Tuesday, August 16, 2011

Đọt Chuối Non

Đọt Chuối Non


‘’Tắt lửa lòng’’ – Chuyện tình Lan và Điệp

Posted: 16 Aug 2011 01:08 PM PDT


 

''Chiều kia lũ chim trên cành buồn không ca. Chim hỡi xót thương ai
Hàng cây đứng im cũng thầm nhìn mây bay che kín phía lưng trời
Một con đò vắng đứng bơ vơ bên kia song     
Nước trôi lững lờ nghe chừng mang bao thương tâm
Rồi một hôm lữ khách lên đò qua bến sông, nét mặt u sầu''

Những thính giả chân thành của dòng nhạc trữ tình quê hương Việt chắc không ai không biết đến ''Chuyện tình Lan và Điệp'', loạt ca khúc nổi tiếng viết về đôi trẻ yêu nhau nhưng bị số phận đớn đau chia uyên rẽ thúy.  Đây là một câu chuyện tình hư cấu nổi tiếng ở Việt Nam trong nhiều thập kỷ, được nhiều người ví như  Romeo và Juliet hay Lương Sơn Bá và Chúc Anh Đài của Việt Nam.

Câu chuyện tình làm cảm hứng cho một loạt các bài hát ''Chuyện tình Lan và Điệp 1, 2, 3..''lấy từ tác phẩm ''Tắt lửa lòng'' của nhà văn Nguyễn Công Hoan, được giới thiệu đầu tiên năm 1933. Câu chuyện nói về một mối tình lãng mạn, đầy trắc trở của Điệp – một học sinh nghèo tỉnh lẻ và Lan, con gái một ông Tú làng – ân nhân của gia đình anh học trò Điệp. Điệp và Lan không hẹn mà cùng có tình cảm với nhau, đồng thời được gia đình hai bên hứa hôn và thương yêu rất mực. Do mắc mưu của một ông quan Phủ, Điệp phải phụ tình vị hôn thê là Lan để cưới Thúy Liễu, con gái ông Phủ. Lan ôm mối tình tuyệt vọng bỏ nhà đến chùa để cắt tóc đi tu. Điệp sau này chán ngán mối lương duyên hờ với Thúy Liễu đã li dị, sống một mình và tu tâm học hành thành một bác sĩ giỏi. Nhiều lần đến chùa gặp Lan nhưng không được, mãi đến mười mấy năm sau từ ngày chia ly mới đưa được nàng về nhà chữa bệnh, nhưng cũng là phút Lan lìa đời bỏ lại một mối tình đầy ray rứt.

Các bài hát về chuyện tình Lan Điệp chủ yếu tập trung khắc họa hình ảnh người con gái là Lan, đau khổ và cô đơn sau khi Điệp rời xa mà tìm đường quy y cửa Phật. Các lời hát hầu hết đều được lấy từ ý và những tứ văn đẹp trong truyện đọc ''Tắt lửa lòng''.

Có khác nhiều so với các bài hát, truyện đọc ''Tắt lửa lòng'' lại là tâm tình của chàng học trò – Điệp kể lại mối tình dây oan với người con gái yêu thương mà chàng giữ lòng chung thủy.

Mối tình Lan và Điệp nguyên bản trong truyện được xướng họa bằng những nét vẽ phong phú, lúc dễ thương, trong sáng, lãng mạn và lúc đau khổ, thương tâm.

Cái sự trong sáng dễ thương bộc lộ đầu tiên ở câu chuyện xin đỗ. Chàng học trò Điệp từ tỉnh mới về nhà, lòng rười rượi buồn vì thi không đạt, nửa lo sợ làm ông Tú – cha của ý trung nhân của mình và cũng là người có ơn với gia đình mình buồn vì công nuôi học và dạy dỗ, nửa chẳng biết làm gì báo tin cho nàng rằng mình vừa thi rớt. Chợt đứa đầy tớ nhà ông Tú cầm bát chạy qua: ''Thưa cậu, cô tôi hỏi ở nhà có đỗ không?'', và chàng học trò nhanh ý hiểu ra bảo đứa hầu về nhà trả lời lại với cô rằng ''Hôm nay nhà không có đỗ, nhưng ít lâu nữa thì sẽ có “.

Câu chuyện lấy bối cảnh thời phong kiến tại Việt Nam với nhằng nhịt những mối quan hệ xã hội phân cấp, cao thấp giàu nghèo và sự bó buộc trong quan hệ nam nữ không được tự do giao lưu và luôn luôn giữ kẽ khiến truyện đặt mối tình Lan Điệp vào những hoàn cảnh rất thực của một đôi trẻ yêu nhau mà chẳng bao giờ được thể hiện thẳng ra, khiến nó mang tính kín đáo, rất thâm trầm và cũng lãng mạn bởi sự xa cách.

Cậu học trò Điệp rất ít có dịp trò chuyện cùng người thương, phải bí mật gửi thư và trao tình qua từng trang giấy. Câu chuyện tình vì thế mà đẹp thêm khi được tô điểm bởi những lá thư mang những tâm tư nồng thắm của đôi trẻ, và đặc biệt là sự thơ mộng trong những hoài tưởng của anh học trò Điệp, trong sáng và nhẹ nhàng. Như trong đoạn trích sau:

''Tôi thấy cô cùng tôi đi trên con đường giữa một cánh đồng mông mênh bát ngát. Trời xanh mây xám chen màu. Hai bên lúa rám vàng. Ta cứ dong ruổi con đường đi mãi, rồi…tới chân một quả núi cao. Thấy trên đỉnh có cái nhà năm tầng bỏ không, cô bèn rủ tôi lên xem. Nguyên tôi vẫn ước có một ngày được cùng cô chon von ở một nơi cao vút, xa cái xã hội có người, nên tôi thích lắm, chẳng quản chi những nỗi khó nhọc.

Theo lối con con, chúng ta trèo mãi. Đường đi quanh quất, dốc đà cheo leo, hai bên cỏ xanh lấm tấm như nhuộm, càng lên càng như rũ sạch trần ai. Đẹp nhất là một chỗ um tùm những cây, ta phải chui qua, như cái hang kết bằng đá. Đứng dưới nhìn lên, lối đi nhỏ vút và đỏ, hai bên thì cao rậm và xanh. Tôi cùng cô đứng lại ngắm, tự tưởng tượng như đôi uyên ương đương vén lá lách cây, đưa nhau tìm chốn động đào để ẩn! Đi đến giữa cái tổ tò vò thiên tạo ấy tôi không thể bỏ qua được cảnh đẹp, bèn rủ cô dừng chân ngồi chơi dưới gốc cây thông. Tuy trời đã sang thu nhưng vẫn nắng cái nắng hanh vàng lạt và gay gắt. Hay rừng sặc sỡ như gấm giải, cái đỏ, cái vàng, cái hồng, cái tím, có thứ tròn trắng như lúm bông trên mũ trẻ con, có thứ tua tủa rũ xuống, như đánh đu dưới cái cành cây ẻo lả..''

Chuyện tình đẹp là chuyện tình buồn, bao đời vẫn là thế. Và chuyện tình đẹp này của chàng học trò Điệp không chỉ buồn, mà còn rất đỗi đánh động thâm tâm người ta. Cái nỗi đau nó không kết thành hình, qua nhiều chi tiết truyện mà hiện ra từ chính những dòng suy nghĩ, tự vấn của người trai những lúc tình duyên không thành và day dứt niềm thương, như khi Điệp nghe tin Lan tự vẫn vì mình đã bỏ người xưa, ''chàng cho là nếu Lan quả thật chết, thì nàng hết khổ, hết đau trước chàng! Song chàng lại thương hại, chẳng hay hồn bạc mệnh bơ vơ nơi đất khách, nấm mồ vô chủ, có ai đắp điếm cho không? Chẳng biết Lan có được lên cảnh Bồng Lai, hay lại thành ma đói ma khát! Chàng chỉ mong hỏi thăm người ta tìm được đến mả Lan mà lăn, mà than, mà gào, mà khóc, cho hết hơi đi, cho lả người đi, cho kiệt sức đi mà ôm khối tình theo người yêu xuống chín suối!''

Cái tình của người trong cuộc cứ lâng lâng trôi giữa dòng đời và dòng truyện, chỉ kết thúc và để lại dư âm buồn khi người con gái ra đi trong tay người yêu quý. Kết thúc cho mối tình buồn là cảnh chia ly âm dương tương cách giữa người còn ở lại – Điệp và người thương là Lan đang nằm trên giường bệnh:

''Rồi Lan rên, ú ớ như gọi, nhưng không còn là tiếng gì nữa. Đứng trước cái phút cuối cùng của Lan, Điệp cảm động quá, không thể khóc được, cố giương mắt nhìn Lan, để được in sâu trong óc hình ảnh người đã hy sinh một đời cho mình được sung sướng mà tuy mắt đã đờ hẳn, Lan vẫn chòng chọc trông Điệp. Bỗng trong chăn thấy ngó ngoáy cựa, Xuân (em Lan) lật lên thì hai bàn tay Lan đang xòe ra, chắp lại với nhau. Rồi giật mạnh một cái, hai tay lạnh như đồng. Lan choàng tay ra, nắm chặt lấy cổ tay Điệp và Xuân, thì một tiếng nấc, ngực Lan thôi không thoi thóp nữa, sống mũi vẹo đi, nhưng hai mắt lờ mờ trắng phết, vẫn cố mở nguyên để nhìn vào mé Điệp đứng…''

Ở đây xin mượn lời nhạc làm lời kết sầu cho một chuyện tình dở dang và thương cảm của đôi trẻ Điệp và Lan mà tác phẩm văn của Nguyễn Công Hoan đã tạo cảm hứng cho bao bài tình ca:

'' Đời Lan khác chi,
Như một cành hoa xuân hương sắc sớm phai mau
Một đêm gió mưa bên ngọn đèn quạnh hiu
Lan đã cướp linh hồn
Ngoài xa từng tiếng cú kêu sương nghe thê lương
Gió than não nề trong màn đêm nghe đau thương
Từng hồi chuông ngao ngán ngân dài như khóc than,
Tiễn một linh hồn''

Mời mọi người nghe qua một vài bài hát ''Chuyện tình Lan và Điệp'' tiêu biểu trong làng nhạc của mình.

Ngọc Vũ

Chuyện tình Lan và Điệp 1 – Quang Linh và Cẩm Ly

 
Chuyện tình Lan và Điệp 3 – Hương Lan


Filed under: Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa Tagged: Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa

Mind over matter – Tâm trên vật

Posted: 16 Aug 2011 01:06 PM PDT

Chào các bạn,

Mind over matters là tâm ta quản lý mọi sự mọi vật.

Đây là một câu nói giản dị, nhưng phức tạp.

• Ở mức giản dị nhất, chúng ta nói đến kiên trì—nếu ta quyết tâm kiên trì đến một mục đích nào đó, thì nhất định sẽ có lúc ta đếnđích. Quyết tâm đưa đến chiến thắng, vượt mọi nghịch cảnh.

• Ở một mức cao hơn, ta có kinh nghiệm: "Cũng bởi ta không chấp nhận, đúng hơn là không được aware bởi sự vô thường (impermanent) của cuộc sống, của lòng người… vậy nên ta luôn lo lắng gồng mình tìm cách ngăn chặn điều không mong muốn. Giống như có hợp và sợ sự tan nên rất căng thẳng. Sự căng thẳng, lo lắng lại có khi là điều 'hấp dẫn' kết cục đó đến . Rồi cũng vì không hiểu 'vô thường"' nên khi điều đó đến lại rất shock, buồn phiền, (depressed) khiến nhiều điều khác bị ảnh hưởng theo." Tức là ở đây tâm ta, vì cố tình muốn quản lý‎ sự vật theo cách của nó, nhưng không được như ý, cho nên đưa đến đau khổ cho ta.

Tức là, kiên quyết dùng tâm để quản lý mọi sự thì có thể đưa đến thành công, nhưng nếu không thành công được thì lại rất đau khổ. Đây là câu chuyện thường tình của đại đa số chúng ta, hanh phúc hay đau khổ chỉ là do thắng bại. Thế thì đó chỉ là câu chuyện bình thường của mọi người trên đời, có gì là đáng nói.

• Nhưng ở một mức cao hơn nữa, mind over matter là: Tâm tĩnh lặng, hay tâm vô chấp, quản lý mọi sự, và làm cho mọi sự trở thành tĩnh lặng và an lạc. Đây là mức của các hành giả tư duy tích cực đã ở mức cao.

Nghĩa là sao?

Chúng ta có thể thấy câu trả lời trong các nhà vô địch thể thao. Trước khi thi đấu, họ tập tành dữ dội, đặt hết tâm trí vào việc dành chức vô địch, và khi thi đấu thì đấu hết mình, cố gắng hạ hết tất cả các đối thủ, nhưng nếu họ thua và không thắng được chức vô địch, có thể là họ thất vọng một chút, nhưng đại đa số thì chẳng ai đau khổ cả. Đại đa số người thua cuộc vẫn cười vui vè, bắt tay chào mừng người thắng cuộc, và vẫn rất vui với cuộc thi đấu.

Tức là ở đây ta thấy có quyết tâm để thắng, và không thắng, nhưng vẫn vui vẻ yêu đời.

Tại sao?

Thưa vì họ quyết tâm mà không "chấp"—quyết tâm thắng nhưng không chị "dính cứng" (chấp) vào sự thắng thua, cho nên không đau khổ.

Cho nên: "Quyết tâm" không phải là điều đưa đến đau khổ, nhưng "chấp" vào đích điểm của mình mới là điều đưa đến đau khổ.

Học sinh sinh viên cũng có rất nhiều kinh nghiệm thể thao như thế: Đấu vô địch bóng đá, vô địch bóng chuyền, vô địch bơi lội… quyết tâm chiến thắng, nhưng có thua thì vẫn vui như thường.

Tâm vô chấp như vậy là tâm tĩnh lặng. Chính tĩnh lặng (vô chấp) của tâm làm cho ta luôn an lạc trong mọi trường hợp, kể cả khi ta quyết tâm thắng mà không thắng được.

Vì thế mà ngày xưa các võ sĩ, kiếm sĩ, chiến sĩ cũng là thiền sư. Vẫn chiến đấu, vẫn tranh thắng trên chiến trường cho tổ quốc, nhưng vẫn tĩnh lặng—tức là thắng cũng không kiêu thua cũng không sầu.

Và đây cũng là mind over matter ở mức cao nhất: Vẫn quyết tâm hành động, vấn quyết tâm dành thắng lợi, nhưng tâm tĩnh lặng vượt lên hẳn thắng thua, cho nên nếu không thắng thi lòng vẫn bình thản an lạc.

Nhưng làm sao ta có thể vừa quyết tâm vừa vô chấp cùng một lúc?

Thưa, đó là nhờ ta có lòng nhân ái, lòng yêu người, yêu tất cả mọi người kể cả đối thủ của mình.

Tôi muốn thắng trận vô địch Judo này chỉ vì tôi muốn đưa nghệ thuật của tôi lên đến tuyệt đỉnh, chẳng phải vì tôi ghét bỏ gì anh cả. Anh là bạn đồng nghiệp của tôi. Nếu anh thắng tôi thì đó cũng là chuyện tốt cho nghệ thuật, và tôi cũng vẫn vui cho anh như thường.

Tôi chiến đấu chống anh, vì nước anh và nước tôi cso chiến tranh, nhưng tôi chẳng có thù hận gì riêng với anh cả. Nếu ngày mai hai nước ngưng chiến, chúng ta có thể là bạn rượu tốt của nhau.

Anh yêu em mà muốn theo em cho bằng được, nhưng nếu em chẳng yêu anh thì anh cũng chẳng có lý do gì phải thù hận em cả, em vẫn là bạn tốt của anh.

Thái độ nhân ái đối với mọi người cho phép chúng ta tập trung năng lực vào mục đích và công việc của mình, nhưng không bị các thù hận ghen ghét làm cho lòng mình bi vướng mắc với những cảm tính tầm thường, kể cả cảm tính thắng thua, và do đó làm cho mình bị đau khổ khi không đạt được mục đích.

"Quyết tâm mà không đau khổ khi thua cuộc" đòi hỏi mình có lòng nhân ái với mọi người—đối thủ thi đấu, đối thủ trên chiến trường, đối thủ trên thương trường, đối thủ hay đối tác trên tình trường.

Làm việc gì mình phải làm và muốn làm. Một cách chuyên nghiệp. Chú tâm vào công việc, không chú tâm vào thù hận con người. Thù hận làm cho tâm ta thành ngu si và chấp trước. Tâm tĩnh lặng chỉ có lòng nhân ái.

Chúc các bạn một ngày thắng lợi.

Mến,

Hoành

© copyright 2011
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com


Filed under: Trà Đàm Tagged: trà đàm

“Anh thức qua cuộc đời nhìn tình yêu” – Xuất xứ bài thơ “Mai em về nhà chồng” của Trần Hòa Bình

Posted: 16 Aug 2011 01:05 PM PDT


(Kỷ niệm 3 năm ngày mất của nhà thơ – nhà báo Trần Hòa Bình)

Thị trấn Xuân Hòa – Vĩnh Phúc hai mươi năm trước…

Tối mịt, sau khi ăn uống quấy quá cho xong tại quán cơm bình dân, tôi và Trần Hòa Bình đang định quay lên căn phòng tập thể của Bình ở Đại học Sư phạm Hà Nội II, thì Bình bảo: “Tôi với ông đi dạo quanh thị trấn đi?”

Hồi ấy, chỉ cần ra khỏi khu vực của trường ĐHSP là khung cảnh vắng ngắt, ao chuôm đầm lầy ngổn ngang. Chúng tôi lang thang trong đêm vắng, chỉ có tiếng côn trùng, ếch nhái hân hoan chào đón những bước chân lãng du…

Thỉnh thoảng, tôi lại phóng xe lên Xuân Hòa với Trần Hòa Bình, những hôm anh có giờ dạy ở trường. Quang cảnh tịch mịch của thị trấn nghèo không xa lạ với chúng tôi, nhưng lần nào chúng tôi cũng đều tìm thấy thêm một điều gì đó thi vị, thân thương đối với hai kẻ cô đơn, hạnh phúc gia đình trắc trở… Đi mãi lên gần phía hồ Đại Lải, một cơn mưa giông bất chợt ào xuống, chúng tôi chạy vội trú chân trong một quán lá sơ sài ven đường. Chúng tôi rét run, im lặng nhìn mưa đêm, mỗi đứa âm thầm theo đuổi những nỗi niềm run rẩy mơ hồ của cõi đời phù du…

Hơn tiếng sau, mưa ngớt, chúng tôi lóp ngóp trở về phòng tập thể của Bình… Quá nửa đêm, khi tôi đang gật gà ngủ ngồi bên một cuốn sách, thì Trần Hòa Bình lay tôi dậy. Anh đã đặt sẵn chai rượu trắng nút lá trên sàn đá hoa. Anh rót rượu và bảo: “Ngủ làm gì ông, phí của giời!” Anh với tay lên bàn cầm một tờ giấy có những dòng viết vội. “Làm tí rượu nhạt cho tỉnh, rồi tôi đọc ông nghe. Tôi vừa viết xong đây…”

Bình đã đọc cho tôi nghe bài thơ “Mai em về nhà chồng”, bằng cái giọng sang sảng của một giảng viên văn khoa và đượm nghẹn ngào của của một thi sĩ đa cảm mà sự mộng mị đắm đuối đầy những linh cảm bất trắc đã được khung cảnh vắng lặng nhoè mưa của thị trấn buồn phụ hoạ thêm:

Mai em về nhà chồng

    Tặng Nguyễn Anh Tuấn

Cớ sao mắt em buồn như đêm mưa xứ đồi

Cớ sao cơn mưa xứ đồi lại đến cùng anh

Đêm thương buồn giữa hạ?

 

Chỉ còn đêm mưa này

Ngày mai em về nhà chồng

Mưa giăng trắng cánh đồng

Phố xá sau lưng, bạn bè trăm ngả

Anh nhìn em qua mưa hun hút đường dài…

 

Mọi sự đều không đúng lúc

Đã quá muộn để nói lời yêu đương

Lại quá sớm khi nói lời giã biệt!

Mai em về nhà chồng

Hết rồi những cơn mưa ướt mái đầu con gái

Một đêm nào chúng ta chia tay

Bong bóng nước dưới chân dập dờn nghìn hoa trắng…

Mai em về nhà chồng

Mưa theo em ròng ròng thương nhớ

Mai em về nhà chồng

Nước mắt gửi vào mưa âm thầm khung cửa…

 

Anh thức qua đêm nhìn mưa

Anh thức qua năm tháng nhìn em

Anh thức qua cuộc đời nhìn tình yêu

Bong bóng nước trôi xuôi vỡ nghìn hoa cánh trắng

Đâu rồi dấu chân em

In mòn thời thiếu nữ?

 

Cớ sao mắt em buồn như đêm mưa xứ đồi

 Chỉ mình anh nhận thấy?

Sớm mai ra là góc bể chân trời

Chúng mình xa nhau mãi mãi

Đưa tiễn một thời con gái

Mưa bây giờ lùa ướt tóc anh…

Tôi định hỏi ngay: “Vì sao ông lại đề tặng tôi, chẳng phải là ông viết cho Em nào sẽ về nhà chồng?” Nhưng tôi đã không hỏi, và không bao giờ hỏi nữa. Bởi ngay sau đó, tôi chợt đặt mình trong tâm trạng của Bình; nếu tôi có làm được một bài thơ nào trong đêm ấy, dù là có nghĩ về ai hay làm cho một đối tượng nào đó, tôi cũng sẽ chỉ đề tặng THB mà thôi. Độc thoại trong đêm mưa và đối thoại trong im lặng đã là nguyên cớ để bài thơ ra đời. Cô em nào đấy ngày mai, hoặc ngày kia đi lấy chồng, đâu có quan trọng! Điều chính yếu là từ rất lâu rồi, THB đã để tuột cơ hội tìm một tình yêu và hạnh phúc đích thực… Nỗi cô đơn và cảm giác bất lực xót xa trước những gì tốt đẹp ta hằng khao khát cứ rời xa ta từng ngày từng giờ đã là một nguồn cảm hứng thơ ca của nhiều thời đại, và thật không may (hay là may mắn?) THB đã bị chúng bất chợt “tóm” mất hồn vía trong một đêm mưa thật buồn!

Anh thức qua đêm nhìn mưa

Anh thức qua năm tháng nhìn em

Anh thức qua cuộc đời nhìn tình yêu

Cái cách mà tác giả “thức” qua đêm nhìn mưa để rồi liên tưởng tới những năm tháng dài, tới cả cuộc đời “thức” để nhìn em, để nhìn tình yêu quả là đậm “chất THB”: thông minh, biến hóa một cách tài hoa, nhưng nhờ cảm xúc mạnh mà ấn tượng về “tiểu xảo” đã bị xóa nhòa trong thụ cảm người đọc. Thức qua cả cuộc đời để nhìn tình yêu, tìm tình yêu, sao có cái gì đó thật xa vời, vô vọng, song vẫn cứ phải làm thế, như một thứ định mệnh; có điều nỗi buồn rưng rưng bởi Tình yêu chưa thành, chưa tìm thấy, ở đây vô tình hòa nhập với khát vọng về sự hoàn thiện nên nó mang một giá trị về Thẩm mỹ và Nhân cách.

Cả cái triết lý này nữa:

Mọi sự đều không đúng lúc

đã quá muộn để nói lời yêu đương

lại quá sớm khi nói lời giã biệt…

Sự thông minh đã không biến chúng thành triết lý vặt, “khổ lắm biết rồi”, bởi có những vần thơ phập phồng nhớ thương tiếc nuối làm nền trải khắp bài để chúng trở thành phát hiện bất ngờ mới mẻ về nhân tình thế thái – điều mà chúng ta vẫn gặp phải song ít khi ngẫm về chúng như một chiêm nghiệm thấm thía – không phải chỉ riêng trong Tình yêu, mà còn cho mọi lĩnh vực của quan hệ xã hội mà ở đây Tình yêu chỉ là một cái cớ trực tiếp, cụ thể, như giọt nước làm đầy tràn cốc nước…

Ông thầy dạy văn bậc đại học giàu hồn thơ THB thời đó dường như vẫn chưa cắt được hết cái “đuôi” của một anh giáo làng quê mà hồi xưa từng được hình tượng hóa trong “thầy đồ Cóc” dân gian- bởi lẽ thi hứng và thi liệu trong bài thơ khá “siêu thực” này lại mang đậm âm hưởng ca dao Bắc Bộ ngàn đời:

Bong bóng nước dưới chân dập dờn nghìn hoa trắng…

Mai em về nhà chồng

Mưa theo em ròng ròng thương nhớ

Mai em về nhà chồng

Nước mắt gửi vào mưa âm thầm khung cửa…

Xứ đồi đêm ấy đã gợi cho THB  bao suy tưởng về Xứ Đoài nghèo khó thân thương của anh- nơi anh từng chứng kiến những cơn mưa ướt mái đầu con gái và có dấu chân em/ In mòn thời thiếu nữ… Trĩu buồn bởi ký ức, nhưng anh đã bình thản để Đưa tiễn một thời con gái  và chia tay với một “thời xa vắng” của mình:

Cớ sao mắt em buồn như đêm mưa xứ đồi

 Chỉ mình anh nhận thấy?

Sớm mai ra là góc bể chân trời

Chúng mình xa nhau mãi mãi

Đưa tiễn một thời con gái

Mưa bây giờ lùa ướt tóc anh…

Có lẽ đây là một trong những bài thơ tập trung nhiều nhất tâm lực, cảm nghĩ, nước mắt, và… cả kỹ thuật thơ của THB! Đêm mưa Xuân Hòa ấy thức dậy trong anh bao đêm mưa và chiều mưa của một tuổi trẻ từ “xứ đồi” ra thành phố, nghèo túng, long đong, phải chật vật tìm hướng đi cho khát vọng đời mình, tìm cách giải tỏa bao cơn “tức nghẹn” của sự nghiệp văn chương, khi Phố xá sau lưng, bạn bè trăm ngả và hạnh phúc tưởng đã nắm gọn trong tay mà hóa ra mịt mù sương khói… Giả sử anh có một cô người yêu nào sắp lấy chồng ngày đó thì chắc cũng không da diết, buồn thương khắc khoải đến thế! Mà thực ra, không ít cô gái- trong đó có học trò thầm đeo đuổi anh chàng tài hoa đeo kính cận dày cộp có khả năng làm tan hoang rơi rụng trái tim người bởi giọng nói tự tin thủ thỉ, và có thể cũng được anh đền đáp ít nhiều về tình cảm, rồi họ chẳng liên tiếp báo tin là sẽ đi lấy chồng đấy thôi! Nói cho công bằng, “cô em mai đi lấy chồng” trong bài thơ là hình bóng của tất cả những cô gái yêu anh, được anh trân trọng tình yêu đó- nhưng lại không có điều kiện để đến được với nhau… THB ít có khả năng dung hòa được giữa thực tế trần trụi và ước vọng cao vời, anh tìm an ủi trong học trò, bè bạn; không có bất kỳ khả năng “đập phá” nào, anh tìm sự giải tỏa trong thơ, nhạc, tranh vẽ… Và anh đã chọn một đêm mưa Xuân Hòa, đúng hơn là đêm mưa đó đã chọn anh- khi đồng cảm cùng thằng bạn cũng “ngơ ngẩn” về đời sống còn hơn mình, để lưu lại trong vườn Thơ một đóa hoa không màu mà chứa đủ các màu sắc như giọt mưa giữa bầu trời của tâm hồn thi sĩ…

Kỷ niệm ngày mất của nhà thơ, nhà báo Trần Hòa Bình
16/8/2008 – 16/8/ 2011
Nguyễn Anh Tuấn (Đạo diễn)


Filed under: Chứng Nhân, Thơ, Văn Hóa Tagged: Chứng Nhân, Thơ, Văn Hóa

Hello

Posted: 16 Aug 2011 01:04 PM PDT

(Nhật Ký đêm 14/8/2011)

Vì nhớ bát canh cần mà phải bay sang Mỹ
Bay bốn giờ chiều chủ nhật từ Tân Sơn Nhất. Quá cảnh khuya Taipei. Đến Seattle bảy giờ chiều chủ nhật. Nắng đang nhạt dần mệt mỏi
Hồn bay ngược, thời gian quay lại, chỉ ba tiếng đồng hồ ngày chủ nhật đã từ Việt Nam đến Mỹ. Mới hay trái đất chỉ là trái cam
Welcome to Seattle. Cả sân bay ríu rít hello. Hello hello…sóng hello sau đè sóng hello trước, tranh nhau bồng tình về home
Khác múi giờ tiệc đón bbq và rượu vang cất bằng hoan phối gái nho
Ăn uống sướng thế. Nhưng ngủ thì không thể. Chong chong ngồi ngắm trăng sao. Trăng Mỹ chín. Sao Mỹ non. Hay mắt tôi già?
Hello mắt, đồng hành cùng đêm trắng

Đêm trắng, nghĩa bóng trắng như tờ giấy. Thổi chữ vào giấy. Thổi chay
Không ra văn vần không ra văn xuôi. Chỉ thấy chữ múa chữ hát chữ hôn chữ làm tình chữ gục đầu chữ khóc
Hello những chữ là chữ. Đầy một hồn. Nghĩa đen là đầy một óc
Thế mà sáng hoe sáng hoe chỉ còn nhớ duy nhất một từ hello em
Tình đáp hello cùng một bình trà đặc như cao hổ cốt. Quà của Diêm Vương uống vào sống lại
Sống lại mà yêu. Quan trọng nhất đời này là yêu. Yêu em Yêu một dòng sông Yêu một vườn chiều Yêu một ban mai vừa kịp thức
Hello Yêu. Thân thể như mới. Bay bổng phơi chân phơi ngực. Chỉ mong tự vị đời sống giảng huy hoàng một chữ hello.

Hello ban mai
Sân nhà bên cô gái cặp chân dài nõn. Tay mở cửa xe. Miệng đáp hello. Vai trần đung đưa. Nắng tươi không thể non hơn thế
Cười theo bánh xe lăn. Hoa hai bên lối hello. Hoa giăng cửa sổ hello. Nhà nhà hello. Hoa lá hello. Gió tỏa ran hello bay đi muôn phương
Chào đôi bạn da mầu Việt
Nơi đây chỉ có người Mỹ trắng được gọi là trắng. Còn da đen da nâu da đỏ da vàng bó chung một bó da mầu
Hello ngũ hành da. Bảy sắc cầu vồng chủng tộc. Hello hello
Tôi da mầu tôi đến đây được đón hello được đáp hello và rồi đây tôi sẽ mang hello về lại quê mình. Văn hóa hello đáng nên du nhập
Hello

Thong thả đi trong hello. Một đôi trai gái đã cũ
Quá cũ trước một hello quá trẻ. Một ban mai quá trẻ. Một văn hóa quá trẻ
Hello không ngăn cách không gian thời gian tôn giáo sắc tộc không phân biệt trai gái lạ quen miễn là con người
Môi hello thắm như tuổi mười bảy. Hello mông trăng non. Hello vú xoài cát. Trao nhau hoa đón một ngày lành
Tay em ôm nhiều hoa nhiều hoa như thể em vừa đọc thơ trước biển sóng xô nhau đua chen chào tặng
Anh ôm em run rẩy đôi tay cũ. Chỉ xin em một đóa hoa môi. Em khóc. Chỉ có tiếng khóc hình như không hello. Em chỉ nên cười để cười tự bật khóc

Anh mượn gió làm thuyền đưa em đi. Gió thật khỏe nén tiếng cười đầy môi rồi phùng thổi tiếng cười bay xa lắm
Gió Seattle thơm như hoa nhài ngọt the như chanh giây
Em mở ngực. Anh gương buồm. Thuyền đi thong thà gió trôi
Trong gió nhiều chào hello hello quá
Bỗng nghe tiếng Hello đòi thuyền tình neo lại. Mời phơi mình không buông màn Tiên Dung trong nắng Seattle vang như rượu vang
Anh vuốt bùn cặp chân Tấm bao ngày mò cua bắt tép
Cặp chân sạch dần sạch sạch dần. Nắng vang say ướp đôi chân thành ngà ngọc. Thẳng tăm như người mẫu. Hello mẫu U70
Hello gió nắng thầm thì…

Thì thầm chuyện bốn mươi năm trước.
Hà Nội trong thảm bom B52. Giữa khốc liệt chiến tranh thơ em tiên đoán ngày hòa bình Phát và Giôn vật nhau xanh triền đê cỏ.
Còn anh độn được quẻ âm dương hai cõi ôm nhau tủi mừng.
Chuyện bây giờ:
Anh gọi hồn Giôn từ đường 9 trở về quê hương. Hồn về. Không cười không khóc. Chỉ gọi anh ơi và ôm nhau đầy ngực. Những giọt nước mắt không già. Giôn không già. Vẫn hai mươi tuổi. Tử trận lúc hai mươi tuổi.
Trời Seattle trong như nước mắt. Nắng Seattle lịm như rượu vang. Gió Seattle thơm như hồn hoa. Giôn bật nói. Chúng ta không bao giờ (never) hello chiến tranh. Never. Never…
Hai chục năm sau chiến tranh. Con trai tôi đến Mỹ. Học người thua trận. An ủi người thua trận.

Hello con gái
Bát canh cần lựa chọn chuyến du lịch Lăn Mê Li. Ngày xưa Lăn Mê Li lăn dọc Bắc Nam vừa lăn vừa vẽ. Con lăn băng ôtô. Từ Ohio bên đông sang Wasington bên tây. Qua 11 bang. Hello bang lúa hello bang ngô hello bang sa mạc hello bang mô tô hello những dòng sông chảy ngang chảy dọc thật dài và thật sâu thuyền gỗ thuyền sắt ngược xuôi hể hả
Suốt một tuần dong duổi trên đường. Nhà ô tô. Quần áo cawboy. Đối chứng cơm bụi. Đối chứng khách sạn. Đối chứng thanh bình. Gieo một rừng hello ngang đất nước.
Ông bố chồng bảo: Người Mỹ như ta mơ ước một chuyến du lịch cawboy thế này mà không thể.
Bát canh cần vừa từ Việt Nam sang, thưa với bố chồng, con là họa sĩ. Con muốn vẽ nước Mỹ của Nick chồng con chỉ bằng một chữ hello
Ông bố chồng người Mỹ hello ông bố đẻ Việt Nam. Bà mẹ chồng người Sing hello bà mẹ đẻ người Hà Nội. Tất cả lịm vào chiếc thùng gỗ sồi các cô gái chân trần đang giẫm nho thành rượu
Chẳng biết học chữ Việt từ khi nào mà chủ rể hát: Hello ba, cả nhà ta cùng thương yêu nhau xa là nhớ gặp nhau là cười
Hello hôm nay, hello cả nhà ta gặp nhau, hello cả nhà ta cùng vui, trong ba chữ cả nhà ta có hai từ hạnh phúc

Hạnh phúc bọc trong một chữ Hello. Con trai gần hai chục năm ở Mỷ chỉ cốt học cho được chữ hello.Con gái vẽ chữ hello. Con rể hát chữ hello. Vợ ngọng líu tiếng Anh cũng Hello. Kit và Kat hello như hát. Con dâu hello cười. Người viết những dòng nhật ký này hello cùng tiếng nức nở trong lòng
Tiếng khóc sướng đến tột cùng của cái gọi là lý tưởng cái gọi là lẽ sống mưu cầu. Lý tưởng tượng hình chim bồ câu. Lẽ sống mưu cầu tượng hình câu hát Cả Nhà Ta Cùng Thương Yêu Nhau …
Nhân loai là cả nhà. Việt Nam là cả nhà. Mỹ là cả nhà. Nhà ta là cả nhà. Nhà người là cả nhà. Hello Cả Nhà Ta Cùng Thương Yêu Nhau Xa Là Nhớ Gặp Nhau Là Cười…
Hello hello hello

nguyennguyenbay.com giới thiệu


Filed under: Văn Tagged: Văn

Chống tham nhũng không thể chỉ dựa vào cơ quan nhà nước

Posted: 16 Aug 2011 01:03 PM PDT

Muốn chống tham nhũng thành công, không thể chỉ dựa vào những nỗ lực của các cơ quan nhà nước mà nhất thiết phải phát huy được vai trò, trách nhiệm và có được sự tham gia, ủng hộ tích cực của toàn xã hội – theo Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Đức Lượng.

Ông Lượng phát biểu tại lễ khai mạc Chương trình sáng kiến phòng chống tham nhũng Việt Nam (VACI) năm 2011 sáng 16/8 tại Hà Nội – một chương trình kêu gọi ý tưởng chống tham nhũng từ cộng đồng, xã hội.

Với chủ đề "Tăng cường liêm chính công và thực thi pháp luật góp phần phòng chống tham nhũng hiệu quả", VACI 2011 đặt mục tiêu nâng cao nhận thức về pháp luật phòng, chống tham nhũng trong cộng đồng và phát huy vai trò, trách nhiệm của quần chúng nhân dân, các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cán bộ, công chức, viên chức trong công tác phòng, chống tham nhũng.

Tham nhũng vẫn nghiêm trọng

Ông Lượng cho biết, với quyết tâm và nỗ lực của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, công tác phòng chống tham nhũng của Việt Nam trong thời gian qua tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Trên một số lĩnh vực, tham nhũng đã có bước kiềm chế.

Các đề án Sáng kiến phòng chống tham nhũng xuất sắc nhất sẽ được công bố sáng 17/8 tại Hà Nội

Tuy nhiên, ông Lượng nhận định "mặc dù có nhiều cố gắng, quyết tâm nhưng nhìn chung, tình hình tham nhũng ở Việt Nam hiện vẫn còn nghiêm trọng và diễn biến phức tạp, tệ nạn tham nhũng vẫn là vấn đề bức xúc, là mối quan tâm lớn của xã hội và vẫn là một trong những nguy cơ đe dọa sự tồn vong của chế độ".

 

Kinh nghiệm của nhiều quốc gia trên thế giới cho thấy, muốn chống tham nhũng thành công thì không thể chỉ dựa vào những nỗ lực của cơ quan nhà nước mà nhất thiết phải phát huy được vai trò, trách nhiệm và có được sự tham gia, ủng hộ tích cực của toàn xã hội. Do đó, thời gian qua, Việt Nam đã có nhiều chủ trương, chính sách để khuyến khích, kêu gọi người dân, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội tham gia phòng, chống tham nhũng.

"Nhiều tấm gương điển hình trong việc tố cáo, phát hiện các vụ tiêu cực, tham nhũng đã được biểu dương, khen thưởng kịp thời. Nhiều sáng kiến, góp ý từ các cá nhân, tổ chức đã được thể chế hóa thành chính sách, pháp luật để tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng", ông Lượng khẳng định.

Từ 160 đề án dự thi Chương trình VACI 2011, ban giám khảo vòng sơ khảo đã chọn lựa được 60 đề án vào vòng chung khảo. Tối thiểu 20 đề án xuất sắc nhất sẽ được tài trợ kinh phí thực hiện, mức tối đa là 290 triệu đồng.

Buổi tọa đàm "Đấu tranh phòng chống tham nhũng trong cộng đồng" và lễ trao giải cho các đề án xuất sắc nhất sẽ diễn ra sáng 17/8.

Trao đổi với VietNamNet, bà Fiona Lappin, trưởng đại diện văn phòng Phát triển Quốc tế Anh (DFID) cho rằng Việt Nam đã có khung pháp lý khá hoàn chỉnh, rộng lớn liên quan đến phòng, chống tham nhũng, trong đó là thành viên của Công ước của Liên hợp quốc về chống tham nhũng.

Theo bà, việc triển khai, thực thi luật hiệu quả trong thực tiễn là điều cốt lõi, bằng chứng cho thấy Việt Nam nỗ lực hành động trong cuộc chiến chống tham nhũng, thực thi cam kết bảo vệ xã hội. Cần đảm bảo việc áp dụng và thực thi hiệu quả các chính sách, pháp luật trên thực tế, đặc biệt ở một số địa phương, cơ sở. Để thực thi hiệu quả, cơ quan công quyền phải đảm bảo trách nhiệm giải trình, minh bạch trong khi người dân có quyền hưởng thụ dịch vụ công tốt.

Nói “không” với văn hóa phong bì

Đó là một trong những đề án tham dự Chương trình VACI 2011 của Trung tâm nghiên cứu và đào tạo phát triển cộng đồng. Nhóm chuyên gia của trung tâm này ghi nhận một điều tra 85% người được hỏi nhận thấy các hành vi tham nhũng từ mức độ nhỏ đến lớn xảy ra trong quá trình sử dụng các dịch vụ y tế tại tuyến trung ương, 65% nhận thấy các hành vi này tại tuyến thấp hơn. Trong khi đó, 73% người được hỏi thừa nhận có biểu hiện vi phạm y đức, trong số đó cứ 10 người thì 1 người ở mức độ thường xuyên (2006-2009).

Đề án này đề xuất khá nhiều sáng kiến về mặt truyền thông để nói “không” với văn hóa phong bì, trong đó có việc quay băng đối tượng nhũng nhiễu, nhận phong bì để công chiếu trên truyền hình cả nước.

Cùng với đề án trên, nhiều đề án đưa ra các ý tưởng chống tham nhũng như điều chế vắc xin phòng chống tham nhũng tại Việt Nam, cải tiến quy trình tuyển chọn hiệu trưởng trường tiểu học, nâng cao tính minh bạch và quyền tiếp cận thông tin cho người dân thông qua hệ thống Navi Callcenter for citizen giá thành 200 đồng, dựa vào cộng đồng giám sát chương trình kinh tế – xã hội để chống tham nhũng, hộ gia đình tích cực tham gia phòng, chống tham nhũng…

Linh Thư


Filed under: Các vấn đề xã hội Tagged: Các vấn đề xã hội

‘Có dấu hiệu chưa minh bạch liên quan vụ in tiền polymer’

Posted: 16 Aug 2011 01:02 PM PDT

VNEXPRESS
Phó tổng Thanh tra Chính Phủ Trần Đức Lượng cho biết, các cơ quan chức năng đang làm rõ “phía Việt Nam có vi phạm gì không” trong dự án in tiền polymer mà Australia cáo buộc có “hối lộ”.

Phó tổng Thanh tra Chính phủ Trần Đức Lượng. Ảnh: Tiến Dũng.

Sáng nay (16/8), trả lời VnExpress.net về việc Australia tiếp tục cáo buộc thêm một nhân vật liên quan tới đường dây hối lộ để giành hợp đồng in tiền polymer ở các nước trong đó có Việt Nam, Phó tổng Thanh tra Chính Phủ Trần Đức Lượng cho biết, Thanh tra đã phát hiện có những dấu hiệu chưa thực sự minh bạch trong việc này và đã báo cáo Thủ tướng.

“Thủ tướng cũng chỉ đạo các cơ quan chức năng tiếp tục nắm thông tin bằng các biện pháp nhưng phải tuân thủ pháp luật Việt Nam”, ông Lượng nói.

Cũng theo ông Phó tổng Thanh tra Chính phủ, các cơ quan chức năng Việt Nam đang phối hợp với các nước liên quan để làm rõ “phíaViệt Nam có vi phạm gì không”. Tuy nhiên, ông cho biết thông tin cụ thể phải chờ kết luận từ các cơ quan chức năng như Bộ Công an, Bộ Ngoại giao.

Trước câu hỏi về khả năng vi phạm của phía Việt Nam, ông Lượng nhấn mạnh: “Đây chỉ là dấu hiệu của sự không rõ ràng, không minh bạch, có yếu tố nước ngoài”.

Tiền polymer lần đầu tiên được in ấn và đi vào lưu thông tại Việt Nam từ năm 2006 với đối tác chuyển giao công nghệ là Công ty Securency – từng là công ty trực thuộc Ngân hàng Trung ương Australia. Tuy nhiên, 3 năm sau, báo chí Australia bắt đầu đặt nghi vấn về sự không minh bạch trong các hợp đồng in tiền của Securency tại một số nước, trong đó có Việt Nam.

Đến nay, 7 người quốc tịch Australia, chủ yếu là lãnh đạo của Securency và một công ty đối tác, đã bị cáo buộc hối lộ với số tiền lên tới gần 20 triệu đôla Australia. Báo chí Australia thậm chí còn nêu tên các nhân vật ở Việt Nam được cho là liên quan tới việc nhận hối lộ này.

Tuy nhiên, Phó tổng Thanh tra Trần Đức Lượng cho biết các thông tin mới dừng trên mặt báo, về mặt quan hệ cấp Chính phủ, hai bên chưa có thông tin cụ thể nào.

“Thông tin trên báo chí nước ngoài chỉ là một kênh để các cơ quan chức năng của Việt Nam tham khảo, có sự phối hợp, làm rõ xem có yếu tố đó không. Australia truy tố theo pháp luật của nước họ. Việt Nam sẽ xem xét có vi phạm pháp luật Việt Nam hay không. Các cơ quan chức năng đang thực hiện việc này.”, ông Lượng nói thêm.

Tiến Dũng


Filed under: Thông Tin Tagged: Thông Tin

Campuchia thu lại đất của dự án Trung Quốc

Posted: 16 Aug 2011 01:01 PM PDT

Vietnamnet

Dưới sức ép của Ngân hàng thế giới (WB), Campuchia hôm 16/8 đã hủy kế hoạch giao miếng đất đẹp ở thủ đô Phnom Penh cho một dự án phát triển của Trung Quốc và trả lại cho hàng nghìn người buộc phải rời bỏ nhà cửa để nhường đất cho dự án.


Ngân hàng thế giới cho Campuchia vay tới 70 triệu USD/năm trong những năm vừa qua, tuần trước cho biết, đã quyết định dừng khoản vay của Campuchia để phản đối việc tịch thu đất quanh hồ Boeung Kak, nơi một công ty Trung Quốc có kế hoạch xây dựng các biệt thự sang trọng.

Khoảng 15.000 người bị trục xuất khỏi nhà và 3.500 người vẫn ở lại khu vực này.

Việc tịch thu đất khiến người dân mất nhà, trở thành vô gia cư đã trở thành một trong những vấn đề nghiêm trọng ở Campuchia, nơi các văn bản đất đai và tài liệu hợp pháp đã bị thiêu hủy dưới thời Khmer Đỏ từ những năm 1970.

Các khu đất thường bị giới giàu có và quyền lực chiếm để đốn gỗ, làm nông, khai mỏ, du lịch, dựng nhà.

Phát biểu tại lễ khai mạc dự án đường sá do Nhật tài trợ, Thủ tướng Hun Sen nói: “Cách đây không lâu, đại sứ Nhật đã hỏi tôi về Boeung Kak và tôi nói, tôi đã ký lệnh”. Người đứng đầu chính phủ Campuchia nói, 12,4 ha sẽ được dành cho các gia đình vô gia cư trong tổng số 115 ha đất được dùng cho dự án do tập đoàn đầu tư Erdos Hongjun Trung Quốc chủ trì.

Công ty Trung Quốc trên cam kết chi 3 tỷ USD vào đất đai, gia công kim loại và sản xuất điện ở Trung Quốc.

Ngân hàng thế giới liên tục yêu cầu Campuchia phải ngừng đuổi dân và tuần trước tuyên bố, các khoản vay dành cho Campuchia đã bị dừng lại từ tháng 12 năm ngoái và sẽ không có khoản vay mới nào cho tới khi có được thỏa thuận mới với cư dân Boeung Kak.

Hoài Linh (Theo Reuters, ST)


Filed under: Thế giới Tagged: Thế giới

No comments:

Post a Comment