gian cơ hội, có thể lâu ngày, để chữa lành vết thương lòng.

Nói chung là chữ thời đòi hỏi thời gian để tới thời. Mà thời gian thì đòi hỏi kiên nhẫn chờ thời gian đi.

Tóm lại,

• Chữ thời là cơ hội. Đúng thời là đúng cơ hội.
• Chữ thời đòi hỏi thời gian.
• Thời gian đòi hỏi kiên nhẫn chờ thời gian. Đừng mất kiên nhẫn mà phá mất chữ thời.

Chúc các bạn một ngày kiên nhẫn.

Mến,

Hoành

© copyright 2011
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com


Filed under: Trà Đàm Tagged: trà đàm

Mấy Mùa Trung Thu

Posted: 05 Sep 2011 01:05 PM PDT

 

Một vầng trăng tỏ
Treo trên đỉnh trời
Bay về đâu thế đàn cò trắng ơi?
Bà ơi chú Cuội
Có nhớ nhà không?
Sao như cháu thấy
Sao như cháu thấy chú đang xuống trần…
Nghìn năm rồi nhỉ, bên gốc cây đa
Cuội ơi em hỏi trăng non hay gìa?
Nghìn năm rồi nhỉ, bên gốc cây đa
Cuội ơi em hỏi trăng non hay già…

Mỗi năm, khi tháng 8 âm lịch vừa đến là lũ nhỏ trong xóm lại rộn ràng xách lồng đèn đi vòng vòng khu phố hẹp… Thường thì thời gian này đang là mùa mưa lũ, có hôm không mưa dầm thì cũng mưa bụi lất phất, và đám nhỏ cứ phải trố mắt canh chừng không có hạt mưa nào là kéo một đoàn diễu hành cùng đủ thứ đèn lồng, đèn pin, kéo quân nhiều màu sắc…

Những năm xưa ấy tôi cũng có cái thú chơi lồng đèn, nhưng không phải loại đèn được chưng bán bình thường mà phải là những lồng đèn mình tự làm, theo một kiểu lạ lùng không giống ai và sặc mùi con nít… Cái xóm nhỏ ở quận Gò Vấp những năm 99, 2000 toàn dân lao động, không nghèo đói nhưng cũng chẳng giàu có, nhà này cửa nọ, xe đẹp xe sang… Và cũng hay cho cái xóm đi vào hẻm cụt, con nít đông đúc sao mà quá chừng chừng. Hầu như nhà nào cũng có lấy một hai đứa đi nhà trẻ, lớp lá lớp mầm hay là học tiểu học, mũi còn tít thò lò..

Hết tháng bảy là mùa ''giựt cô hồn'' và Vu lan báo hiếu, là qua tháng 8 lại đến Trung thu – Tết của những chiếc lồng đèn và bánh nướng rộm vàng hay đậu xanh bọc ngoài bằng bột dẻo. Cái xóm tôi ngày ấy nó lít nhít, trẻ con đủ mọi lứa tuổi chơi với nhau như anh em họ cùng một nhà lớn rất tưng bừng. Và Trung thu về là dịp để mấy cậu lớn lớn trổ tài làm lồng đèn, làm cho mình và làm ké cho mấy nhỏ cùng tuổi hay mấy thằng nhóc ''đệ tử ruột'' của mình  Mấy anh chàng biểu kiếm những vỏ lon hộp sữa đặc, thường là vỏ lon sữa Ông Thọ đã khoét sạch một đầu lon trụ, rồi lấy kiềm nóng hun những cái lỗ quanh thân hình trụ gọi là ''lỗ sao'' cho ánh sáng thoát ra khi mình đốt lửa bên trong hộp. Dùng dây kẽm xỏ hai lỗ ở đầu hộp rỗng, nối sợi dây dài và tay cầm như những lồng đèn thường có, rồi thắp nến lên mặt ngang ở đầu còn lại của cái lon trụ, là có một chiếc lồng đèn mà ánh sáng rọi ra ngoài bằng những tia vàng xuyên dài qua những chiếc lỗ. Có một dạo không biết là ai đồn về cách giữ cho đèn cháy lâu mà không dùng sợi bấc đèn cầy như thường lệ, lũ nhỏ dùng những cây nến đốt chảy ra hết phần thân sáp thành một lớp dày 2 cm nằm đặc lại chỗ đáy lon, rồi lại dùng một viên phấn trắng chuyên viết bảng cắm vào chỗ sáp đặc ấy, cho nằm yên, và đốt phấn lên thay vì đốt bằng sợi bấc. Có loại phấn chẳng biết làm thế nào mà cháy rất lâu dù thường thì phấn không bắt lửa, để mấy ông chủ nhỏ của chiếc lồng đèn ấy tha hồ mà được lên mặt: ''đèn mày dỏm xọm, tốn đèn cầy mà cháy chẳng được bao nhiêu, mày coi đèn của tao đốt phấn coi, cầm cả đêm cháy hoài không cần đốt lại''… Cái thú khi đốt chiếc lồng đèn bằng lon sữa đặc ấy nó lớn vì làm bằng công của mình, và bằng sự sáng tạo hồn nhiên của con nít mà người lớn trông thấy cũng phải phì cười..

Không thích lồng đèn bằng vỏ lon sữa ''nam tính'' vì đụng vô sắt, thép, lửa, kềm :D , có đứa lại tỉ mỉ đi cắt gọt mấy cây nan tre, nối lại với nhau làm một chiếc khung đèn công phu hình cá chép, nguyệt cầu, ngôi sao… hay hình gì mà chúng nghĩ ra được. Rồi chạy ù ra hàng tạp hóa gần nhà mua những tấm giấy kiếng nhiều màu bọc ra ngoài, làm một lồng đèn đúng nghĩa như những chiếc bán ngoài tiệm, dù, ..chẳng đẹp bằng những chiếc bán ngoài kia.. Nhưng bấy nhiêu đó cũng đã đủ vui cho mấy nhóm trẻ tụm năm tụm ba qua nhà một đứa, đi bẻ cành cây, chẻ nan, ngồi cà, gọt, cột những mối dây nhợ lòng thòng làm cho lồng đèn ''ra hình'' mà để đèn cầy vào trong đốt được. Làm những chiếc lồng đèn loại này có cái cực là phải biết bẻ lại một cọng kẽm, xoắn theo hình ống hút cột ở giữa khung lồng làm bệ đốt đèn cầy cho đèn không bị ngã, mà cũng phải tính sao cho cây đèn cầy nhỏ cao và phần ánh lửa đốt lên không ăn vào phần giấy kiếng, chứ nếu không cẩn thận để bén lửa là..phụt…lồng đèn bị cháy mất thành than!

Đến tối trăng rằm tháng 8 – ngày 15 là cả đám nô nức nối đuôi nhau khoe lồng đèn đủ loại, đi diễu hành qua xóm khác so đọ cái của đứa này đẹp hơn cái của đứa kia, hay ''Ê thằng Tèo xóm bên có cái lồng đèn pin hình con voi to ì mà nhìn xấu de sầu đó mậy''. Đám nhỏ cỡ 5, 6 tuổi thì vừa đi vừa hát váng:

'' Tết trung thu đốt đèn đi chơi, em vác đèn đi khắp phố phường, đèn xinh xinh với đèn ghê ghê, đi thấy xe em leo lên lề'' :D

Mấy đứa lớn hơn một chút thì kéo một bầy đi kiếm đám múa lân, hỏi dò mấy đứa ở xóm bên coi chỗ nào nghe tiếng trống thùng xèn và ông lân thì hú nhau chạy qua đi chung, hát om sòm và nhảy nhót làm động một vùng khu dân cư vốn bình thường im lặng.

Những ngày ấy còn tục cúng xóm khi bác tổ trưởng tổ dân phố vui tính còn làm, Trung thu năm nào ông cũng sắp bàn cúng trước nhà, cùng bánh trái và quà, phần nhiều là bánh trung thu loại thường (rẻ rẻ) mà quỹ tổ trích ra mua cho mấy đứa nhỏ, cúng một bàn đó rồi đợi lũ trẻ tới, phát bánh, mở nhạc thiếu nhi rần rần đúng tinh thần là một ngày lễ hội…

Tiếng hát, tiếng cười trẻ nhỏ, trăng, và đèn, và nhạc thiếu nhi… và những chiếc đèn lồng… dập dờn những ngọn đèn khi mờ khi tỏ..
Những ngày ấy, vui nhộn, nghịch ngợm, ồn ào… mà ấm áp tình người, tình làng nghĩa xóm…

Thời gian trôi dần, những đứa nhỏ năm xưa lớn lên, mỗi đứa một phương lo học hành, đi làm, mưu sinh, kiếm sống… Một lần về xóm nhỏ thăm lại thời thơ ấu ngày nào, thấy đứa bạn đi tắm mưa,chơi tạt lon, lò cò, u de… chung ngày nào, hai đứa chỉ mỉm cười nhẹ, gật đầu, chào nhau mà như chào một thời tuổi thơ oanh liệt…

Đám trẻ nhỏ bây giờ, ít có những nhóm trẻ chơi theo xóm đoàn kết, cùng trốn ngủ trưa đi bắt cào cào, chiều về thả diều, câu cá câu ếch mùa lũ về, cùng đi giựt cô hồn, cùng chia những tấm hình siêu nhân xanh đỏ, cùng đi rong ruổi nghịch phá suốt những mùa hè … Chỉ còn những đứa trẻ được bao bọc thật kĩ, chơi những loại đồ chơi hiện đại, trau chuốt vẻ ngoài kĩ càng, và chơi nép trong những căn nhà lớn rộng kín cổng cao tường, dán mắt vào truyền hình và những máy chơi games không tiếp xúc bên ngoài trừ bạn bè từ trường học.

Tôi hiểu lắm chứ cái bản chất của cuộc sống hiện đại này, khi con người càng ngày càng có cuộc sống của riêng mình với những quan hệ xã hội lằng nhằng, tình láng giềng chỉ còn là một điều gì mà người ta cần đễ giữ lễ. Mấy đứa nhỏ bây giờ không có cái thứ khái niệm ''bạn hàng xóm'' cùng chia nhau từng miếng kẹo, mảnh đồ chơi, cùng bên nhau hàng giờ làm đủ thứ trò trẻ nhỏ bên thiên nhiên còn chưa chật người, và tình người còn chưa phai lạt.

Mừng cho các cháu nhỏ bây giờ được sống sung túc, đủ đầy, ăn thừa, mặc đẹp… mà lại tiếc cho những nụ cười hồn nhiên giữa vòng tay bạn bè tuổi thơ và những cái mộc mạc ngô nghê bị mất đi giữa vòng đời đi lên theo chiều lốc xoáy.

Mừng cho các cháu bây giờ được mang lồng đèn pin lớn đẹp, ngồi ấm áp giữa nhà ăn bánh trung thu sang trọng, mắc tiền… mà lại tiếc cho những ánh mắt hớn hở ngắm tia lửa nhảy múa qua lớp kiếng chiếc lồng đèn xiêu vẹo, thấy tuổi thơ trong vắt trôi về miền đất hứa trong tim mình..

Một mùa nữa đấy, và trung thu lại về!

Ngọc Vũv


Filed under: Văn Tagged: Văn

Mưa đầu thu

Posted: 05 Sep 2011 01:04 PM PDT

 

Mưa đầu thu cứ nhè nhẹ vậy sao? Mát rượi! Mưa rả rích trong đêm. Chiếc ô được ta hạ xuống từ lúc nào. Ta thích như vậy… cứ để những hạt nước bé tẹo đáp nhẹ trên da thịt. Mát quá! Đêm nay dường như không có gió, song ta vẫn có thể nghe hơi nước đang ôm ấp vỗ về. Ta ngả vào lòng đêm với tất cả tin yêu. Ta hát lên. Tiếng hát trong đêm mới thú vị làm sao. Tiếng hát cũng yêu thương! Này là búp non xanh, này nụ hoa bé nhỏ, ngủ ngoan nhé trong mát lành đêm nay!

Kì lạ thật khi có thể trải lòng vào khoảng không mát dịu này. Cảm thấy, ta có thể yêu thương, có thể dịu dàng… chẳng còn có thể hờn ghét ai!! Con đom đóm bay lên làm một đốm sáng xanh nho nhỏ. Đom đóm ơi, trong đêm em có thấy mình lẻ loi?? Hạt sáng là giọt mưa buông rơi lên điện đường rất mỏng. Nếu ta bỏ qua tất cả để yêu thương, liệu người có thay đổi??

"Hitting walls and getting scars, only make you who you are, only make you who you are…" (http://isharebook.com/forums/showthread.php/19922-L%E1%BB%9Di-D%E1%BB%8Bch-Broken-Lindsey-Haun). Ta những ngày qua mới yếu đuối làm sao! Mưa ơi, hãy xóa sạch tất cả! Trong cái mát lành này ta thấy sự tinh khôi đang hiện hữu. Mưa làm ta mềm ra. Mưa cũng ban sức sống. Cái cây đứng lặng yên… nhìn ta ngơ ngác! Em cũng lạ lẫm với ta dù thường ngày vẫn gặp! Chúng ta đều mới hơn theo mỗi ngày trôi qua. Và sau cơn mưa này, ta lớn thêm một chút, phải không em?

Ngọc Nho


Filed under: Văn Tagged: Văn

Các đoàn tàu đánh cá hùng hậu đã phá sản

Posted: 05 Sep 2011 01:03 PM PDT

 

SGTT.VN – Những đoàn tàu đánh bắt cá hùng hậu một thời đã phá sản, hệ thống quản lý tàu cá còn lỏng lẻo, ngư trường gặp nhiều khó khăn… Đó là những thông tin ông Phạm Ngọc Hoè, nguyên tổng giám đốc tổng công ty hải sản Biển Đông, đơn vị từng là niềm tự hào của nghề đánh cá Việt Nam chia sẻ với Sài Gòn Tiếp Thị.

 

Ông Phạm Ngọc Hoè. Ảnh: Châu An

Ông Hoè nói, hệ thống quản lý về tàu cá còn quan liêu, chưa phù hợp. Chẳng hạn, tàu của ngư dân nằm dưới xã, nhưng ở xã lại không có đơn vị quản lý hải sản; huyện thì mới chỉ có phòng nông nghiệp, nói là quản lý hải sản nhưng không biết có mấy người hiểu biết về hải sản, nên mảng hải sản gần như bị bỏ trống. Do vậy, những chính sách từ Trung ương về đến huyện có khi đã rơi rụng còn một nửa, còn xuống đến xã, đến ngư dân thì hiệu lực gần như bằng không.

Có nghĩa là ngư dân phải tự bơi, không được hỗ trợ bao nhiêu từ phía Nhà nước?

Gắn với ngư dân nhất là đầu nậu, là người mua bán, nhà đầu tư. Ví dụ: ngư dân đóng một con tàu hết 100 cây vàng, thì đầu nậu có thể đầu tư đến 50 cây, rồi cung cấp dầu, đá, lưới… cho ngư dân. Khi đánh bắt về, ngư dân bán hải sản cho đầu nậu để trả nợ. Ngư dân không thể vay ngân hàng để đi một chuyến biển, nên phải gối đầu qua đầu nậu. Chưa hết, trong đầu nậu lại có 4 – 5 đầu nậu khác: anh mua cá xô, anh mua phân, anh mua cá xuất khẩu… rồi họ phân chia với nhau. Nhà nước không làm được điều đó, vì thế phải để họ làm nhưng cần hỗ trợ, tạo điều kiện và quản lý họ.

Nhưng làm thế nào để quản lý, kiểm soát được họ, thưa ông?

Ở Đài Loan, chính những đầu nậu là chủ tịch, phó chủ tịch hội nghề cá của địa phương, và qua đó Nhà nước mới quản lý được. Hiện nay, đầu nậu của chúng ta bị bỏ qua một bên, trong khi trên thực tế họ chi phối tới 90% nghề cá của Việt Nam. Do đó, phải cải tiến hội Nghề cá Việt Nam thành một tổ chức xã hội nghề nghiệp mang tính phản biện, tăng quyền hạn của hội.

Hội nghề cá của Đài Loan hoạt động như công ty hải sản Biển Đông của tôi ngày xưa: cung cấp nước đá, dầu, tổ chức đóng tàu, bảo lãnh ngân hàng… Từ đó, họ mới quản lý được tàu và sản phẩm làm ra. Ngoài ra, hội còn tham gia lo ma chay cưới xin cho ngư dân. Cái đó còn hơn một tổng công ty làm dịch vụ hậu cần. Còn hội nghề cá của ta hiện nay ở các địa phương chủ yếu là các giám đốc, phó giám đốc sở làm chủ tịch, ngư dân chưa thấy quyền lợi của mình gì ở đó cả.

Thưa ông, trước đây chúng ta từng có những nghiệp đoàn, đoàn tàu đánh cá hùng hậu, nhưng vì sao phá sản hết, trong đó có đội tàu của tổng công ty hải sản Biển đông, nơi ông từng làm tổng giám đốc?

Theo ông, cần làm gì để hiện đại hoá tàu cá?Để nghề cá phát triển bền vững, thì Nhà nước phải khuyến khích, bảo vệ. Thứ nữa là lao động thủ công trên tàu phải ít nhất, phải cơ khí. Đồng thời phải có hệ thống bảo quản tốt, để sản phẩm bán được giá cao, có hiệu quả kinh tế.

Không chỉ doanh nghiệp của Nhà nước mà doanh nghiệp tư nhân (không phải ngư dân) cũng phá sản. Hiện không còn các tập đoàn đánh cá nữa! Vì sao vậy? Ngư dân phần nhiều có phương tiện đánh bắt nhỏ, đầu tư tương đối thấp, họ đánh một mùa chính khoảng sáu tháng, sáu tháng còn lại nằm bờ, hoặc làm nghề phụ, làm kinh tế gia đình. Còn đã quốc doanh, của Nhà nươc thì đánh 12/12 tháng, do đó những tháng thua lỗ phải bù lẫn nhau.

Mặt khác, đối với ngư dân, họ coi con tàu là tài sản của gia đình, còn doanh nghiệp quốc doanh phải có ông bí thư, công đoàn, thanh niên… bộ máy cồng kềnh, nên dẫn đến thua lỗ, chưa kể những tiêu cực.

Tuy nhiên, đó chỉ là một phần, chưa phải là tất cả. Tại công ty hải sản Biển Đông, thời tôi làm giám đốc, có đội tàu 12 chiếc đánh cá ngừ đại dương. Một tàu đánh 4 tấn thì có lời, nhưng 3 tấn là huề vốn. Những năm đầu dân chưa đánh còn kiếm ăn được, khi thấy chúng tôi đánh được, dân bắt đầu đầu tư tàu, chen vào ngư trường khai thác. Ngư trường thì có hạn, giả sử 100 chiếc đánh bắt còn hiệu quả, chứ trăm rưỡi chiếc là hết hiệu quả rồi. Bởi vậy khi tàu của chúng tôi đánh dưới 3 tấn là tôi không cho đánh nữa, dẫn đến phá sản thôi.

Ở đây, vấn đề là chúng ta không quản lý được. Ở nước khác, người ta quản lý con cá bằng quota. Tức là dựa vào trữ lượng, rồi chỉ ra số lượng tàu khai thác tương ứng là bao nhiêu mới bảo đảm được phát triển bền vững, người đánh mới có lời còn đánh tự phát mạnh ai nấy làm thì lỗ.

Ông nhận xét gì về thiết kế, độ an toàn tàu cá của Việt Nam hiện nay?

Hầu như các tàu cá của ta không có thiết kế. Các tàu thường đóng xong, rồi mới mời nhà thiết kế đến vẽ lại, gọi là thiết kế hoàn công. Mà ngay thiết kế hoàn công đó cũng nửa vời, không chuẩn. Đã vậy hệ thống lái, đối với tàu đi biển phải dây làm xích bằng thép, hoặc cáp, nhưng nhiều tàu bằng dây nilông. Thậm chí cái phao họ cũng không trang bị.

Nói thế, nghĩa là hệ thống đăng kiểm tàu cá của ta quá lỏng lẻo?

Một con tàu thô sơ của dân đóng để đi biển cũng phải mất 300 – 400 triệu đồng, bằng một chiếc xe hơi. Xe hơi qua đăng kiểm thì kiểm tra rất kỹ, còn tàu thì dường như không kiểm tra gì hết hoặc sơ sài, dân cứ thế mà đi. Ví dụ: trên thị trường không thiếu gì cái bạt cao su chân vịt, nhưng dân tiết kiệm tiền, nhét cái miếng cắt từ lốp ôtô vào đó. Khi máy hoạt động nóng lên thì miếng lót đó bó, dẫn dến máy hư, tàu có thể bị lật, trong khi hệ thống đăng kiểm tàu của ta toàn bỏ qua cái này.

Châu An (thực hiện)


Filed under: Phát triển kinh tế Tagged: Phát triển kinh tế

Vụ chạm trán Ấn – Trung ở Biển Đông và chính sách hướng Đông của Ấn Độ

Posted: 05 Sep 2011 01:02 PM PDT

 
SGTT.VN – Bài viết của Ali Ahmed, nhà nghiên cứu tại viện Nghiên cứu và phân tích quốc phòng, New Delhi, Ấn Độ, đăng trên báo Foreign Policy Journal (Mỹ) ngày 4.9.2011. SGTT lược dịch.

 

Tàu INS Airavat cập quân cảng Nha Trang, thăm chính thức Việt Nam trong tháng 7.2011.

Cuộc va chạm mới nhất qua những lời tranh cãi ở Biển Đông, lần đầu tiên liên quan đến Trung Quốc và Ấn Độ. Theo báo Financial Times (Anh) ngày 1.9, vào cuối tháng 7.2011, một tàu hải quân Ấn Độ, chiếc INS Airavat sau khi rời quân cảng Nha Trang của Việt Nam và trên đường tiến vào cảng Hải Phòng đã nhận được tín hiệu yêu cầu giải thích sự hiện diện của tàu trên khu vực biển được cho là của Trung Quốc. Trung Quốc sau đó tuyên bố rằng không có ghi nhận nào về vụ việc này. Việt Nam cũng khẳng định không có thông tin chuyện va chạm như vậy. Câu chuyện này bùng nổ trên báo chí Ấn Độ hơn một tuần sau khi vụ việc xảy ra.

Ngày 2.9, bộ Ngoại giao Ấn Độ ra thông báo cho biết, vào ngày 22.7, khi chỉ cách bờ biển Việt Nam 45 hải lý (83km), tàu INS Airavat nhận được điện đàm tự xưng là "Hải quân Trung Quốc" cảnh báo rằng tàu Airavat "đang tiến vào hải phận Trung Quốc". Tuy vậy do không nhìn thấy tàu hay máy bay nào quanh khu vực đó, nên chiếc INS Airavat tiếp tục hải trình ghé cảng Hải Phòng như đã định. Bộ ngoại giao Ấn Độ cũng bác bỏ thông tin cho rằng có chuyện đối đầu giữa tàu chiến Trung Quốc và Ấn Độ trên biển Đông.

Sự việc này diễn ra như một chủ đề cần thảo luận trong phương trình chiến lược Ấn Độ – Trung Quốc, trong đó đằng sau là mối quan hệ của Ấn Độ với Mỹ.

Sự hiện diện của Ấn Độ trong vùng biển Đông bắt đầu từ những năm 2000 và đó là một phần của chiến lược hướng đến Đông Á và Đông Nam Á (chính sách hướng Đông). Chính sách này có sự phân hoá giữa hai phe: ôn hoà và chủ chiến (diều hâu). Phe diều hâu cho rằng chiến lược này phải được theo đuổi để phá thế bao vây của Trung Quốc đối với Ấn Độ. Còn phe ôn hòa có quan điểm nhẹ nhàng hơn.

Nét cơ bản nhất ở khu vực là sự thay đổi địa chính trị trong hai thập kỷ qua, đó là một Trung Quốc đang trỗi dậy. Sự suy giảm tương đối của Mỹ đã dẫn đến những lo ngại về an ninh trong khu vực. Ấn Độ đã nâng cao hình ảnh của mình trong khu vực, một động thái được xem như tạo nên một sự cân bằng với Trung Quốc. Thật vậy, ngoại trưởng Mỹ, bà Hillary Clinton, trong chuyến thăm “đối thoại chiến lược” gần đây tới Ấn Độ, đã phát biểu: “Khi Ấn Độ nhận lấy một vai trò lớn hơn trên khắp khu vực châu Á – Thái Bình Dương, thì trách nhiệm của Ấn Độ ngày càng tăng… Tại các khu vực này, vai trò lãnh đạo của Ấn Độ sẽ giúp đỡ trong việc định hình tương lai của khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đó là lý do tại sao Hoa Kỳ hỗ trợ chính sách hướng Đông của Ấn Độ, và chúng tôi khuyến khích Ấn Độ không chỉ nhìn về phía đông, mà còn phải tham gia và hành động ở khu vực phía Đông”.

Các cuộc tranh luận giữa phe diều hâu và ôn hòa tại Ấn Độ về cơ bản là mức độ gần gũi với Hoa Kỳ và khoảng cách tương ứng từ Trung Quốc. Nó được diễn ra ở hai cấp độ: chiến lược và hoạt động.

 

INS Airavat là tàu đổ bộ – tấn công của hải quân Ấn Độ.

Ở cấp độ chiến lược, có hai quan điểm ở hệ thống an ninh quốc gia. Chủ tịch Uỷ ban cố vấn an ninh quốc gia Ấn Độ, K. Shankar Bajpai, lập luận rằng biên giới chiến lược của Ấn Độ kéo dài từ kênh đào Suez đến Thượng Hải, đây là một sự mở rộng so khái niệm trước đó là chỉ kéo dài từ Aden đến Singapore. Trả lời câu hỏi tự đặt ra cho chính mình “Làm thế nào để phát triển ảnh hưởng trong phạm vi biên giới chiến lược của chúng ta?”, ông lập luận: “Một lựa chọn mà chúng ta vẫn còn rụt rè là từ Mỹ, cho đến khi chúng ta có thể tự làm nhiều hơn nữa thì chúng ta phải phát triển các quan hệ đối tác, hoặc ít nhất là các hợp tác tình thế”.

Trái lại, cố vấn An ninh quốc gia, ông Shivshankar Menon lại cho rằng vấn đề có thể ảnh hưởng đến khả năng tương lai của Ấn Độ chính là sự trỗi dậy của Trung Quốc. Theo lập luận của ông Menon, “Lợi ích của Ấn Độ là rõ ràng trong một trật tự thế giới, với Trung Quốc là một trong những thành viên hợp tác. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi có những thông tin liên lạc tốt hơn giữa Ấn Độ và Trung Quốc và không có sự hiểu lầm về những hành động và động cơ của nhau”.

Ở cấp độ hoạt động, một ý kiến ​​đại diện cho một tổ chức tư vấn có sự tài trợ của quân đội, đã cho rằng, “Đòi hỏi đầu tiên là phải nâng cấp chiến lược quân sự của Ấn Độ để có thể đối địch với Trung Quốc".

Đáp lại, Uỷ ban An ninh quốc gia Ấn Độ cho rằng “Mục tiêu của chúng ta là phòng thủ, chứ không phải xâm lăng, trừ khi hành vi đó là cần thiết để ngăn chặn hoặc để bảo vệ Ấn Độ. Chúng ta phải phát triển các phương tiện để bảo vệ chính mình”. Và không ngạc nhiên khi bộ Quốc phòng Ấn đang xem xét lại một kế hoạch mua sắm trị giá 25-30 tỷ USD tân trang cho quân đội nhằm đối mặt với Trung Quốc.

Tóm lại, hai quan điểm trái ngược nhau cho thấy phe diều hâu muốn cảnh giác với Trung Quốc và đặt nặng quan hệ đối tác với Hoa Kỳ; còn phe ôn hòa, hiện đang kiểm soát chính sách của Ấn Độ, lại muốn hợp tác với Trung Quốc và tôn trọng mối quan hệ với Mỹ nhưng lại muốn Ấn Độ “sẽ tiếp tục đi theo con đường riêng”.

Có một quan điểm thứ ba, là các giá trị của châu Á cần được xem xét lại để đưa về một chế độ khoan dung và bất bạo động. Theo góc nhìn này, sự phụ thuộc vào quan điểm thân Tây phương sẽ làm cho tương lai đầy căng thẳng, thay vào đó nên hướng tới một cộng đồng châu Á đầy bản sắc và có tính tương tác cao.

H.S (theo FPJ)


Filed under: Biển Đông Tagged: Biển Đông

Wikileaks: Quan hệ Việt-Trung và biểu tình 2007

Posted: 05 Sep 2011 01:01 PM PDT

bbc

Hàng trăm người đã biểu tình ôn hòa ở Hà Nội và TP HCM hôm chủ nhật (9.12)
Hàng trăm người đã biểu tình ôn hòa ở Hà Nội và TP HCM cuối năm 2007

Những điện tín ngoại giao của Mỹ, bị tiết lộ qua Wikileaks, cho người ta biết thêm một số chi tiết mới quanh căng thẳng ngoại giao Việt – Trung năm 2007, góp phần dẫn đến các cuộc biểu tình ở Hà Nội và TP. HCM cuối năm đó.

Vào tháng 12 năm 2007, lần đầu tiên sau nhiều năm, đã xảy ra một số cuộc biểu tình phản đối Trung Quốc.

Nguyên nhân trực tiếp khi đó được nói là xuất phát từ việc Trung Quốc lập thành phố hành chính cấp huyện Tam Sa nhằm quản lý quần đảo Hoàng Sa, Trung Sa và Trường Sa vào tháng 11/2007.

Bộ Ngoại giao Việt Nam nói với truyền thông rằng biểu tình khi đó là việc làm “tự phát” và “chưa được phép của các cơ quan chức năng”.

Các điện tín của giới chức ngoại giao Mỹ trong năm 2007 không nói liệu chính phủ đứng đằng sau biểu tình hay không, tuy vậy, cũng đã tiết lộ những bức xúc của chính giới Việt Nam quanh những trục trặc liên quan hợp đồng dầu khí ở Biển Đông.

Hội đàm đổ vỡ

Bước vào đầu năm, tháng Giêng 2007, điện tín từ Sứ quán Mỹ ở Bắc Kinh cho biết vòng đàm phán lần thứ 13 về biên giới Việt – Trung, tổ chức từ 18 đến 20 tháng Giêng ở Quảng Tây, đã đổ vỡ.

Ban đầu hai nước dự kiến làm hai cuộc đàm phán riêng rẽ, một liên quan biên giới trên bộ và một về biển đảo.

Nhưng do hạn chế nguồn lực, hai cuộc hội đàm kết hợp làm một và trong khi đường biên giới trên bộ tỏ ra dễ dàng hơn, thì hai nước đã tranh cãi về Hoàng Sa.

Kết quả, theo lời một viên chức ngoại giao Việt Nam, phái đoàn Trung Quốc đã “bỏ ra về” giữa chừng trong khi cuộc họp chưa xong.

Sang tháng Tư, Sứ quán Mỹ ở Bắc Kinh lại cho hay Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã triệu đại sứ Việt Nam ở Bắc Kinh đến để khiển trách quanh hoạt động khảo sát của Việt Nam ở Biển Đông.

Mặc dù phản đối của Trung Quốc khi ấy được công khai trên báo chí, nhưng qua điện tín, người ta biết Trung Quốc phản đối ba điểm, và riêng điểm thứ ba chỉ được nói riêng chứ không lên báo.

Điểm thứ ba ấy là Trung Quốc phản đối một dự án, có sự can dự của Nga, mà Việt Nam nói nhằm đo thềm lục địa để xác định chính xác hơn về chủ quyền theo Luật Biển Liên Hiệp Quốc.

Đáng chú ý, việc triệu tập đại sứ Việt Nam xảy ra ngay vào lúc Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Phú Trọng còn đang ở thăm Bắc Kinh.

Giám đốc Vụ châu Á của Trung Quốc gọi điện cho Đại sứ Việt Nam chỉ trước một giờ đồng hồ, dọa rằng nếu ông này không đến, chuyến thăm của ông Trọng sẽ bị ảnh hưởng.

Hợp đồng dầu khí

Một điện tín của Sứ quán Mỹ ở Hà Nội, vào tháng Sáu, cho biết về cuộc gặp với công ty năng lượng ConocoPhillips.

Lúc này, ConocoPhillips đang cùng công ty Anh BP hợp tác với PetroVietnam để khảo sát ở hai khu vực có tranh chấp ở Biển Đông.

Theo đại diện của ConocoPhillips, BP khi đó, theo sau sức ép của chính phủ Trung Quốc, đã quyết định tạm dừng hợp đồng.

Nhưng theo ConocoPhillips, phía Việt Nam, PetroVietnam, vẫn muốn ép ConocoPhillips tiếp tục tham gia.

Một phó chủ tịch của ConocoPhillips đã gặp cả Phó thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng và Thứ trưởng Ngoại giao Lê Văn Bàng để bàn về dự án bị trục trặc này.

Nhiều thỏa thuận dầu khí bị trục trặc sau sức ép của Trung Quốc

Trong những tháng mùa hè năm 2007, rắc rối xảy ra cho nhiều dự án dính líu các đối tác nước ngoài khai thác dầu khí ở Biển Đông.

PetroVietnam, trong tháng Tám, gửi thư cho nhà thầu khoan ngoài khơi Transocean yêu cầu dừng hoạt động mà họ ký với PetroChina. Phía Việt Nam nói Block Hua Guan 2/4 nằm trong Block 141 của Việt Nam.

Một điện tín tháng Chín của Sứ quán Mỹ ở Hà Nội tiết lộ kể từ tháng Tư năm đó, đã có đến năm hợp đồng dầu khí bị tạm dừng hoặc hủy bỏ.

Khảo sát của Mỹ cho thấy khi đó, tranh chấp lãnh hải Việt – Trung đã dính đến bốn công ty Mỹ và tám công ty nước ngoài khác.

Trong khi một số nước như Malaysia, Indonesia và Philippines cũng có thỏa thuận khai thác với công ty nước ngoài ở vùng biển tranh chấp, khi đó Trung Quốc không gửi thư phản đối cho các công ty làm ăn ở các nước khác, mà chỉ phản đối với Việt Nam.

Việc một loạt hợp đồng khai thác bị đổ vỡ khiến Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam Vũ Dũng có cuộc gặp riêng với Đại sứ Mỹ Michael Michalak ngày 10/09.

Ông Vũ Dũng cho biết Trung Quốc đã buộc ba công ty năng lượng Mỹ – Chevron, ExxonMobil và ConocoPhillips – ngừng thỏa thuận với PetroVietnam.

Ông nói Việt Nam ngày càng lo ngại rằng chiến thuật hung hăng của Trung Quốc ở Biển Đông sẽ dẫn tới “bất ổn” trong khu vực.

Thứ trưởng Việt Nam nói Hoa Kỳ có “vai trò quan trọng” trong vùng, và rằng “ổn định ở Biển Đông có ích cho tất cả”.

Đại sứ Mỹ nhắc lại nước ông không có lập trường đối với tranh chấp chủ quyền. Ông kêu gọi hai nước Việt – Trung giải quyết bất đồng một cách hòa bình, và không làm hại cho giao thông của tàu bè trên Biển Đông.

10 ngày sau đó, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải có cuộc gặp Đại sứ Michael Michalak, chủ yếu để nói công ty Mỹ Gannon sẽ không nhận được giấy phép xây nhà máy điện.

Tuy vậy, trong cuộc gặp, ông Hải cũng kêu gọi Đại sứ Mỹ thúc ConocoPhillips đẩy nhanh hoạt động ở Block 5-3 tại vùng tranh chấp ở Biển Đông.

Sang tháng 11, Trung Quốc tuyên bố thành lập thành phố hành chính cấp huyện Tam Sa (thuộc tỉnh Hải Nam), trực tiếp quản lý ba quần đảo trên biển Đông, trong đó có hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Các cuộc biểu tình năm 2007 sau đó bị chính quyền ngăn chặn

Ngày 3/12, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam, ông Lê Dũng, nói: “Hành động này đã vi phạm chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam, không phù hợp với nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước.”

Ngày 5/12, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc gặp Đại sứ Mỹ, chuẩn bị cho chuyến đi Washington dự Phiên họp về Hiệp định khung về thương mại và đầu tư Việt Nam – Hoa Kỳ.

Điện tín từ Hà Nội cho biết hai bên cũng bàn một số vấn đề có thể nảy sinh trong chuyến thăm, gồm nhân quyền, tranh chấp Biển Đông, và lo ngại Việt Nam có thể rút khỏi thỏa thuận cho phép công ty Mỹ Chevron xuất khẩu khí đốt.

Ông Nguyễn Xuân Phúc nói thảo luận Việt – Trung sẽ tiếp tục “như láng giềng tốt”.

Nhưng theo điện tín của Mỹ, giới chức ngoại giao Việt Nam cho họ biết đàm phán đang không diễn ra tốt đẹp và rằng khi đến Washington, đoàn Việt Nam sẽ yêu cầu Mỹ hỗ trợ để không cho Trung Quốc đe dọa các nhà đầu tư tiềm năng quan tâm đến dầu khí.

Sau những hoạt động hậu trường này, vào hôm Chủ nhật 9/12, vài trăm người đã biểu tình ôn hòa ở Hà Nội và TP HCM, phản đối Trung Quốc.

Các cuộc tuần hành sau đó lặp lại vào ngày Chủ nhật 16/12 và 23/12, và vấp phải sự can thiệp của lực lượng công quyền.

Điện tín ngày 21/12 của Lãnh sự quán Mỹ ở TP. HCM nói không xác định được liệu các cuộc biểu tình có phải do chính quyền tổ chức hay không, và rằng cảnh sát đối xử với người biểu tình cũng giống như với những người đòi đất hồi đầu năm.


Filed under: Biển Đông Tagged: Biển Đông

No comments:

Post a Comment