Monday, February 28, 2011

Đọt Chuối Non

Đọt Chuối Non


Katie Melua – Âm nhạc cho đêm khuya

Posted: 28 Feb 2011 01:16 PM PST

 
Ketevan “Katie” Melua là một cô ca sĩ còn rất trẻ (sinh năm 1984). Cô sinh ra tại Georgia (Liên Xô cũ) nhưng sang Bắc Ai Len từ bé và vừa nhập quốc tịch Anh gần đây.
Cô là nhà soạn nhạc, viết lời kiêm luôn ca sĩ.. Trong tháng 11/2003, vào tuổi 19, Katie ra album đầu tiên, Call off the Search, đạt hạng nhất bảng UK và bán 1,8 triệu bản trong vòng năm tháng. Album thứ hai, Piece by Piece, phát hành tháng 9/2005, đã đạt đĩa bạch kim 4 lần cho tới nay. Album thứ ba phát hành tháng 10/2007, Pictures, là album cuối cùng với hợp tác với Mike Batt. Theo danh sách người giàu của Thời báo Chủ nhật năm 2008 thì Katie có tài sản 18 triệu bảng Anh, đứng thứ bảy trong danh sách nhạc sĩ giàu nhất dưới 30 tuổi. Theo báo cáo 2009 thì đợt suy thoái kinh tế vừa qua khiến cô mất hơn nửa tài sản.

Nếu các bạn thích Norah Jones thì không thể bỏ qua Katie Melua. Cũng phong cách đầy chất tự sự đầy tâm trạng của người con gái đang yêu. Cả hai đều tự sáng tác những ca khúc của mình.

The Closest Thing To Crazy, Piece By Piece là những bài không thể bỏ qua. Đặc biệt, nếu bác nào đã từng rung động với What A Wonderful World mà Eva Cassidy đã thể hiện thì sẽ có cảm nhận rất lạ khi nghe Katie song ca cùng Eva Cassidy.

Ấn tượng với Katie, có lẽ là mỗi lần biểu diễn cô đều vác guitar để đệm. Ngoài ra, vẻ đẹp của cô khiến cho những ai "trót yêu" giọng ca của Katie rồi thì yêu đến trọn đời luôn thôi!

Nine Million Bicycles là 1 trong những bài tôi khá kết. Tôi chú ý đến giọng ca của Katie cũng qua bài này, trong album So Beautiful 20 Acoustic Love Songs [2006] mà tôi dowload ở trên một diễn đàn âm nhạc. Liên quan tới lời bài hát, có 1 chuyện khá thú vị:

Vào một chuyến đi tới Bắc Kinh, Katie Melua và người quản lý (kiêm sáng tác nhạc) của cô – Mike Batt, được hướng dẫn viên giới thiệu vài thông tin về thành phố này, trong đó có chi tiết: thủ đô của nước Trung Quốc hiện có khoảng 9 triệu chiếc xe đạp.

2 tuần sau, trở về Anh, Mike Batt viết luôn một ca khúc mang tên Nine Million Bicycles để Katie hoàn tất album thứ 2 của cô – Piece by piece. Single có bài hát này sau đó lọt vào Top 5 – bảng xếp hạng các đĩa đơn bán chạy nhất tại Anh.

Nine Million Bicycles trở nên nổi tiếng. Giai điệu êm đềm (mang âm hưởng Trung Hoa trên nền sáo trúc) cùng ca từ mượt mà, tình cảm của nó đã chinh phục được khá nhiều thính giả, trừ một số người, trong đó có nhà vật lý Simon Singh.

Nguyên nhân của việc này xuất phát từ đoạn lời sau trong Nine Million Bicycles:

We are 12 billion light-years from the edge,
That’s a guess — no-one can ever say it’s true,
But I know that I will always be with you

Tạm dịch:

Chúng ta cách rìa vũ trụ tới 12 tỷ năm ánh sáng
Đó là một phỏng đoán, và chẳng ai có thể nói nó đúng
Nhưng em biết rằng em sẽ luôn luôn ở bên anh

“Với bài hát này, Melua đã chứng tỏ rằng cô ta dốt đặc vũ trụ học và chẳng hiểu gì về phương pháp nghiên cứu khoa học cả”, Singh bất bình phát biểu trên tờ The Guardian. Nhà vật lý này còn cho biết thêm: “Theo những dữ liệu mới nhất thì vũ trụ đã được 13,7 tỷ năm tuổi”.

Tuy nhiên, đó chưa phải là điểm khiến Singh bực mình nhất. “Thật đúng là không thể tha thứ được cho dòng tiếp theo. Nói con số tuổi của vũ trụ là một phỏng đoán thì chẳng khác nào đã xúc phạm và phủ nhận sự tiến bộ của ngành thiên văn học trong suốt thế kỷ qua”, Singh bức xúc như vậy rồi khẳng định: “Con số tuổi của vũ trụ không chỉ là một phỏng đoán, nó là kết quả của quá trình đo đạc cẩn thận với độ chính xác cao.”

Chưa hết, Singh còn muốn chứng minh cho thiên hạ biết rằng người làm khoa học không hề khô khan, anh đưa ra một đoạn lời rất chi là chặt chẽ để thay thế cho những gì Katie đã thu âm:

We are 13.7 billion light-years from the edge of the observable universe,
that’s a good estimate with well-defined error bars,
Scientists say it’s true, but acknowledge that it may be refined,
and with the available information, I predict that I will always be with you

Tạm dịch:

Chúng ta cách rìa của vũ trụ nhìn thấy được tới 13,7 tỉ năm ánh sáng
Đó là một quá trình đo đạc tốt với thanh sai số được đặt một cách hợp lý
Các nhà khoa học nói rằng nó đúng, nhưng thừa nhận rằng nó có thể được chính xác hoá hơn nữa
Và với những thông tin hiện có, em đoán rằng em sẽ luôn luôn ở bên anh

Ngay sau đó, Mike Batt đã lên tiếng trên chính tờ The Guardian để bảo vệ quyền được phép lờ đi tính chính xác của những con số khoa học trong thơ ca. Cuộc tranh luận giữa nghệ sĩ-nhà khoa học còn lan sang một vài tờ báo và phương tiện truyền thông ở Anh cũng như nước ngoài khác.

Cuối cùng thì để xoa dịu tình hình, Katie Melua đã quyết định thu lại đoạn nhạc gây tranh cãi trên với phần lời của Simon Singh. Và phần thu âm đó đã được phát vào chương trình chào buổi sáng trên sóng của đài BBC.

Sau này, Singh thừa nhận mình đã có những lời mỉa mai hơi bị quá mức, nhưng anh cũng chỉ vì muốn bảo vệ những nguyên tắc cơ bản của khoa học, và mong tạo được sự chú ý để mọi người quan tâm đúng mức hơn tới việc nghiên cứu khoa học nói chung và vũ trụ học nói riêng.

Về phần mình, cho dù bị chê hơi oan ức nhưng Katie Melua cũng thành thật nói rằng cô cảm thấy ngượng ngùng khi hát không đúng, bởi lúc còn học phổ thông, cô từng tham gia CLB Thiên văn của trường. Katie còn vui vẻ tiết lộ cô đã gặp rất nhiều khó khăn trong việc tập luyện để thể hiện cho đầy đủ phần lời Singh đã viết, trong giới hạn của đoạn nhạc.

Katie Melua – Nine million Bicycles 2005 live

 
Katie Melua – Just Like Heaven

 
Katie Melua – The Closest Thing to Crazy

 
Katie Melua & Eva Cassidy – What A Wonderful World:

 
Katie Melua – I Cried For You (live AVO Session)

Nếu thích, mời các bạn dowload thêm album The Katie Melua Collection . Đây là album tập hợp những bài hát hay nhất của Katie Melua.

http://www.mediafire.com/?rmynwnzqzmy


Filed under: Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa Tagged: Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa

Cảm ơn

Posted: 28 Feb 2011 01:15 PM PST

Chào các bạn,

Hai từ "cảm ơn" ngắn ngủi và giản dị, thường có hậu quả như phép lạ. Nhưng rất nhiều người không biết sự thật hiển nhiên này, nhất là dân Việt chúng ta, trong nền văn hóa Việt ít cảm ơn.

Chúng ta đang nói đến hai chữ "cảm ơn", không phải chỉ là sự biết ơn. Từ "cảm ơn" bao gồm 2 điều trong đó: (1) Ta biết ơn ai đó đã làm gì đó cho ta, và (2) ta tạ ơn bằng cách nói lên hai chữ "cám ơn".

1. Biết ơn

Biết ơn là căn bản của cảm ơn. Rất tiếc là có thể 90% các việc tốt xảy đến cho chúng ta hàng ngày ta quên biết ơn.

• Vợ bạn mới nấu xong bữa ăn tối cho bạn, như mọi ngày. Chồng bạn vừa đi đón bạn, như mọi ngày.

• Cô giáo vừa giảng cho bạn một bài văn rất hay, như mọi ngày.

• Mẹ bạn vừa mua cho bạn mấy trái cam rất ngon, như mọi ngày.

Cụm từ đáng giá ở đây là "như mọi ngày". Điều gì chúng ta có được tự nhiên "như mọi ngày", ta xem thường và không biết ơn.

• Sáng ngủ dậy rất thoải mái.

• Hôm nay nắng rất sáng trên những hàng cây.

• Sáng nay chạy một vòng quanh công viên thật khỏe.

Điều quan trọng ở đây là ta chẳng thấy ai để cảm ơn cả. Có ai không? Điều này thì tùy bạn. Nếu bạn có thể thấy được là Thượng đế, Trời, Phật.. đã cho bạn những gì bạn có, thì bạn sẽ biết ai để cảm ơn. Nếu bạn không thấy ai cả, bạn sẽ không có cơ hội để cảm ơn. Đây là đời sống tâm linh của bạn.

Biết ơn là nền tảng của khiêm tốn—"Cảm ơn Thượng đế (Trời, Phật) đã cho tôi đầu óc thông minh này, sắc đẹp này, sức khỏe này, tài sản này, thành công này, chức vị này, con cái này, bữa ăn này, áo quần này…" Các bạn có thể thấy được là người có thái độ biết ơn về TẤT CẢ mọi điều mình có là người rất khiêm tốn, không thể kiêu căng về bất kì điều gì mình có?

Người càng thấy được nhiều điều, nhiều người, để cảm ơn, thì càng cảm thấy mình được yêu thương, và càng yêu thương cuộc đời quanh mình.

Biết ơn là nền tảng của tư duy tích cực.

2. Cảm ơn

Nếu đã biết ơn, thì cảm ơn là việc hiển nhiên. Dù vậy, chúng ta vẫn thường không làm việc hiển nhiên đó. Lần nào là lần cuối bạn cảm ơn ai đó về việc gì đó? Nhất là những người thân trong nhà, cô thầy, bạn bè? Ngày Phụ Nữ năm ngoái? Ngày thầy cô năm ngoái? Ngày kỷ niệm 10 năm cưới năm ngoái?

Có lẽ là chúng ta chỉ có thói quen nói cảm ơn một năm một lần vào dịp lễ gì đó, bằng thiệp màu và quà cáp quảng cáo rùm beng trên TV? Cảm ơn trong các trào lưu thương mãi thời thượng này, thực ra thì có còn hơn không cảm ơn bao giờ, nhưng dù sao chúng cũng rất hời hợt, cải lương, và thương mại.

Biết ơn mà chỉ để trong lòng không đủ. Bạn hãy thử nói một lời cảm ơn "bất bình thường" để có thể hiểu được hiệu năng của nó. Ngày mai, mua một tấm thiệp nhỏ, viết một câu cảm ơn giản dị, "Em cảm ơn cô đã có bài giảng về… hôm nay thật hào hứng", rồi trao tay cô giáo cuối giờ học, để xem chuyện gì sẽ xảy ra. Bạn sẽ thấy cô giáo ngạc nhiên, cảm động và vui hơn đến thế nào. Nhưng điều quan trọng hơn thế, là từ ngày đó trở đi bạn sẽ cảm thấy mình học môn của cô giáo thích thú và giỏi giang đến thế nào. Một cách cửa bí mật giữa mình và kiến thức của cô giáo đã được mở ra trong tâm mình, làm mình sáng dạ ra bội phần.

Hoặc, nếu bạn chưa quen cảm ơn vợ bạn thường xuyên, hãy thử làm lần đầu với tấm thiệp nhỏ như thế ngày mai xem sao. Bạn có thể khai mở hai cánh cửa bí mật giữa hai người mà trước nay bạn vẫn không hề biết là có hiện diện.

Lời cảm ơn thành thật, giản dị, thường xuyên (không phải là các món quà tiếp thị màu mè như 999 hoa hồng Ngày Tình Yêu) có hiệu lực tạo các liên kết phép lạ giữa hai người. Trong hai ví dụ trên, chúng ta đề nghị dùng thiệp để nói cảm ơn. Đó là cho người chưa quen cảm ơn. Thực ra, hai từ "cảm ơn" nói ra từ chính miệng mình là những lời tạ ơn có nhiều sức mạnh nhất.

Đó là nói đến liên hệ giữa hai người với nhau. Nhưng liên hệ giữa ta với chính cuộc đời thì sao?

Nếu ta nói cảm ơn mỗi ngày, với thượng đế, Trời, Phật, về bầu trời rất đẹp, bữa ăn ngon, khỏe mạnh, công việc trôi chảy, con cái tử tế… ta sẽ mở rộng được các cánh cửa của lòng ta để thân thiện hơn với thế giới, gần gũi hơn với mọi người, vui vẻ tích cực hơn với đời sống mỗi ngày.

Trước đây mình đã kể cho các bạn chuyện ông bạn của mình tên George Drysdale ở Manila, Phi Luật Tân, có thói quen "Thank you, God" có thể lên đến 100 lần một ngày về đủ mọi thứ trên đời—trời nắng, trời mưa, kẹt xe, không kẹt xe, ăn, uống, ngủ, nghỉ… Chính vì nghe "đĩa hát hỏng" của George mà mình bắt đầu quan tâm và nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả của cảm ơn trong tư duy tích cực.

Để nắm vững hơn về hậu quả của cảm ơn, chúng ta hãy cùng suy nghĩ một chút về đối thoại sau đây: Chàng và nàng yêu nhau. Buổi chiều công viên thanh vắng. Hai người ngồi trên băng đá, dưới tàn cổ thụ và tiếng chíu chít của đàn sẻ trên cành. Chàng cầm tay nàng, nhìn thẳng vào đôi mắt câu đen láy của nàng và nói: "Anh yêu em".

Bây giờ, cũng cùng khung cảnh ấy, ta hãy đổi lại một chút. Chàng nhìn thằng vào đôi mắt câu đen láy của nàng và nói: "Cảm ơn em đã bước vào đời anh".

Câu nói nào, "anh yêu em" hay "cảm ơn em đã bước vào đời anh", mạnh mẽ hơn, sâu thẳm hơn, nói lên được nhiều hơn, và tạo lập liên kết huyền diệu giữa hai trái tim hơn?

Cũng như thế, liên kết huyền diệu của ta với bất kì ai trong thế giới quanh ta, và ngay cả với Thượng đế và Trời Phật của ta, tức là giữa ta và chính đời sống, cũng sẽ được tạo lập chỉ bởi hai chữ "cảm ơn" giản dị mà ta nói ra môt cách chân thành.

Chúc các bạn một ngày nhiều tạ ơn.

Mến,

Hoành

© copyright 2011
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com


Filed under: Trà Đàm Tagged: trà đàm

Trò truyện với chân dung mộng mị *

Posted: 28 Feb 2011 01:14 PM PST

Đạo diễn điện ảnh Nguyễn Anh Tuấn

    Bản đồ thế giới mà ta có thể tưởng tượng nên, chỉ được vẽ ra trong giấc mộng…”

    Chasles Nodier (1)

Xưa nay, những giấc mộng thường được miêu tả trong văn chương, và nhiều khôn xiết- ví như những giấc mộng trong truyện của Edga Pô, trong hồi ký Nam Ông mộng lục của Hồ Nguyên Trừng, trong tiểu thuyết Hồng Lâu mộng của Tào Tuyết Cần, trong kinh sách của Trang Chu, trong thơ Đỗ Phủ, Lý Bạch, v.v. Nhưng miêu tả giấc mơ trong hội họa thành cả một phòng tranh thì theo hiểu biết của tôi, mới chỉ có mình nữ họa sĩ trẻ Nguyễn Lý Phương Ngọc! Và cái độc đáo là những giấc mơ hiển hiện thành tranh của em lại tập trung vào những chân dung mà em đặt tên một cách vừa thật thà vừa khái quát bay bổng: “Chân dung mộng mị“. Trong hai tuần qua, thỉnh thoảng tôi lại vào mạng để ngắm nghía những bức họa của phòng tranh kỳ lạ ấy, và cứ mỗi lúc, ấn tượng về từng bức tranh lại khơi dậy trong tôi bao cảm nghĩ, đánh thức những điều đã đọc đã ngẫm ngợi- có điều còn mơ hồ và có điều đã kịp in hằn trong trí nhớ…-


Phương Ngọc đã hồn nhiên kể về lai lịch của séri tranh đó như sau: …có một dạo tôi rất hay nằm mơ vào ban đêm, gặp những khuôn mặt tôi vừa mới nhìn thấy hoặc sẽ nhìn thấy sau giấc mơ đêm ấy vài giờ… Trong số ấy, có chân dung của mẹ tôi, người đàn bà tuyệt vời nhất mà tôi chưa bao giờ mở miệng nói Con Yêu Mẹ lắm, có ba tôi, một phần quan trọng của đời tôi, và có nhiều nhiều người khác mà tôi đã tiếp xúc, đã tình cảm….”. “…. Khoảng giữa năm thứ 4 đại học, vì hay suy nghĩ lung tung về các tác phẩm của bản thân, tôi hay có những giấc mơ ngồ ngộ, không đêm nào không nằm mơ, người không ra người tiên không ra tiên, cứ nhập nhòe vào nhau. Vì thế tôi bắt đầu vẽ những chân dung trong giấc mơ của mình. Chân dung tôi, chân dung những người xung quanh tôi, chân dung những người xa lạ, khỏa thân hay không khỏa thân… (tranhphuongngoc.com)

Lai lịch này rất quan trọng- nhất là đối với một người muốn tìm hiểu cặn kẽ về tranh của em như tôi, kẻ vốn là bạn vong niên của ba mẹ em từ khi tôi còn một sinh viên văn khoa, khi đó em còn chưa ra đời, mà tôi lại mất liên lạc suốt nhiều năm với song thân của em- hai nhà thơ đã có danh từ mấy thập kỷ trước: Nguyễn Nguyên Bảy và Lý Phương Liên! Thật thú vị, Phương Ngọc đã cho biết: ba mẹ em chính là nguyên mẫu (prototif) quan trọng cho bộ sưu tập mới của em! “Người đàn bà tuyệt vời” và “một phần quan trọng của đời tôi” đó đã giúp cho Phương Ngọc một cội nguồn thật phong phú và sâu sắc về văn hóa, về nghệ thuật, hơn thế- về phẩm cách làm người để em có thể bơi lội, tưới tắm và trưởng thành một cách đầy tự tin trên đường đời chông gai và trên đường nghệ thuật cũng chông gai không kém! Nếu nói rằng đó cũng chính là “vật bảo đảm” cho tác phẩm của Phương Ngọc thì chẳng ngoa ngôn chút nào!

Một họa sĩ vừa tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật đã có một phòng tranh khá nổi trội- đó là kết qủa của nhiều lợi thế hiển nhiên, nhưng đồng thời cũng là một thử thách không nhỏ! Phương Ngọc vừa thoát khỏi tuổi vị thành niên, nhưng bên cạnh sự tươi tắn hồn hậu chưa mất của trẻ thơ, em đã có những suy nghĩ khá già dặn, chứng tỏ một bản lĩnh nghệ thuật không phải là vừa: không phải ai trong giấc mơ cũng là thiên thần. Trong cái nhập nhằng hỗn độn của ý thức, những chân dung hiện ra thật kì dị… Và không phải chỉ bằng tuyên ngôn, tranh của Phương Ngọc cho thấy nhận thức của họa sĩ trẻ đã vượt xa khỏi cái nhìn cuộc đời chỉ như một món quà thi vị- nói theo cách nói của nhà văn Nga K. Pautovski, mà đã bắt đầu thấm đượm sự lo âu, sự cảnh giác, thậm chí cả sự phẫn nộ trước cái xấu cái ác, mà lăng kính còn trẻ của Phương Ngọc tái hiện thành ma, quỷ, hoặc những hình thù gợi đến ma quỷ (“Những chân dung hiện ra thật kỳ dị thực ra chỉ là một cách nói giảm khinh) Nhưng tôi chắc có một điều mà không ít người xem phòng tranh phải tự hỏi: vì sao nữ họa sĩ lại cứ phải nhất thiết chọn những giấc mơ để diễn tả ý tưởng và cảm xúc của mình? Không thể có câu trả lời trọn gói, cũng không thể có cách giải thích đơn giản. Và điều này chỉ một mình Phương Ngọc mới có thể lý giải nổi phần nào. Nhưng, có một điều chúng ta có thể khẳng định được ngay là: mặc dù tranh em có đầy rẫy sự kỳ bí, hỗn độn, khó hiểu, có sự thay đổi vị trí một cách kỳ quặc, có những cách cảm nghĩ tưởng chừng xa lạ với đời thường, nhưng chắc chắn đó không phải là “một sản phẩm vô nghĩa của hoạt động bị nhiễu của tâm linh”, mà ngược hẳn lại, bộc lộ rõ rệt rằng: những “Giấc mơ là một thành quả Tâm lý riêng của người chiêm bao”, là kết quả của “sức chống đối giữa cái tôi đã thức tỉnh và cái vô thức bị chèn ép”- nói như nhà phân tâm học nổi tiếng người Áo Sigmund Freud (2). Sau khi phân biệt “nội dung hiển nhiên của giấc mơ” và “nội dung tiềm ẩn của giấc mơ”, Freud đã viết rất hay và đầy thuyết phục như sau: “… thường những suy nghĩ trong Giấc mơ gần nhất lại dễ thu hút chúng ta nhất bởi vẻ ngoài khác thường của chúng. Chúng được diễn đạt không bằng ngôn ngữ đời thường mà chúng ta quen tư duy, mà bằng thứ ngôn ngữ biểu tượng đầy những sự so sánh và phép ẩn dụ, và giàu hình ảnh như ngôn ngữ thi ca” (3) Và chính Freud đã trân trọng nhắc lại lời của nhạc sĩ thiên tài Schubert trong chuyên luận quan trọng nhất của ông (“Về Giấc mơ“): “Giấc mơ là sự giải phóng cho Tâm linh khỏi các trói buộc của thiên nhiên bên ngoài, là sự cởi trói cho Tâm linh thoát khỏi năng lực cảm nhận.” (4) Có thể lấy ngay những bức tranh Chân dung mộng mị của Phương Ngọc để làm dẫn chứng sinh động cho những dòng trên viết cách đây tròn hai thế kỷ!

Hãy nghe chính Phương Ngọc nói về nội dung những bức Chân dung mộng mị của mình: “Tôi vẽ những trạng thái cảm xúc của người hoạ sĩ. Những lúc bế tắc, những lúc xấu xí, những lúc hoảng loạn, những lúc thăng hoa…”- “Tôi đưa những mờ ảo, những suơng khói không thực của mộng mị hòa cùng các phụ nữ khỏa thân, để họ đuợc bay lên, đuợc tan ra, và đuợc tung hoành theo kiểu của riêng tôi…

Khi vẽ Chân dung mộng mị như một thể nghiệm đề tài và bút pháp, dường như họa sĩ đã không quan tâm nhiều lắm đến cách thức thể hiện- chúng có thể là sơn dầu cổ điển, là thủy mạc, là tranh kính, là tranh đồ họa, là ký họa, v.v. Chúng có thể bị ảnh hưởng bởi các trường phái Siêu thực, Đa đa, Dã thú… Chúng có thể làm người xem gợi nhớ đến Vlaminh, đến Vangoc, đến Rútxô, đến Goganh… Nhưng điều quan trọng đối với Phương Ngọc lúc này là diễn đạt được điều muốn nói, bộc bạch được cảm nghĩ đến người xem tranh một cách trực tiếp. Con đường của họa sĩ trẻ còn rất dài, và ta tin ở bản lĩnh vượt khỏi chính mình cùng những ảnh hưởng ngoại lai của em!

Trong năm cách phân loại về Giấc mơ hình thành từ thời cổ xưa cho tới trước những những công trình phân tâm học của Freud, có một loại rất gần gũi với những bức tranh Chân dung mộng mị của Phương Ngọc: coi mộng là sự khao khát, sự kêu gọi của tiềm thức đối với cái Chân- Thiện -Mỹ. Thi hào Đức Goethe từng viết: “Trong đời tôi có nhiều lần đau khổ, nuốt nước mắt. Nhưng sau khi tôi lên giường nằm, cảnh mộng có thể dùng mọi hình thức dẫn dắt và an ủi tôi, làm cho tôi siêu thoát khỏi nỗi bi thương mà đổi lại được sự nhẹ nhàng vui vẻ…” (5) Trong mơ, khi cầm một khuôn mặt để làm gương soi, Phương Ngọc phải chăng muốn tìm lại “sự nhẹ nhàng vui vẻ” ấy qua ký ức êm đềm của tuổi thơ?

Điều khiến ta nể trọng ở họa sĩ này là, mặc dù em vẽ như hết sức thoải mái, tưởng chừng không gò bó câu thúc về cách thể hiện, không quan tâm chúng có vô tình lặp lại phong cách của một họa sĩ nào trong nước hay quốc tế hay không, song thực ra, em đã có những cân nhắc suy tính kỹ lưỡng trước khi cầm cọ. Họa sĩ từng tâm sự:  ”Làm sao có thể chuyển tải những mờ ảo của giấc mơ từ không gian 3 chiều lên mặt tranh 2 chiều? Làm sao có thể diễn tả những chân dung mộng mị kì quặc một cách hội họa nhất? Làm sao nêu lên những ý tưởng của mình cho người xem một cách rõ nhất, để người xem có thể tiếp nối mạch cảm xúc và ngẫm nghĩ thêm?”


Những suy tính như thế chỉ có thể có ở một họa sĩ chuyên nghiệp đã từng kinh qua một quá trình học tập bài bản lâu dài và căng thẳng, rồi sau đó lại theo học Quốc họa ở nước ngoài… Nhưng đáng trân trọng hơn cả là người họa sĩ trẻ ấy đã tìm đến cội nguồn văn hóa dân tộc cho sáng tác của mình, coi đó là nguồn cảm hứng chính, nguồn nguyên liệu chính, và coi đó là những người Thầy cho cả đời mình. Em đã tìm về cội nguồn màu sắc để thấy men tranh Việt khác với men tranh các tộc người khác, để tiếp thu, kế thừa và nuôi dưỡng chất men ấy trong nền hội hoạ đương đại Việt Nam, mà giấc mơ theo đuổi.” Phương Ngọc lý giải điều này như sau: Mỗi dân tộc đều có “men” mặt riêng… Không thể trộn lẫn hay hoà tan men Việt thành men dân tộc khác. Men Việt ấy ẩn sâu trong ánh mắt thoảng buồn và nụ cười hoa gió. Men Việt ấy tự xưa đã chạm khắc trên trống đồng Ngọc Lũ, trên vách đá Động Người Xưa, rừng Cúc Phương và trong các tích chèo cổ. Và sau này, trăm năm lại đây, men Việt ấy hoạ vào tranh Đông Hồ, tranh Hàng Trống… Tôi đã phải giật mình: thi hứng “Kinh thành cổ tích” của ba em phải chăng cũng tham dự phần đáng kể vào nguồn cảm hứng sáng tạo dồi dào đang khơi mạch trong em? Trong bài thi tốt nghiệp Mỹ thuật chuyên khoa, chẳng phải là em đã dựng lên không ít những Gương Mặt chèo cổ- gian nịnh có, trung nghĩa có, đau khổ có, tươi vui có- chúng sẽ là nguyên mẫu, là sự gợi ý trực tiếp cho các Chân dung mộng mị đó sao?


Nhưng có một điều mà họa sĩ trẻ cũng chưa ý thức được hết: khi trăn trở để vẽ Chân dung mộng mị, em đang làm cái việc mà chính những nhà phân tâm học hàng đầu trong lĩnh vực giải thích, đúng hơn là đi tìm kỹ thuật giải thích Giấc mơ đã từng khai mở và đang còn tiếp tục tìm kiếm: tức là đi tìm Hệ ký hiệu toàn vẹn và thống nhất cho giấc mơ, bởi như Freud đã viết: “Hệ ký hiệu còn dẫn dắt đi xa, vượt ra ngoài phạm vi Giấc mơ. Nó không phải của riêng Giấc mơ, nó còn ngự trị như vậy ở các truyện cổ tích, truyện thần thoại và truyền thuyết, truyện cười và văn hóa dân gian…” (6) Trong tranh Phương Ngọc, có thể dễ dàng tìm thấy những dấu vết đậm đà của một thời trẻ thơ chìm đắm trong thần thoại cổ tích thần kỳ Việt Nam, trong truyện Andersen, truyện cổ Grim, v.v- qua những gương mặt lúc là công chúa, hoàng tử, các bà tiên, lúc là mụ bạch tuộc lấy cắp giọng hát của Nàng tiên Cá, hoặc quỷ Mêđuyza với chùm rắn lượn trên đầu…- có nghĩa là trong tư duy sáng tác của em từng diễn ra cái chặng đường tìm tòi của nhân loại từ thuở ấu thơ, như nhà Folklore học cự phách người Nga E.M. Meletinsky đã nhận xét: “có những nhân tố còn chưa phân tách con người ra khỏi tự nhiên trong tư duy thần thoại nguyên thủy…” và sau đó “là sự chuyển dịch từ huyền thoại sang cổ tích- nghĩa là sang số phận của cá nhân con người” (7). Theo Meletinsky, “các nhà lãng mạn Đức nhìn thấy ở huyền thoại một nền nghệ thuật lý tưởng, đối lập gay gắt với chủ nghĩa cổ điển về sự phục tùng tuyệt đối của thiên nhiên trước các nền văn minh… đã đặt nhiệm vụ sáng tạo một hệ huyền thoại nghệ thuật mới, có thể diễn tả sự đồng nhất sâu sắc, lâu đời giữa thiên nhiên và tinh thần con người, giữa tự nhiên và lịch sử…” (8)  Họa sĩ Phương Ngọc đang thực hiện cái sự nghiệp gian khổ đó- bằng những sáng tác vừa hồn nhiên vừa trầm lắng suy tư của mình, và đặt thêm một viên gạch vững chãi cho nền nghệ thuật hậu hiện đại đang còn mới mẻ ở nước ta!


Trong loạt tranh Chân dung mộng mị, tôi đặc biệt chú ý đến những bức tranh mà các nhân vật (chủ yếu là nữ) được chìm trong nước- và theo tôi đó là những bức tranh đẹp nhất, gợi nhiều suy nghĩ nhất… Phương Ngọc có bài viết Ma trận mầu sắc, em cho biết: Theo lộ trình Kinh Dịch với Âm Dương – Ngũ Hành tôi tìm về cội nguồn màu sắc tranh Việt.” Em đã phân tích kỹ các màu sắc theo ngũ hành, và dành cả một phần nói về Sinh, vượng và kiêng kỵ của màu sắc Thủy qua các mùa. Hãy ngắm nhìn những Giấc mơ chìm trong nước… Những dáng hình người được dung dưỡng, được mơn man, được chở che trong nước… sao mà quyến rũ, sao mà gợi nhớ thương và trìu mến đến vậy! Tôi nhớ đến những dòng viết về nước cực kỳ lý thú của nhà phê bình phân tâm học người Pháp Gaston Bachelard. Theo ông, thơ ca nói riêng và nghệ thuật nói chung thực ra chỉ là sự mơ mộng xoay quanh các yếu tố vật chất nguyên thủy làm nên sự sống: lửa, nước, đất và không khí. Sau khi đã có một công trình “Phân tâm học về lửa” thật công phu, G. Bachelard lại viết về nước như một đối tượng tâm học quan trọng đối với ông- tác phẩm “Nước và giấc mơ“. Ông viết thật say sưa: “… đối với trí tưởng tượng vật liệu hóa, cái chết của nước tư lự hơn cái chết của đất vì nỗi vất vả của nước là vô tận” (9) “Đối với tôi, một chi tiết nhỏ nhoi trong cuộc đời của nước thường trở thành một tượng trưng tâm lý học chủ yếu… rằng cái cây của lòng suối phải phát ra tâm hồn của nước… và nó thức dậy trong tôi một cảm giác khác thường” (10) Với nhà phê bình phân tâm học độc đáo này, nước “là một giá đỡ các hình tượng và sớm thành sự gom góp hình tượng, là nguyên lý sáng tạo ra các hình tượng… nước ngày càng trở nên một yếu tố của trí tưởng tượng đang vật liệu hóa…” Và: “nước là một bộ phận của thế giới, là chất nuôi dưỡng cho hình tượng đang trôi chảy, là yếu tố đang mọc vươn lên, yếu tố sáng loáng, là cơ thể của nước mắt…” (11)


Trước tình yêu hội họa và lòng quyết tâm đầy tự tin của nữ họa sĩ trẻ, tôi chỉ còn biết nghiêng mình kính nể: “Càng vẽ tôi càng yêu những “Chân dung mộng mị” của mình…”- “Có thể bây giờ, khả năng vẽ của tôi chưa đạt đến trình độ chín muồi, nhưng cảm xúc thì luôn tươi mới, luôn mạnh mẽ và đủ để chinh phục chính bản thân mình…


Lúc này, chắc Phương Ngọc lại đang chật vật và phóng túng tìm kiếm những Chân dung mộng mị mới của em, không cần biết tới những thuật chiêm mộng thời cổ đại, những máy thăm dò các giấc mơ của Mỹ, những lý thuyết hiện đại rắc rối về Giấc mơ, em đào sâu vào nội tâm mình, kích thích trí tưởng tượng, giải phóng năng lượng Tâm linh để có thể tiếp tục chiêm nghiệm về cuộc đời thông qua những Gương Mặt- những Dáng Người chất chứa năng lượng của thơ ca, âm nhạc, triết lý- đó cũng là một thứ lịch sử của thế giới có khả năng giúp con người sống gần với chất Người hơn…


Tôi xin kết bài viết nhỏ này, cũng là một cách tóm lược lại cái nội dung cảm xúc dồn nén và bùng nổ trong Chân dung mộng mị của họa sĩ bằng một đoạn của cuốn sách rất thú vị viết về hội họa- “Đại tượng vô hình“: khi miêu tả đời sống hội họa Trung Hoa cổ, nhà triết học Pháp F. Jullien đã nhấn mạnh tới cái không gian mà tâm linh được giải thoát khỏi những kiểu cách sự vật để có thể biến hóa mặc sức, ông viết: “bằng cách kín đáo liên kết lại trong một trực cảm những thứ mà trong cuộc sống thường ngày người ta thấy riêng rẽ, họa sĩ cho ta thấy một sự nhất quán sâu kín hơn, đào sâu vào sự tưởng nhớ đến căn nguyên và giải thoát khỏi phạm trù hóa sự vật… trong nội tâm và bàn tay của họa sĩ “tự nó đáp ứng và hòa đồng”… “đạt đến” cái nhất quán bên trong của cái thấy được và “thâm nhập” vào lĩnh vực tâm linh: lúc đó ý độ biểu đạt không còn tính chật hẹp, riêng biệt, cá thể của một cảm xúc riêng thuộc loại hình nhất định, mà là một cảm xúc tỏa ra tự phát, bất tận của mọi xúc cảm trên thế giới xuyên qua bản thân tôi…” (12)

Cảm ơn nữ họa sĩ trẻ Phương Ngọc!

Hà Nội, 11/1/ 2011

Đạo diễn điện ảnh Nguyễn Anh Tuấn

___________________________

* Phòng triển lãm tranh Chân dung mộng mị của nữ họa sĩ Phương Ngọc tại 218A Pasteur từ 15-12-2010

1. Dẫn theo: Phân tâm học và văn học nghệ thuật- Nxb Văn hóa-Thông tin, Hà Nội-2000, tr.294

2. S. Freud- Các bài viết về giấc mơ và giải thích giấc mơ- Nxb Thế giới, HN- 2005, tr. 47-197

3. S. Feud… Sđd, tr. 56, 72

4. S.Freud… Sđd, tr.48

5. Dẫn theo: Bí ẩn của Chiêm mộng- Diêu Vĩ Quân- Nxb Văn hóa-Thông tin, HN- 1996 -tr.192

6. S.Freud… Sđd, tr.100

7. Thi pháp của huyền thoại- Nxb ĐHQG Hà Nội- 2004- tr.359

8. Thi pháp…Sđd, tr.387

9. Phân tâm học và văn hóa nghệ thuật, NXB Văn hóa-Thông tin, HN- 2000, tr.273

10. Phân tâm học và…,Sđd, tr.275.

11. Phân tâm học và…, Sđd, tr. 282-283

12. F. Jullien- Đại tượng vô hình- Bàn về tính phi-khách thể qua hội họa- NXB Đà Nẵng, 2004 (Chương: Hội họa viết nên cái gì?, trang 349)


Filed under: Văn Hóa Tagged: Văn Hóa

Libya unrest: US repositioning forces in region

Posted: 28 Feb 2011 01:06 PM PST

BBC

28 February 2011 Last updated at 15:43 ET

USS Enterprise (right)
The USS Enterprise (right) is currently in the Red Sea

The US defence department says it is repositioning forces in the Libya region as the West weighs potential intervention against Muammar Gaddafi.
The Pentagon said it was moving forces to “provide for that flexibility once decisions are made”.

The US already has a significant presence close to Libya, with several bases in southern Italy.

US Secretary of State Hillary Clinton has said US forces could be used for delivering humanitarian assistance.

“We have planners working various contingency plans, and I think it’s safe to say as part of that we’re repositioning forces to provide for that flexibility once decisions are made,” Pentagon spokesman Col Dave Lapan said.

Correspondents say US forces could be used to enforce a no-fly zone over Libya, to prevent Col Gaddafi’s aircraft attacking opposition supporters.

The BBC’s Andrew North, in Washington, says the Pentagon’s announcement seems partly designed to send a message to Col Gaddafi.

It is still not clear if there will be sufficient support at the United Nations Security Council for a no-fly zone, but Washington and several of its key allies say they are now actively discussing the possibility, our correspondent says.

Muammar Gaddafi, Libya, 13 Feb Col Gaddafi is trying to shore up support in and around the Libyan capital

On Sunday, the New York Times reported that Western nations were looking at setting up a humanitarian “corridor” in neighbouring Tunisia or Egypt to help refugees.

US commanders could turn to the USS Enterprise, currently in the Red Sea, as well as the amphibious ship the USS Kearsarge, which has a fleet of helicopters and about 2,000 Marines aboard, AFP news agency reported.

In addition, the US maintains a large naval air station in Sigonella, Sicily, less than an hour’s flight from Libya.

Mrs Clinton said on Monday that the US was leaving all its options on the table in dealing with Libya.

Although she did not discuss military options, Mrs Clinton said that as long as Col Gaddafi remained in power the US would consider a range of options against Libya’s rulers.

“Through their actions, they have lost the legitimacy to govern. And the people of Libya have made themselves clear: it is time for Gaddafi to go – now, without further violence or delay,” she told the UN Human Rights Council in Geneva.


Filed under: Thế giới, Trang tiếng Anh Tagged: Thế giới, trang tiếng Anh

Lâm Đồng: Sáu nữ sinh đánh đấm, xé tan áo bạn

Posted: 28 Feb 2011 01:02 PM PST

Lâm Đồng

Sáu "bóng hồng" xoay quanh một bạn gái, thi nhau đánh, đấm và tìm mọi cách để giật tung áo bạn trong tiếng la hét, khóc than thảm thương của nữ sinh tội nghiệp.

Vừa qua, trên cộng đồng mạng vừa lan truyền một clip nữ sinh xử bạn rất dã man. Clip được phát tán đã dấy lên một luồng sóng phản hồi đầy bức xúc của cư dân mạng về hành động tàn bạo đầy thách thức của nhóm nữ sinh trên.

 

Nữ sinh khốn khổ bị xé tung áo (Nguồn: baoblog.net)

Đoạn clip được cho là của nhóm nữ sinh lớp 9 trường THCS Trần Phú (huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng) với những hình ảnh và âm thanh khá rõ. Theo nội dung của clip khủng khiếp trên, nguyên nhân của trận đòn dằn mặt này là do nạn nhân dám nói xấu một trong 6 cô nương trên.Theo đó, có khoảng 6 nữ sinh tham gia đánh hội đồng một nữ sinh khác để "dằn mặt". Trong suốt đoạn clip, nữ sinh khốn khổ trên chỉ biết khóc lóc và liên miệng xin lỗi, tay giữ chặt chiếc áo đang bị sáu người còn lại cố sức giật tung ra.

 

Nạn nhân rúm ró, khóc thét sau mỗi trận đòn (Ảnh chụp từ clip)

Trước khi "mở màn" các nữ sinh này cũng dành thời gian để "truy vấn" tội lỗi mà cô gái kia trót phạm phải. Mặc cho tiếng khẩn thiết xin tha của đối tượng, sáu "cô nương" còn lại không một mảy may động lòng liên tiếp đá đấm trút đòn xuống người bạn. Sau mỗi cú đá, tát "chuẩn" những nữ sinh còn lại còn lên tiếng tán thưởng nhau. Người xem vừa bức xúc vừa nhói lòng trước những nụ cười đểu, ánh mắt hân hoan của nhóm nữ sinh trước sự co ro, những giọt nước mắt đau đớn của cô gái "trót dại" kia.Một bạn đọc phải thốt lên trên baoblog.net: "Quá dã man! Thú vật, cỏ cây bị tổn thương thì xót xa… còn con người với con người sao lại đối xử với nhau vô tâm, độc ác đến thế?"

Một bạn đọc khác cũng cảm thấy kinh sợ: "Thật không còn gì để nói, đã phải xem nhiều clip nữ sinh đánh nhau nhưng tôi thấy không thể nào dã man hơn, khủng khiếp hơn mấy cô này".

Ngọc Minh

vietnamnet.vn


Filed under: Các vấn đề xã hội Tagged: Các vấn đề xã hội

Hàn Quốc và Hoa Kỳ lại cùng tập trận

Posted: 28 Feb 2011 01:01 PM PST

Nick Ravenscroft

BBC News, Seoul

Tuần tra biên giới
Liên quân Hàn quốc và Hoa Kỳ cùng tham gia tập trận được mô tả là mang tính chất phòng vệ

Cuộc tập trận qui mô lớn với quân lính Hoa Kỳ và Nam Hàn dự kiến 11 ngày đã bắt đầu, trong lúc Bắc Triều Tiên đe dọa “cuộc chiến toàn diện”.

Các cuộc tập trận này được thực hiện hàng năm và các lãnh đạo quân sự khẳng định hoàn toàn là tự vệ.

Nhưng các cuộc đàm phán giữa miền Bắc và miền Nam nhằm giảm căng thẳng giữa hai nước gần đây đi đến thất bại.

Ba tháng trước Bắc Triều Tiên pháo kích vào một hòn đảo của Nam Hàn, giết chết bốn người.

Các cuộc tập trận trên mặt đất, trên biển và trên không qui tụ 200.000 lính Nam Hàn và gần 13.000 quân Mỹ, mà đa phần không đóng ở đây.

Cuộc tập trận là luyện tập báo động triển khai quân Mỹ khẩn cấp trong trường hợp Nam Hàn bất ngờ bị tấn công.

Mỗi năm Bình Nhưỡng đều lên án tập trận, nói đó là cớ cho một cuộc xâm lăng của Hoa Kỳ vào miền Bắc để lật đổ chính phủ cộng sản.

Nhưng luận điệu của năm nay mạnh hơn: miền Bắc dọa sẽ biến thủ đô Seoul của Nam Hàn – nằm cách biên giới 48 km và trong tầm pháo kích – thành “biển lửa”.

Sau cuộc đối đầu hồi năm ngoái quanh đảo Diên Bình của Nam Hàn và vụ đánh đắm tàu chiến Cheonan mà miền Bắc phủ nhận trách nhiệm, nhiều phân tích gia dự báo miền Bắc sẽ tiếp tục có khiêu khích quân sự.

Các lo ngại này được tăng cường khi các cuộc đàm phán quân sự giữa hai miền Triều Tiên đổ vỡ hồi đầu tháng.

Miền Bắc cộng sản cũng tức giận với một chiến dịch tuyên truyền mới của miền Nam.

Cùng với việc các nhà hoạt động xã hội buộc truyền đơn chỉ trích lãnh tụ Bắc Triều Tiên Kim Jong-il vào bóng bay thả sang bên kia biên giới, người ta cho rằng quân đội Nam Hàn cũng dùng k̃ỹ thuật tương tự, và có thể dùng để đưa tin nổi dậy ở các nước Ả Rập.

Bình Nhưỡng gọi đây là “chiến tranh tâm lý” và dọa sẽ tấn công các địa điểm dùng để thả bóng bay.




Filed under: Thông Tin Tagged: Thông Tin

No comments:

Post a Comment