Sunday, March 13, 2011

Đọt Chuối Non

Đọt Chuối Non


Nếu yêu hãy yêu công khai – 101 Truyện Thiền Slideshows

Posted: 13 Mar 2011 02:07 PM PDT

 
Chào các bạn,

“Nếu không có gì sai sao lại giấu giếm?” là ý nghĩa cùa bài học sau đây của ni cô Eshun, trong slideshow số 4 của series 101 Truyện Thiền Bình Giải.

Xin các bạn click vào ảnh dưới đây để xem slideshow và download.

Chúc các bạn thân tâm an lạc.

Bình an & Sức khỏe,

Túy Phượng

Link đến series 101 Truyện Thiền Bình Giải

Links đến các slideshows trước:

1. Tách trà

2. Nhặt được kim cương giữa lối bùn

3. Vậy À

3. Vâng lời


Filed under: Thiền, Video & PPS, Văn Hóa Tagged: Thiền, Video & PPS, Văn Hóa

Xung động khi không ai chọc

Posted: 13 Mar 2011 02:06 PM PDT

Chào các bạn,

Khi nói đến trái tim xung động, ta thường dùng ví dụ là ai đó chửi bới ta và ta nổi nóng. Đây là ví dụ dễ thấy dễ hiểu nhất. Ví dụ hàng nhập môn. Nhưng vấn đề xung động thực ra khó quản lý hơn là việc ai chọc thì nổi nóng. Bình thường ta xung động triền miên dù chẳng ai đụng chạm gì đến ta cả, Các xung động này cực kỳ khó để nhận ra, và nếu có ai chỉ ra cho ta, có thể là ta cũng không đồng ý và cho là người kia không được bình thường. Đây là loại xung động mà bạn phải quan tâm đến khi đã bước qua được mức nhập môn.

Ví dụ:

Mấy đứa bạn đang cãi nhau chí chóe, và ta nhập cuộc, nhất định phải dàn xếp theo hướng ta cho là đúng.

Ta bất mãn với nhà nước nhiều tham nhũng.

Ta bực mình vì học sinh đánh nhau thường xuyên.

Ta khó chịu vì ông chồng ngồi xem bóng đá mãi (thay vì đi chơi với ta)

Ta khó chịu vì mấy đứa bạn nói chuyện kiêu căng, và phải cho chúng nó một bài học.

Ta ghét bà hàng xóm chuyên nói xạo.

Đây là các chuyện ai trong chúng ta cũng có cả một lô, cả ngày, 365 ngày một năm. Đây là các chuyện quá bình thường đối với ta, ta không hề thấy có gì sai trái, ta không hề thấy chúng là vấn đề.

Nhưng vấn đề lớn nhất là vấn đề mà không ai thấy là vấn đề. Đó là loại vấn đề khó giải quyết, vì có thấy là vấn đề đâu mà giải quyết.

Các bạn, thấy mấy đứa bạn cãi nhau chí chóe, nhưng bình thản về việc đó và nhẹ nhàng kể một câu chuyện hấp dẫn, lái cả bọn sang hướng khác, là người không xung động. "Nhập cuộc, nhất định phải dàn xếp theo hướng ta cho là đúng" là trái tim xung động, vào để cố gắng quản tâm người khác theo giải pháp của mình.

Thấy nhà nước tham nhũng và cố gắng giúp giảm bớt, bằng cách chính mình không chi tiền tham nhũng, và kêu gọi mọi người trong sạch, thì khác với người bất mãn mở miệng ra là chửi bới nhà nước trong khi vẫn chi tiền dưới gầm bàn.

Bà hàng xóm chuyên nói xạo thì bà ta nói chuyện gì mình cũng suy xét cho kỹ xem bao nhiều phần thật bao nhiêu phần xạo trong đó. Và vẫn có thể tội nghiệp bà xa vì mắc bệnh nói xạo mà không biết chữa. Mắc gì phải ghét?

Nói giản dị theo cách thời nay, người có trái tim tĩnh lặng thì thấy vấn đề nhưng không stress, người có trái tim xung động thì thấy vấn đề là stress. Cả hai đều thấy vấn đề, nhưng một người thì stress một người thì bình thản. Người bình thản thì tìm cách giải quyết theo kiểu của người không stress; người stress thì giải quyết theo kiểu của người bị stress. Và chúng ta ai cũng biết rằng cách giải quyết của người stress thường rất tồi so với cách giải guyết của người bình thản—thay vì dịu dàng thì gây lộn, thay vì nói vài câu nhẹ nhàng làm cho vấn đề biến mất thì lại tranh chấp để vấn đề tệ hại thêm.

Nhưng tại sao có người thấy vấn đề là stress?

Thưa, có hai lý do:

1. Họ chưa hiểu bản chất của cuộc đời. Có sống là có rác. Có cuộc đời là có người nói dối, người xảo trá, người tham nhũng… Đây là rác tự nhiên của đời sống, như ăn uống thì có chén bát bẩn, xương thừa, canh cặn… Cuộc đời luôn có rác ta phải dọn dẹp mỗi ngày. Tại sao loại bực bội vì rác tự nhiên của đời sống. Rác là để dọn dẹp không phải để stress.

2. Họ luôn luôn MUỐN cuộc đời phải theo ‎ ý họ–người quanh tôi phải sống kiểu tôi muốn, làm việc kiểu tôi muốn, sạch sẽ kiểu tôi muốn.

Đương nhiên là ai trong chúng ta cũng MUỐN giải pháp cho những vấn đề quanh ta. Ước muốn chính là động lực cho hành động và cho tiến bộ.

Nhưng…

Người tĩnh lặng không CHẤP vào cái muốn của mình, sẽ làm việc nhẹ nhàng để có được giải pháp mà mọi người cùng muốn.

Ngược lại, người thường bị stress, thường tranh chấp, chỉ muốn giải pháp mình có trong đầu phải thành, vì họ CHẤP vào giải pháp họ có trong đầu.

MUỐN và CHẤP vào cái mình muốn, tạo ra stress. Và đó công thức tạo si mê, theo nhà Phật.

MUỐN và KHÔNG CHẤP vào cái mình muốn là công thức an lạc.

(Người ta thường nói là "không muốn" là công thức an lạc. Nhưng có lẽ trong đại đa số các trường hợp ở đời, "muốn nhưng không chấp" thì đúng hơn là "không muốn").

Tóm lại, ‎ý muốn của ta về cuộc đời lý tưởng, về cách sống lý tưởng cho mọi người quanh ta, làm ta stress, nếu ta chấp vào ý muốn đó. Tức là để ý muốn đó làm chủ đầu óc của mình, và mình thành nô lệ cho ý muốn đó.

Nhưng nếu ta vẫn có ý muốn về cuộc đời và cách sống lý tưởng, và vẫn làm việc để thúc đẩy mọi người đi vào hướng ta muốn, nhưng lại không chấp vào ý muốn đó. Tức là, được đến đâu hay đến đó, không gấp, đi hướng nào cũng được, khi bà con thích đi hướng khác thì mình vui vẻ đi theo dù rằng mình biết hướng đó dài và lâu hơn hướng mình có trong đầu… Nói chung là một thái độ khiêm tốn, uyển chuyển, hòa hợp cùng mọi người chung quanh.

Rốt cuộc, mọi sự nằm trong chữ CHẤP.

Muốn gì cũng được, miễn là đừng CHẤP vào cái mình muốn.

Chúc các bạn một ngày vô chấp.

Mến,

Hoành

© copyright 2011
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com


Filed under: Trà Đàm Tagged: trà đàm

Tận hưởng sự có mặt

Posted: 13 Mar 2011 02:04 PM PDT

    Thích Vô Trụ

Là người quan sát ta sẽ biết cách tận hưởng. Ta tận hưởng điều gì? Ta tận hưởng sự có mặt của ta. Sự có mặt của ta nói lên sự có mặt của tất cả những gì đang diễn ra trong ta và xung quanh ta ngay giây phút này. Khi ta thật sự có mặt thì ta sẽ không đánh mất đi vẻ đẹp của sự sống. Dù đó là vẻ đẹp rất “nhỏ” – vẻ đẹp của một bông hoa đang nở bên đường. Sự có mặt là sự tận hưởng.

khi ta có mặt cho sự sống, có mặt cho những gì đang diễn ra trong giây phút này, bây giờ và ở đây ta sẽ thấy được sự diệu kì, linh thiêng của tất cả mọi sụ vật, hiện tượng. Một bông hoa nở bên đường, áng mây trắng đang nhẹ bay trên bầu trời, một tia nắng sớm… Tất cả điều trở nên linh thiêng và nhiệm mầu.

Chỉ cần có mặt thôi thì ta sẽ thấy mình không cần phải tìm kiếm bất cứ điều gì nữa, bởi vì những gì ta muốn tìm điều đã có sẵn ngay bây giờ và ở đây. Tất cả những điều kiện để có thể cho ta hạnh phúc điều đang có sẵn. Ta chỉ cần có mặt để nhận diện, để Tận hưởng chúng mà thôi.

Màu xanh của cây, nụ cười bé thơ, những người thân yêu của ta vẫn còn đó… và ta đang có một sức khoẻ tốt, các bộ phận trên thân thể ta điều còn nguyên đủ và nhiều những điều tương tự khác có thể cho ta hạnh phúc liền.

Ta chỉ thật sự hạnh phúc được với những điều tưởng như rất bình thường này chỉ khi nào ta có mặt. Chỉ khi nào ta có thể nhận diện được sự sống mầu nhiệm đang tuôn chảy trong ta và những gì đang diễn ra xung quanh ta.

Làm sao ta có thể có mặt thật sự cho sự sống và nhận ra vẻ đẹp của sự sống khi tâm ta vẫn còn bị những bóng ma của quá khứ ám ảnh, bị những lo lắng, sợ hãi trong tương lai kéo đi hay những buồn phiền, khổ đau ta đang có trong hiện tại xiết chặt. Để có mặt thật sự cho sự sống ta phải buông bỏ và vượt thoát trên tất cả những thứ này, ta hãy là người quan sát và tiếp xúc với sự sống đang diễn ra. Tiếp xúc với sự sống đang diễn ra nghĩa là tiếp xúc với cái đang là. Và đúng ngay giây phút ấy vẻ đẹp của sự sống sẽ hiển lộ cho ta, hiển lộ cho ta một cách toàn chân, bình đẳng.

Thích Vô Trụ

Không có con đường đưa tới hạnh phúc, hạnh phúc chính là con đường!

Filed under: Trà Đàm Tagged: trà đàm

Vì sao người Nhật không hoảng loạn?

Posted: 13 Mar 2011 02:03 PM PDT

    TĐH: Không phải chỉ là một cá nhân bình tĩnh, mà là cả một dân tộc bình tĩnh trong thảm họa. Đây là do giáo dục cao cấp đã tạo được tâm tĩnh lặng cho cả một dân tộc

Động đất và sóng thần đang là một thảm họa của Nhật Bản. Tuy nhiên, nhiều người Việt đang sống ở xứ sở này có thể nhận thấy sự bình tĩnh đến ngạc nhiên của người bản xứ khi ứng xử với thiên tai, khác với vụ giẫm đạp ở Campuchia hay chen lấn ở đền Trần thời gian qua.

Nhân viên cứu hộ đưa người đàn ông ra khỏi đống đổ nát ở thành phố Natori.Ảnh: CNN


BÌNH TĨNH, KHÔNG CHEN LẤN

Chị Nguyễn Thu Hằng, làm việc cho hãng truyền hình NHK của Nhật chia sẻ:

…Nhà rung lắc bần bật, xung quanh ồn ào nhưng không hỗn loạn, loa phóng thanh liên tục cập nhật tin mới và trấn an mọi người là mặc dù hiện đang rung lắc rất mạnh và kéo dài nhưng tâm chấn không phải ở Tokyo mà là ngoài khơi khu vực Tohoku, tức là Đông Bắc Nhật Bản nên mọi người giữ bình tĩnh, không hoảng loạn.

Thang máy ngừng hoạt động, mọi người được khuyến cáo tìm nơi trú ẩn hoặc ra khỏi tòa nhà đến chỗ trống. Số người chết tăng lên từng phút, chúng tôi liên tục phải chữa lại con số trong bản tin. Cảnh sát Sendai phát hiện khoảng 200-300 xác người trên một bờ biển thành phố này. Tất cả những người này bị chết do ngạt nước.

(…)Gần 300 người khác được xác nhận đã chết và gần 800 người vẫn còn mất tích. Tại Tokyo, gần 4 triệu hộ gia đình mất điện…

Hai nhà máy điện hạt nhân ở Fukushima tuyên bố tỉnh trạng khẩn cấp vì không thể làm nguội hai lò phản ứng hạt nhân. Chính phủ yêu cầu 3.000 người dân sống trong bán kính 3km quanh nhà máy đi sơ tán để đảm bảo an toàn.

Mặc dù đây là một thảm họa khủng khiếp, nhưng có trải qua trường hợp khẩn cấp này, tôi mới nhận ra nhiều điều hay và đáng học hỏi từ đất nước Nhật Bản, con người Nhật Bản.

Trước hết là trong văn phòng, ai cũng sợ kể cả là đã được chuẩn bị tinh thần, luyện tập phòng chống thảm họa, nhưng không ai hoảng loạn, mọi người đều tập trung vào công việc của mình và duy trì liên lạc với nhau, đồng thời cập nhật thông tin.

Thông tin mới liên tục được công bố trên loa và chỉ dẫn rất chi tiết. Điều này khiến chúng tôi yên tâm hơn rất nhiều và biết mình cần làm gì. Ngay sau động đất, bộ phận phục vụ đã mang cơm nắm, nước uống đến các phòng ban, phục vụ những người làm tin khuya như chúng tôi.

Các trường học và nhà trẻ trông nom trẻ con đến khi nào bố mẹ đến đón được, bất kể giờ giấc.

(…)Tất cả các công ty điện thoại di động lập trang web bảng thông tin cho tất cả mọi người muốn nhắn tin cho bạn bè và người thân, hoặc muốn đọc thông báo của ai đó, vì mặc dù điện thoại không gọi được, nhưng vẫn có thể truy cập Internet 3G.

Một bài học rút ra từ thực tế này là chúng ta nên dùng smart phones để có thể truy cập Internet, dùng YM và Facebook. Đó là những phương tiện duy nhất mà chúng tôi đã sử dụng để giữ liên lạc với gia đình và bạn bè sau động đất.

Thảm họa động đất này đối với đất nước Nhật Bản là đau buồn và tổn thất to lớn, nhưng phải nói tất cả các ban ngành, các cơ quan, tổ chức của Nhật Bản đã chuẩn bị rất kỹ để đối phó với thiên tai và các trường hợp khẩn cấp, nếu không, hậu quả của thảm họa này có lẽ còn lớn hơn rất nhiều.

PHẢN ỨNG NHANH ĐẾN KỲ LẠ

Trên báo Pháp luật Tp.HCM dẫn chia sẻ của độc giả Dương Hồng Thanh (Trường Quản lý hành chính ĐH Minh Trị, Tokyo, Nhật):

(…)Điều làm tôi ngưỡng mộ là cách phản ứng nhanh chóng với tình huống khẩn cấp của chính quyền. Công tác triển khai sơ tán người được làm bài bản. Chỉ có nhà cũ mới bị thiệt hại chút ít. Các tổ chức phi lợi nhuận được tổ chức chuyên nghiệp khi phân phát nước và miếng giữ ấm cho dân.

Phản ứng của người dân cũng thực sự chuyên nghiệp vì họ đã trải qua nhiều khóa diễn tập về động đất. Các cô nuôi dạy trẻ đưa đám nhỏ ra công viên với đầy đủ chăn và mũ đội đầu. Trong ánh mắt trẻ thơ không chút nào hoảng loạn và sợ hãi. Các phương tiện thông tin đại chúng cập nhật tin tức một cách liên tục và đầy đủ, không tạo cho người dân cảm giác sợ hãi.

Phản ứng nhanh đến lạ kỳ của chính quyền địa phương (Nhật chỉ có chính quyền cấp quận trở lên) làm tôi thực sự ngưỡng mộ và chợt băn khoăn vì nhớ một giáo sư dạy về quản lý rủi ro của tôi đã từng bảo: Trong thảm họa đừng mong đáp ứng từ chính quyền vì họ phản ứng rất chậm!

Điều đó mới thấy công dân thực sự là những khách hàng khó tính.
KHÔNG CÓ TỤ TẬP TÁM CHUYỆN

Trên Tuổi Trẻ, du học sinh Trần Tuấn Nam cũng có chia sẻ tương tự:

Không có cảnh la lối, tranh giành. Mọi người đều bình tĩnh, trật tự, trước và sau khi động đất xảy ra.

Người dân vẫn kiên nhẫn xếp hàng chờ đến lượt lên xe buýt (lúc này, xe buýt là phương tiện công cộng duy nhất còn có thể hoạt động), kiên nhẫn xếp hàng chờ gọi điện thoại công cộng (vì hệ thống thông tin di động bị tắc nghẽn hoàn toàn).

Với những người dân không về nhà được, họ vẫn bình tĩnh vào trú tạm tại các địa điểm công cộng được chính quyền bố trí (như trường học, nhà thi đấu…) trong trật tự và bình thản. Không khí sơ tán tại các trường học, bệnh viện… rất gọn gàng, khẩn trương và hiệu quả.

Không có người tụ tập tám chuyện(!), phần vì những người đi làm chưa về, phần vì những phụ nữ nội trợ và trẻ em chỉ ở yên trong nhà, không la cà bàn tán xôn xao.

VẺ MẶT BÌNH THẢN

Trên Facebook, nhà báo Hồ Trung Tú (báo Sài Gòn Tiếp Thị) so sánh:

"Xem tivi NHK (một hãng tin Nhật Bản – PV) thấy phóng viên tường thuật động đất vẫn giữ được vẻ mặt bình thản mặc dù hình ảnh rất kinh hoàng. Nếu là Việt Nam ta sẽ thấy những vẻ mặt phóng viên đầy biểu cảm, cảm xúc dâng trào, nghẹn lời".

"Một dân tộc vô cùng mạnh mẽ mới làm được vậy" – anh viết.

Một người bạn tên Quang Đông bình luận thêm: "Nhờ tinh cách mạnh mẽ như thế họ mới tồn tại được nên mảnh đất khắc nghiệt nhất thế giới mà trình độ nền kinh tế không thua gì Mỹ".


Filed under: Giáo dục Tagged: Giáo dục

Phim Việt: không giáo điều thì “tình, tiền, tù, tội”

Posted: 13 Mar 2011 02:02 PM PDT

- Các nhà làm phim, nhà phê bình cùng nhau chẩn đoán và kê đơn cho những căn bệnh kinh niên của điện ảnh Việt bên thềm giải thưởng Cánh diều vàng.


Cảnh trong phim “Cô dâu đại chiến”

Bỏ qua một bên những vấn đề của chuyện hậu trường làm phim, giới điện ảnh gặp nhau trong khuôn khổ hội thảo "Điện ảnh phản ánh hiện thực cuộc sống" sáng 12/3 tại TP.HCM, muốn bàn kỹ hơn về nội dung hiện thực mà những bộ phim Việt trình bày cho khán giả hôm nay.

Vấn đề cũ và có phần lý luận, nhưng lại chưa bao giờ hết tính thời sự bởi khán giả vẫn cứ mãi kêu ca khi thiện ý bỏ tiền mua vé ủng hộ phim Việt của họ thường bị đáp trả bằng sự bực bội hoặc cười xòa vì câu chuyện ngớ ngẩn, vô lý hoặc hời hợt trên phim. Có thể tạm đúc kết một số "căn bệnh kinh niên" của điện ảnh Việt sau đây:

Bệnh hời hợt

Căn bệnh này phổ biến ở những phim giải trí do các hãng phim tư nhân sản xuất với mục tiêu "ăn khách" được đặt lên trên hết. Nhà phê bình Ngô Phương Lan đưa ra nhận xét về dòng phim này: Cái gọi là cuộc sống mô tả trong phim chỉ làm nền cho câu chuyện hoặc ly kỳ hoặc mùi mẫn của những cô cậu độ tuổi "teen", nó xa lạ với hiện thực cuộc sống từ tình huống cho đến nhân vật. Tuy nhiên, không chỉ dòng phim giải trí, ngay cả những bộ phim nghệ thuật do nhà nước đầu tư cũng bị phàn nàn là "phản ánh hiện tượng nhiều hơn là đi vào bản chất cuộc sống, thiếu sự sâu sắc và chưa đạt đến tầm triết lý cuộc sống để người xem phải chiêm nghiệm và nhớ mãi".

Bệnh giáo điều

Đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn kể, cách đây vài ba năm, ông có dịp xem một tạp chí chuyên đề về điện ảnh châu Á do người bạn làm bên Lãnh sự quán Pháp giới thiệu. Họ trình bày khá rõ về nền điện ảnh từng nước. Những nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc chiếm 3 – 4 trang, có nước một trang hoặc nửa trang. Nhưng không thấy có điện ảnh Việt Nam. "Với vẻ ngượng ngùng, anh bạn Pháp chỉ vào dòng chữ cuối của trang cuối có ghi: Biết nói gì về điện ảnh Việt Nam và CHDCND Triều Tiên? Đó là những nền điện ảnh mang nặng tính tuyên truyền", ông nói.

Theo đạo diễn Trăng nơi đáy giếng, hẳn là tạp chí nọ đã có một đánh giá phiến diện hoặc do không nắm rõ thông tin, nhưng dù sao những người làm phim cũng nên nhìn lại. Phải chăng các vấn đề xã hội được đề cập trên phim một cách giáo điều, khô cứng theo một công thức quy định; nhìn hiện thực cuộc sống qua một khung cửa mở sẵn với một màng lọc nhạy cảm,… ép người xem phải tin vào điều bộ phim muốn nói.

Bệnh "tình, tiền, tù, tội"

Một khía cạnh khác khiến nhiều bộ phim làm khán giả ngán ngẩm, có cảm giác như "xem phần đầu đã biết trước kết thúc" là thái độ: Phải có "tình, tiền, tù, tội" thì phim mới mang hơi thở cuộc sống, mới thuyết phục. Đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn mô tả: "Một lô một lốc những xung đột kịch tính tình, tiền, tù, tội cứ nhao nhao đòi vào chuyện. Rồi đủ thứ tai nạn, thiên tai bão lụt, cháy nhà, ung thư, điên loạn chỉ chờ người làm phim bí một cái là nhảy vào".

“Cô dâu đại chiến” – một trong những phim “xa lạ với cuộc sống”

Theo ông, những nhà làm phim cần phải biết nâng niu tầm quan trọng của "cái thường ngày". Đừng nhượng bộ thêm mắm dặm muối tạo thành những tình huống hoàn cảnh chuyên biệt tách nhân vật ra khỏi cuộc sống bình dị. Đừng nên dễ dãi đưa vào những sự kiện có tính thời sự làm phá vỡ thế cân bằng của cuộc sống nhân vật. Phải làm sao để mảng đời hiện ra trong phim chỉ như là một nhát cắt của cuộc sống hàng ngày. Người xem có cảm giác như câu chuyện bắt đầu và kết thúc ở đâu cũng được trong chuỗi ngày sống của nhân vật, và tin là hiện thực được trình bày là cuộc sống thực. Trên thực tế, nhiều bộ phim để lại những cảnh đáng nhớ là nhờ chi tiết bình dị như cậu con trai nhảy xuống sông vớt chậu cây sống đời mà người cha ném đi trong Cánh đồng bất tận; ông giáo làng đang lợp nhà nghe tiếng gà mái cục tác liền reo lên mừng rỡ, tuột xuống lấy trứng trong Thung lũng hoang vắng

Liêu Đông


Filed under: Văn Hóa Tagged: Văn Hóa

Tin Libya: Quân Gaddafi chiếm thêm một thị trấn – Hỏi đáp về cuộc cách mạng Libya

Posted: 13 Mar 2011 02:01 PM PDT

Giao tranh ở Libya vẫn đang tiếp tục

Quân nổi dậy đã bị lực lượng của Đại tá Gaddafi đẩy lùi ra khỏi thị trấn miền bắc Ras Lanuf.

Các lãnh đạo nổi dậy nói với các phóng viên là quân của họ đã phải ở cách ngoại vi Ras Lanuf 20 cây số.

Quân chính phủ nay kiểm soát thị trấn và nhà máy lọc dầu ở đây.

Trước đó, một lần nữa Hoa Kỳ và khối EU kêu gọi Đại tá Muammar Gaddafi, lãnh tụ Libya thôi chức.

Tổng thống Barack Obama cho hay Mỹ sẽ tiến hành một số biện pháp nhằm buộc Đại tá Gaddafi từ bỏ quyền lực.

Trong cuộc họp tại Brussels, lãnh đạo EU đồng ý “xem xét toàn bộ các giải pháp” để bảo vệ thường dân tại Libya.

Tuy vậy trong tuyên cáo chung, họ không nhắc gì đến việc thiết lập vùng cấm bay tại Libya.

Lãnh đạo Anh và Pháp muốn nguyên thủ của 27 nước thành viên khối EU soạn thảo kế hoạch giúp đỡ phiến quân tại Libya, trong đó có cả khả năng về thiết lập vùng cấm bay.

Điều này sẽ ngăn cản quân thân với Gaddafi mở các cuộc không tập. Trong cuộc chiến hiện nay, đây là lợi thế đáng kể của Tripoli, không quân Libya đã giúp quân thân chính phủ lấy lại một số thành phố do phiến quân nắm giữ.

Trong cuộc nổi dậy kéo dài bốn tuần qua, lấy cảm hứng từ Cách mạng Hoa nhài ở Tunisia và Ai Cập, phiến quân đã chiếm được một số thành phố phía Đông Libya.

Không mặn mà

Tuy vậy nhiều lãnh đạo khối EU không mặn mà với ý tưởng vùng cấm bay.

Để bảo vệ thường dân, quốc gia thành viên sẽ xem xét các giải pháp cần thiết, tuy nhiên, chúng chỉ được thực hiện khi có nhu cầu rõ ràng, cơ sở luật pháp vững vàng và hậu thuẫn của vùng
Thông cáo của EU

Thủ tướng Đức Angela Merkel nói bà “nghi ngờ một cách cơ bản” về khả năng can thiệp quân sự tại Libya, và việc thiết lập vùng cấm bay.

Thông cáo chung sau cuộc họp của lãnh đạo EU không nhắc đến vùng cấm bay. Dù tổ chức này không loại bỏ khả năng này một cách hoàn toàn.

Thông cáo viết: “Để bảo vệ thường dân, các quốc gia thành viên sẽ xem xét tất cả các giải pháp cần thiết, tuy nhiên, chúng chỉ được thực hiện khi có nhu cầu rõ ràng, cơ sở luật pháp vững vàng và sự hậu thuẫn của vùng.”

Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy cho hay không ai muốn can thiệp quân sự, tuy lãnh đạo Âu châu đã “đánh đi thông điệp rõ ràng EU không loại bỏ giải pháp này”.

Điều này chỉ xảy ra, nhà lãnh đạo Pháp nói thêm, với sự hậu thuẫn Hội đồng Bảo an, Liên đoàn Ả Rập và Chính quyền Phiến quân Libya.

Washington, trong khi đó, đưa ra ngôn từ mạnh mẽ hơn.

Tổng thống Obama nói thế giới phải hành động để ngăn chặn bất cứ cuộc thảm sát nào xảy ra tại Libya, tương tự như những gì từng xảy ra tại Rwanda và Bosnia hồi thập niên 1990.

Hỏi đáp về cuộc cách mạng Libya

Chỉ một giai đoạn ngắn ngủi sau Ngày Thịnh Nộ do phe đối lập tuyên bố vào giữa tháng Hai, dường như thời gian của nhà lãnh đạo Libya, Đại tá Muammar Gaddafi đang đi vào hồi chót, và người dân Libya sẽ sớm theo gương Tunisia và Ai Cập, lật đổ nhà lãnh đạo đã nắm quyền lâu năm tại nước mình.

Nhưng vào lúc này, mọi chuyện lại có vẻ như sẽ không sớm kết thúc.

Cuộc nổi dậy đã diễn tiến ra sao?

Các cuộc biểu tình chống lại chế độ đã kéo dài 42 năm của Đại tá Gaddafi bắt đầu một cách hòa bình, nhưng nhanh chóng leo thang thành xung đột bạo lực, khiến cuộc nổi dậy ở Libya trở nên đẫm máu hơn so với Tunisia và Ai Cập.

Chỉ trong vòng vài ngày, lần lượt các thị trấn tuột khỏi vòng kiểm soát của nhà lãnh đạo Libya, từ Tobruk, Darna, al-Bayda, Benghazi và Ajdabiya ở phía đông, cho tới Zintan và Zawiya ở phía tây.

Sau một thời gian ngắn tạm gián đoạn, các thị trấn dầu lửa quan trọng như Ras Lanuf rơi vào tay phiến quân tiến từ Benghazi tới, với quyết tâm sẽ đến tận thị trấn Sirte, quê nhà của Đại tá Gaddafi, và cuối cùng là tới thủ đô Tripoli.

Nhưng khi chế độ Libya huy động lực lượng của mình và bắt đầu tấn công trở lại với hỏa lực vượt trội, việc tiến quân trên bộ về phía tây của quân nổi dậy đã chựng lại ở một số nơi. Chẳng hạn như tại Zawiya và Ras Lanuf, phe nổi dậy đã buộc phải rút lui.

Đã hơn ba tuần kể từ khi các cuộc biểu tình nổ ra, cả phe nổi dậy lẫn phe chính phủ đều tỏ ra chưa đủ khả năng để nhanh chóng áp đảo đối phương. Do vậy, hai bên đang trong tình thế giằng co bế tắc, chưa bên nào có khả năng đem lại kết cục gì một sớm một chiều.

Tại sao lại giằng co bế tắc?

Chủ yếu là do cách xử lý của Đại tá Gaddafi.

Để giảm thiểu nguy cơ quân đội có động thái trở cờ chống lại mình, ông Gaddafi đã hạn chế một cách có hệ thống khả năng chiến đấu của lực lượng này, trong lúc tăng cường sức mạnh cho các đơn vị tinh hoa, trung thành nhất với ông.

Do đó, khả năng chiến đấu ở phạm vi rộng của quân đội Libya là vô cùng hạn chế, trong lúc các lực lượng không quân đã lỗi thời và được đào tạo không tốt.

Lực lượng này phải đối diện với các nhóm phiến quân vũ trang chưa qua đào tạo, không được tổ chức và trang bị vũ khí tồi tàn, nhưng đổi lại, đông hơn nhiều và có tinh thần mạnh mẽ hơn.

Có phải việc phân chia đông-tây cũng ảnh hưởng tới động cơ chiến đấu?

Người biểu tình ở cả hai miền đông và tây đều tỏ sự ủng hộ lẫn nhau và sự ngưỡng mộ dành cho nhau. Họ đã khiến cho lời tuyên bố của chính phủ, theo đó nói các phiến quân muốn phá hoại đoàn kết dân tộc, trở nên vô hiệu.

Hơn nữa, các cuộc nổi dậy ở Zawiya, Misrata và ở một số nơi tại Tripoli, đều thuộc miền tây, cho thấy rằng tâm trạng thù ghét ông Gaddafi dâng cao trong cả nước.

Sự tức giận truyền thống của người dân miền đông, đặc biệt là ở thành phố Benghazi, xuất phát từ sự hạn chế đầu tư của nhà nước vào khu vực.

Là thành phố lớn thứ hai của Libya, chỉ sau có Tripoli, nhưng Benghazi nhận được ít sự quan tâm và nguồn lực từ nhà nước.

Miền đông Libya cũng có một lịch sử thù địch đối với chính quyền.

Vị anh hùng dân tộc của Libya, Umar al-Mukhtar, đã chiến đấu chống lại Ý từ phía đông và đã nhận được rất nhiều ủng hộ từ Benghazi.

Miền đông cũng là nơi đóng đô của chế độ quân chủ Sanusi, vốn bị Đại tá Gaddafi lật đổ trong một cuộc đảo chính không đổ máu vào năm 1969.

Tuy nhiên, sự khác biệt không tạo nên sự thù nghịch giữa người dân miền đông và miền tây Libya.

Nhiều bộ tộc tại Libya có gia đình sinh sống ở cả hai miền và giữa hai miền không có mấy khác biệt về văn hóa lịch sử.

Các phe ủng hộ và chống Gaddafi được tập hợp và có mức độ thống nhất ra sao?

Phong trào nổi dậy là một tập hợp được ráp với nhau một cách vội vã.

Tại Libya, lâu nay các tổ chức chính trị xã hội không được phép tồn tại, nếu không phải là các cơ quan thuộc chính phủ.

Các cuộc hội họp không được phép với sự tham dự của vài người là điều bị cấm, và thậm chí cả từ thời chế độ quân chủ, các đảng phái chính trị cũng đã chẳng có tiếng nói, vai trò gì, và chẳng hề được coi trọng.

Điều này ngăn cản việc hình thành bất kỳ phong trào đối lập có tổ chức nào, ít nhất là trong nước.

Mong muốn lật đổ chế độ là một yếu tố thống nhất đã làm lu mờ đi bất kỳ sự khác biệt nào khác giữa mọi người.

Sự thành công ban đầu của phiến quân trong việc đẩy lui lực lượng chính phủ và sau đó là “giải phóng” các khu vực là điều ít nhiều có thể coi là bất thường, và có tác dụng khích lệ đối với nhiều người.

Người Libya sống lưu vong ở châu Âu và Mỹ đã có thể hình thành các nhóm đối lập và vận động hành lang ở nước ngoài, tuy họ không gây được nhiều ảnh hưởng trong nước.

Nhiều thành viên cao cấp đào thoát khỏi chế độ của Đại tá Gaddafi, nhưng nhà lãnh đạo này vẫn còn lực lượng nòng cốt những người trung thành.

Các con trai ông, trong đó có cả nhân vật tỏ ra có đầu óc cải tổ là Saif-al-Islam, đã tập hợp xung quanh cha mình, và nay ông ta dường như vẫn đang nhận được sự ủng hộ của thành phố quê nhà Sirte và cứ điểm Sabha nằm trong vùng sa mạc.

Phe phiến quân coi tuyên bố về “quan điểm phương Tây” ra sao trong cuộc xung đột này?

Các phiến quân muốn quốc tế lên án mạnh mẽ hơn nữa ông Muammar Gaddafi.

Câu hỏi về phạm vi và tính chất của việc can thiệp quân sự nay đã trở thành cấp bách.

Các phiến quân đang bị giằng xé giữa việc chấp nhận sự giúp đỡ quân sự từ bên ngoài, vốn có thể giúp đem lại kết cục mang tính quyết định đối với cuộc xung đột, với nguyện vọng tự mình lật đổ Đại tá Gaddafi để tránh mắc nợ với các thế lực bên ngoài.

Các biểu ngữ chăng tại Benghazi và các lời trao đổi trên các phương tiện truyền thông xã hội cho thấy có một sự ác cảm to lớn đối với việc để các lực lượng nước ngoài hiện diện trên đất Libya.

Ngoài ra, người ta còn lo ngại rằng sự can thiệp của nước ngoài sẽ trở thành yếu tố có lợi cho Đại tá Gaddafi, bởi ông rất quen thuộc với việc vào tự chứng tỏ mình là người bảo vệ Libya khỏi tay các cường quốc tham lam.

Tuy nhiên, có vẻ như phe đối lập chấp nhận một số hình thức can thiệp từ bên ngoài.

Ý thức được thực tế là nhà lãnh đạo Libya đang nắm lợi thế về khả năng sử dụng không lực, cho nên người biểu tình, các lãnh tụ phiến quân và các nhà hoạt động đã kêu gọi Liên Hiệp Quốc ngay lập tức áp đặt một vùng cấm bay trên toàn bộ đất nước.

Đơn thỉnh cầu đăng trên địa chỉ Avaaz.org cho đến nay đã thu hút hơn 830.000 chữ ký.

Nếu phe phiến quân thắng thì sao?

Còn tùy thuộc vào hoàn cảnh chiến thắng, nhưng khả năng dễ xảy ra nhất là sẽ có một số hình thức hiến pháp lâm thời và một khung hoạt động được đưa ra để tổ chức bầu cử, tương tự như những gì đã diễn ra ở Ai Cập và Tunisia.

Do chế độ bị chán ghét quá mức, nhiều khả năng các cựu bộ trưởng trong chính quyền của ông Gaddafi sẽ không tham gia vào chính phủ mới.

Điều này có thể làm phát sinh vấn đề là khó lòng tìm đủ các gương mặt dày dạn kinh nghiệm nhưng không liên quan gì tới Đại tá Gaddafi để đảm nhận các vị trí.

Các cộng đồng người Libya có thể giữ một phần quan trọng trong giai đoạn lâm thời, bởi rất nheiefu người được trông đợi là sẽ trở về tái thiết đất nước một khi Đại tá Gaddafi thất bại.

Nếu Đại tá Gaddafi thắng?

Đại tá Gaddafi đã nói rằng đây là cuộc đấu tranh một mất một còn, cho nên người ta cho rằng ông chỉ có thể tiếp tục duy trì quyền lực bằng bạo lực thay vì thông qua quá trình đàm phán.

Trong trường hợp Đại tá Gaddafi thắng thế, người ta lo ngại rằng có thể có một cuộc thanh trừng tất cả các cá nhân tham gia – hoặc bị nghi là có tham gia – vào cuộc nổi dậy, đặc biệt là các đối tượng đào ngũ từ chế độ.

Trong quá khứ, Đại tá Gaddafi đã công khai xử tử đối thủ và phát sóng các cảnh quay trên truyền hình quốc gia.

Về mặt quốc tế, Đại tá Gaddafi sẽ nhận thấy ông ta bị cô lập nhiều hơn so với thời những năm 1990. Cộng đồng quốc tế đã bỏ rơi ông ta và nhiều khả năng sẽ áp lệnh trừng phạt nặng nề lên Libya, đồng thời tịch thu tài sản của Libya ở nước ngoài.

Một yếu tố khác cần xem đến, đó là tình thế cách mạng ở hai nước láng giềng của Libya là Tunisia và Ai Cập.

Đại tá Gaddafi đã ủng hộ cả ông Zine El Abidine Ben Ali lẫn ông Hosni Mubarak, và do đó, rõ ràng ông sẽ không được chính thể mới ở hai nước này quý mến.

Trên đây là các thông tin do BBC Monitoring chọn lọc và dịch thuật tin tức thu thập được từ các đài phát thanh, truyền hình, báo chí, các cơ quan thông tấn và internet từ 150 quốc gia, phát hành trên hơn 70 ngôn ngữ khác nhau. BBC Monitoring đặt trụ sở chính tại Caversham, Anh quốc, và có nhiều văn phòng đặt tại nước ngoài.


Filed under: Thế giới Tagged: Thế giới

No comments:

Post a Comment